15 Mayıs 2010

KARADUTLAR OLDU!

Bahçemdeki karadut ağacı. Bahçeköy / Seferihisar
Dut ( morus ), çok eski çağlardan beri meyvesi ve ipekböcekciliği için yetiştirilen,kışın yapraklarını döken  bir ağaç cinsidir. Uzun ömürlü bir ağaç olan  dut, incirle ayni familyadan ( moraceae / dutgiller) olup, anavatanı Çin'dir. Kendi kendini tozlar ( döller ), çiçeklerinin taç yaprakları yoktur,meyvesi sulu ve bileşiktir. Bazı dut türleri meyve vermez,bunlar sık ve büyük yapraklı olduğu için gölge ağacı olarak dikilir.

Yurdumuzda en çok beyaz dut ( Ak dut- morus alba ) çeşitleri yetiştirilmektedir. İpek böceği de beyaz dut yaprağı ile beslenmektedir. Bunu ilk defa Çinliler keşfetmişlerdir. Yurt dışına çıkarılmasını yasakladıklarından uzun yıllar  bütün dünyaya ipek Çin'den taşınmıştır (İpek Yolu ile ).

Ekşi olan karadut ( morus nigra ) çeşitleri ise daha çok şerbet yapımında kullanılmaktadır.Sarkık dut ( morus alba-Pendula ) çok dekoratiftir, süs bitkisi olarak dikilmektedir.
Son yıllarda  yediveren bir tür olan 'Avustralya Karadudu' da yetiştirilmeye başlanmıştır.

Yediveren Avustralya kara dutu
Soğuğa karşı dayanıklı olan dut, derin, nemli toprakları ve güneşli yerleri sever,suyunu kendi bulur. Dut göz aşısı ve daldırma yöntemi ile çoğaltılır

Dut, ilk yaz meyvelerinden biridir. Tamamen organik olarak yetişmektedir. (Hastalanmadığından tarım ilacı kullanılmaz ).
Dut aynı zamanda şifalı bir meyvedir, özellikle ekşi karadut, kalp,şeker ve kansere karşı  iyi geldiği bilinmektedir. Pekmezi, şurubu, reçeli, pestili yapılan dutun yapraklarından da sarma olur. Ayrıca beyaz dut kurutularak çerez olarak yenir.

Yediveren Avustralya kara dutu
Bir tür ekşi karadut olan 'URMU DUT' için tıkla :http://kadirbekci53.blogspot.com.tr/2011/07/urmu-dut-zaman.html

Kara dut ( Morus nigra )
Dut ayni zamanda bileşik bir meyvedir.

Beyaz dut ( Morus alba )
Konu karadut olunca olunca yazımı  Bedri Rahmi Eyüpoğlu'nun ünlü ' KARADUT ' şiirinden  bir kıta ile bitireyim dedim.

Karadutum, çatal karam, çingenem.
Nar tanem, nur tanem, bir tanem
Ağaç isem dalımsın salkım saçak
Petek isen balımsın a gülüm
Günahımsın,vebalimsin.
                                              Bedri Rahmi Eyüpoğlu

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder