17 Eylül 2013

ADI İZMİR'LE ÖZDEŞMİŞ BİR ÇİÇEK / SELLUKA


Sellukanın gözyaşları.
Bazı şehirlerimiz vardır ki, belli bir takım özellikleri ile hep hatırlanırlar. Eskiden, İzmir'de bahçelerinde selluka çiçekleri ( vigna caracalla / fabaceae  ) kokan  konaklarıyla  meşhurmuş. Bahçeli evlerin, konakların yerini apartman dairelerinin almasıyla birlik de , komşuluk ilişkileri gibi selluka çiçekleri de yok olmuş ve unutulmuştur. Artık İzmir'de selluka çiçeğini tanıyanlar bile çok  az kalmıştır sanırım.

Eskiden ege bölgemizde, özellikle İzmir'de evlerin bahçelerinde yetiştirilen selluka; çok yıllık, kokulu çiçekli, sarılıcı bir bitkidir. Salyangoz şeklindeki çiçekleri,  gökkuşağı gibi çok renklidir. Eskiler bu çiçeğe,  zülf-ü aruz ( sevgilinin perçemi ) derlermiş.

Selluka,  sırık fasulyesi şeklindedir, zamanla gövdesi ağaçlaşarak asmaya dönüşmektedir. Anavatanı Güney Amerika ( Venezuella ) olan bu bitki,  tropikal ve astropikal iklimlere özgüdür. Yurdumuzun, Akdeniz ve Ege bölgeleri bu çiçeğin yetişmesine uygundur. Soğuğa karşı hassastır, dondan korunması gerekmektedir.
Selluka için güneş çok önemlidir, gölge yerlerde çiçeği güzel olmuyor, fazla sulama ise köklerinin çürümesine neden olmaktadır.
Selluka, tohumdan ve çelikle üretilmektedir, yetiştirilmesi zor ve hassas bir çiçektir.

Sümbül fasulye - Lablab purpureus ( Vigna aristata ) 
Çoğu zaman selluka ile karıştırılan bir başka süs bitkisi de,   sümbül fasulye ya da lablap fasulye dir  ( lablab purpureus ya da, vigna aristata  ). Bu bitkide selluka gibi baklagiller familyasının  "vigna" cinsine mensuptur. Tek yıllık bir bitkidir, gövdesi ve çiçekleri  mor renklidir, meyveleri yenir.  Selluka ise, zehirli olup yenmez.

1990 yılında İzmir'e geldiğimde, Hatay semtinde ara sıra alış veriş yaptığım  'Büyük Selluka' diye bir market vardı, şimdi duruyor mu bilmiyorum. Selluka adını ilk defa o zaman duymuştum. Bunun  özel bir isim olabileceğini düşünmüştüm.
Daha sonra sellukanın ege ve özellikle İzmir'e özgü bir  çiçek olduğunu öğrenince bir kaç kez fidanını alarak yetiştirmek istedimse de  her defasın da  çiçek açmadan kurumuşlardı.  Bu yıl tohumdan yetiştirdiğim  sellukalarım hızlı büyüdü  ve çiçek açmaya başladılar.  Gerçekten çok güzel bir çiçekmiş, hele kokusu insanı mest ediyor.

2006 yılında, Kemeraltı Esnaf Derneği'nin düzenlediği bir kampanya ile İzmirlilere selluka tohumu dağıtmıştı. Selluka çiçeğinin eskisi gibi  İzmir'in sembolü olmasını amaçlayan bu kampanyanın ne derece yararlı olduğunu bilmiyorum.  Umarım  bu kampanya başarılı olur da  İzmirliler eskisi gibi  bahçelerinde selluka çiçekleri kokan evlerde otururlar.

Selluka çiçeği ( vigna caracalla )
Eskilerin zülf - aruz ( sevgilinin perçemi ) dedikleri selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka elma ağacını çok sevdi.
Selluka çiçeği
 Selluka  ve karınca. Sellukalar tozlaşmasını karıncalar sayesinde yapar.
Ne kadar karınca o kadar tohum.
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği
Selluka çiçeği


2 yorum:

  1. SELLUKA ÇİÇEĞİNE SAHİP OLMAK İSTİYORUM YARDIMCI OLURSANIZ SEVİNİRİM

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba selluka sever bengovil,
      Ben bu işle hobi olarak uğraşıyorum,bu nedenle bahçemi ziyaret eden dostlarıma ancak yardımcı olabiliyorum.Sellukayı fidan alarak yada tohumdan yetiştirebilirsiniz.Fidan olarak bulmak biraz zor ama tohumunu ' zengarden ' den temin edebilirsiniz.Selamlar.

      Sil