22 Temmuz 2014

BALON ÇİÇEĞİ VE BALON SARMAŞIĞI


Ülkemizde balon çiçeği olarak tanınan ama farklı familyalardan olan iki  süs bitkisi vardır. Her ikisi de otsu olan bu bitkilerden birinin; balon şeklinde meyve keseleri, diğeri ise; balon şeklinde çiçek  tomurcukları olur.

Bu bitkileri tanımadan önce; yetiştirdiğimiz her çiçeğin, bitkinin doğaya ve çevremize  verdiğimiz değerin bir göstergesi olduğunu unutmayalım. Evimizi / bahçemizi  çiçeksiz, ülkemizi ağaçsız bırakmayalım. Doğa, ağaç, çiçek varsa güzeldir.

BALON ÇİÇEĞİ ( Platycodon grandiflorus )

Balon çiçeği tomurcuğu.
Bilimsel adı 'platycodon grandiflorus' olan balon çiçeği, bir ya da iki yıllık, rizom köklü bir bitkidir. Anavatanı Asya kıtasdır, çançiçeğigiller ( campanulaceae ) familyasındandır.

Balon çiçeği, yaz boyunca, daha çok çok  mavi olmak üzere, pembe ve beyaz renkli, yıldız ya da düz, çan  şeklinde çiçek açar. Bodur ve katmerli türleri de üretilmiştir. Balon şeklindeki çiçek tomurcukları, çiçekleri gibi çok  gösterişlidir.

Balon çiçeği, hem saksı da  hemde  bahçede yetişir. Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bu nedenle yurdumuzun bütün bölgelerinde rahatlıkla yetiştirilebilir.
Humusça zengin, geçirimli, nemli toprakları ve aydınlık güneşli yerleri daha çok sever.

Balon çiçeği, kolay yetişen, fazla bakım istemeyen, buna karşı son derece gösterişli  bir çiçek olup tohumdan üretilir.

Balon çiçekleri.

Balon çiçeği ( Platycodon Grandiflorus )
Pembe balon çiçeği
Beyaz balon çiçeği
Balon çiçeği
Mavi balon çiçeği
Balon çiçeği

BALON SARMAŞIĞI ( Japon feneri )

Balon sarmaşığı bitkisinin genel görünümü
Balon sarmaşığı veya balonlu sarmaşık ( cardiospermum halicacabum ), beyaz çiçekleri olan, bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Bir adı da 'japon feneri' dir, sabunağacıgiller ya da akcaağaçgiller  (Sapindaceae ) familyasındandır.  Sıcak ve ılıman  iklimlerde yetişir.

Çiçekleri küçük ve gösterişsizdir, tohum keseleri oldukça  dekoratiftir. Önce yeşil olan bu keseler daha sonra sarı ve turuncuya  döner. İçi hava dolu olduğundan vurulunca patlar, bu nedenle çocuklar tarafından çok sevilmektedir.
Zehirsiz bir bitki  olan balon sarmaşığı daha çok  ilaç sanayinde kullanılmaktadır, egzamaya iyi geldiği bilinmektedir.

Balon sarmaşığının tohum kesenin içinde;  üç tane siyah renkli, üzerinde beyaz kalp deseni bulunan tohum bulunmaktadır. Bu nedenle ünlü  İsveçli bilim adamı ve botanikçi  Carl von linna  ( Asıl adı Carl Linnaeus ),  bitkiye kalp tohumu anlamına gelen  'cardiospermum' adını  vermiştir, tür adı olan 'halicacabum'  tuz fıçısı demektir.

Balon sarmaşığı, bir adı da  'çin feneri' olan  güvey feneri ( physalis alkekengi ) ile karıştırılmamalıdır.

Sıcak iklim bitkisi olan balon sarmaşığı daha çok  nemli yerleri sevse de kuraklığa da dayanıklıdır. Hemen her yerde  yetişen arsız ve yayılıcı  bir bitkidir. Çoğu zaman dökülen tohumlarından kendiliğinden biter, hiçbir bakım istemez.

Yararlandığım kaynaklar, Vikipedi

Bir adı da japon feneri olan balon sarmaşığı
Balon sarmaşığı çiçeği ve tohum kesesi.
Balonlu sarmaşık ( cardiospermum halicacabum )
Balon sarmaşığının küre şeklindeki  tohumları beyaz kalp desenlidsir.

4 yorum:

  1. Balon çiçeği ile bu yıl tanıştım. Daha önce görmediğim bir çiçekti. Albenisine dayanamayıp hemen beyazından aldım. Mayıs, Haziran çok güzel çiçek açtı. Şimdi keyfi yerinde görünüyor ama çiçek vermiyor. Sanırım dinlenmeye aldı kendisini, bekliyorum bakalım yeniden açacak mı?
    Sarmaşık olan türünü de ilk kez sizin sayfanızda görüyorum, o da çok güzelmiş.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mavi renkliler daha baskın oluyor,tohum kapsüllerini keser ve sularsanız tekrar çiçek açmaya başlıyor.Kışın kuruduğuna üzülmeyin yumrulu olduğu için baharda dalya gibi tekrar filizlenecektir.

      Sil
  2. Hayırlı bayramlar...
    Ne güzel bir çiçekmiş,
    ilk defa görüyorum.
    Kendi bahçenizde mi yetiştiriyorsunuz bütün bu çiçekleri...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu vesile ile bende sizin ve tüm ziyaretçilerimin bayramını kutlarım.

      Ben çiçek ve bitkileri çok seviyorum. Bu nedenle hayatım boyunca çok çiçek yetiştirdim,sonunda bunları tanıtıp paylaşmaya karar verdim.Amacım az da olsa doğa ve bitki sevgisine katkıda bulunmaktır.Ben bitki konusunda uzman değilim,yazdıklarım bu konuda ki bilgi ve kendi tecrübelerime dayalı,şeyler.Umarım faydalı oluyordur.

      Sil