15 Nisan 2014

NOSTALJİK BİR ÇİÇEK, LEYLAK

Adi leylak ( Syringa vulgaris )
İthal ve melez bitki türlerinin artmasıyla beraber,  artık bazı klasik  çiçeklerimiz de eskisi gibi  fazla yetiştirilmemeye başlanmıştır. Ama, yaşınız benim gibi altmışı geçmişse, gözünüz yine de çocukluğunuzdan bildiğiniz bu çiçekleri  arar.   İşte leylak  da bu çiçeklerden biridir. Gerçi bu çiçek günümüzde de çok yetiştiriliyor ama,  eski leylak çiçeği değil. Günümüzde leylak çiçeğinin daha çok kültür formları tercih ediliyor.  Nitekim, bu bitkinin 800 kadar bahçe formu olduğu belirtilmektedir. Bunların çiçekleri beyaz, sarı, pembe, kırmızı renkli;  katmerli ve çok daha güzeldir.
Eskiden, sadece mor renkli / adi leylak' ( Syringa vulgaris ) çeşidi  yetiştirilirdi. Bu çiçeğin 'adi leylak' olarak adlandırılmış olması ise, doğrusu beni rahatsız ediyor.  Yabani leylak demek sanırım daha doğru olurdu.
Leylak ağacının, süs bitkisi olarak yetiştirilen, adi leylak ( Syringa vulgaris ) ve  melez bir tür olan 'Syringa  x laciniata' olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır.

Baharın gelmesiyle beraber,  eskisi kadar olmasa da sokaklarda leylak kokusu duyulmaya başladı. Hele eski  mahallelere yolunuz düşerse,  bu güzel kokuyu daha fazla  hissedersiniz.  Size çocukluk yıllarınıza götürür, bir nostalji yaşarsınız. Sevdikleriniz, arkadaşlarınız  bir film şeridi gibi gözünüzün önünden bir bir geçerler...
Bu çiçeğin fazla bakım istememesi, her yerde yetişmesi,  özellikle fakir mahallelerde daha çok tanınmasına ve sevilmesine  neden olmuştur. Anlayacağınız, sardunya gibi leylak da fakir mahallelerin  çiçeğidir.

Neyse, sözü daha fazla uzatmadan  gelin bu çiçeğimizi daha yakından tanıyalım. Belki sever sizde yetiştirmek istersiniz.

Leylak ( Syringa vulgaris ), zeytingiller ( oleaceae ) familyasından, kışın yapraklarını döken, çalı formunda,  güzel kokulu çiçekleri olan  bir süs  bitkidir. Anavatanı Balkanlar ve Uzak Doğu Asya'dır. Yurdumuzda da doğal olarak yetişmektedir. Yaprağını döktüğü için soğuğa karşı oldukça dayanıklıdır. Bu nedenle,  yurdumuzun hemen hemen bütün  bölgesinde  yetiştirilebilmektedir. Çok sıcak ve kurak yerleri  sevmez.

Yabani leylak çiçeğinin kendine has, eflatun bir rengi vardır. 'Leylak rengi'  bütün dünyada adını bu çiçekten almıştır.
Leylak, rengi kadar güzel kokusu ile de ünlü bir çiçektir. .Bu nedenle leylak, sabun, parfüm ve kozmetik sanayinde de kullanılmaktadır.  Ayrıca kesme çiçek olarak da kullanılır, uzun ömürlüdür.

Leylak güneşli ve yar gölge  yerleri sever.Toprak bakımından pek seçici değildir, kireçli toprakları ve nemli yerleri sever.  Bol çiçek vermesi  için budanmasına dikkat etmek gerekmektedir. Çiçeklenmeden sonra,  derin budanmaması gerekir. Geç budamalarda çiçek tomurcukları kesileceği için  çiçek açamaz.
Leylak üretilmesi çok kolaydır. Yayılıcı olduğu için,  kökten verdiği  filizlerden  daha çok üretilir.  Ayrıca çelikle ve tohumdan da üretilmektedir. Aşı da yapılır.  

Leylak çiçekleri ( Syringa vulgaris )

Leylak çiçeği

Leylak çiçeği

Leylak çiçeği

Leylak çiçeği

Beyaz renkli leylak çiçeği

Pembe renkli leylak çiçeği


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder