17 Eylül 2013

ADI İZMİR'LE ÖZDEŞMİŞ BİR ÇİÇEK / SELLUKA


Sellukanın gözyaşları.
Bazı şehirlerimizi tanıtırken, çoğu zaman geçmişteki bazı  özelliklerinden söz ederiz. Eski İzmir'den söz ederken de, selluka çiçekleri kokan  konaklarından bahsetmeden anlatamayız. Bu nedenle selluka çiçeğine 'İzmir asması' denir. Bahçeli evlerin, konakların yerini apartman dairelerinin almasıyla birlik de , komşuluk ilişkileri gibi selluka çiçekleri de yok olmuş ve unutulmaya başlamıştır. Artık İzmir de, adı ile özdeşmiş bu çiçeğini tanıyanlar bile çok  az kalmıştır sanırım.

Selluka ( vigna caracalla ), baklagiller ( fabaceae ) familyasından çok yıllık, kokulu çiçekli, sarılıcı bir bitkidir. Salyangoz şeklindeki çiçekleri, gökkuşağı gibi çok renklidir. Eskiler bu çiçeğe,  zülf -ü aruz ( sevgilinin perçemi ) derlermiş.

Selluka, fasulyeye  benziyor,  zamanla gövdesi ağaçlaşarak asmaya dönüşmektedir. Anavatanı Güney Amerika ( Venezuella ) dır. Tropikal ve astropikal iklimlere özgüdür. Yurdumuzun Akdeniz ve Ege bölgeleri bu çiçeğin yetişmesine uygundur. Daha soğuk yerlerde, derin ve büyük saksılara dikilerek yetiştirilir. Kışın yapraklarını döker.  Toprak bakımından seçici değildir. Sıcaklık durumuna göre, sonbahar ya da ilkbaharda derin bir şekilde budanır.  Soğuğa karşı hassastır, dondan korunması gerekmektedir. Selluka tozlaşmasını karıncalar vasıtasiyle yapar.
Selluka için güneş çok önemlidir, gölge yerlerde çiçeği güzel olmaz, fazla sulama ise köklerinin çürümesine neden olmaktadır.
Selluka, tohumdan ve çelikle üretilmektedir, yetiştirilmesi zor ve hassas bir çiçektir.

Sümbül fasulye - Lablab purpureus ( Vigna aristata ) 
Çoğu zaman selluka ile karıştırılan bir başka süs bitkisi de; Sümbül fasulye ya da lablap fasulye (lablab purpureus ya da, vigna aristata) dir. Bu bitkide selluka gibi baklagiller familyasının  "vigna" cinsine mensuptur. Tek yıllık bir bitkidir, gövdesi ve çiçekleri  mor renklidir, meyveleri yenir.  Selluka ise zehirli bir bitkidir, meyveleri yenmez.

1990 yılında İzmir'e geldiğimde, Hatay semtinde ara sıra alış veriş yaptığım  'Büyük Selluka' diye bir market vardı, şimdi hala duruyor mu bilmiyorum. Selluka adını ilk defa o zaman duymuştum. Bunun özel bir isim olabileceğini düşünmüştüm.
Daha sonra selluka'nın Ege ve özellikle İzmir'e özgü bir  çiçek olduğunu öğrenince bir kaç kez fidanını satın alarak yetiştirmeye çalışmıştım, ancak her defasında  çiçek açmadan kurumuşlardı.  Bu yıl tohumdan yetiştirdiğim  sellukalarım hızlı büyüdü  ve çiçek açmaya başladılar.  Gerçekten çok güzel bir çiçekmiş, hele kokusu çok güzel,insanı mest ediyor.

2006 yılında, Kemeraltı Esnaf Derneği'  düzenlediği bir kampanya ile İzmirlilere selluka tohumu dağıtmıştır. Selluka çiçeğinin eskisi gibi  İzmir'in sembolü olmasını amaçlayan bu kampanyanın başarılı olmasını ve İzmirlilerin eskisi gibi bahçelerinde selluka çiçekleri kokan evlerde oturmasını dileriz.

Selluka çiçekleri.

Selluka çiçeği ( vigna caracalla )
Eskilerin zülf - aruz ( sevgilinin perçemi ) dedikleri selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka elma ağacını çok sevdi.
Selluka çiçeği
 Selluka  ve karınca. Sellukalar tozlaşmasını karıncalar sayesinde yapar.
Ne kadar karınca o kadar tohum.
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği


2 yorum:

  1. SELLUKA ÇİÇEĞİNE SAHİP OLMAK İSTİYORUM YARDIMCI OLURSANIZ SEVİNİRİM

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba selluka sever bengovil,
      Ben bu işle hobi olarak uğraşıyorum,bu nedenle bahçemi ziyaret eden dostlarıma ancak yardımcı olabiliyorum.Sellukayı fidan alarak yada tohumdan yetiştirebilirsiniz.Fidan olarak bulmak biraz zor ama tohumunu ' zengarden ' den temin edebilirsiniz.Selamlar.

      Sil