22 Temmuz 2014

BALON ÇİÇEĞİ VE BALON SARMAŞIĞI


Bugün size Türkce  adında balon geçen iki  farklı  süs bitkisi tanıtacağım.  Her ikiside otsu olan bu çiçeklerden biri meyve keselerinden dolayı,  diğeri ise  çiçek tomurcukları nedeniyle bu böyle adlandırılmış.

Bu bitkileri tanımadan önce; Yetiştirdiğimiz her çiçeğin, bitkinin doğaya ve çevremize  verdiğimiz değerin bir göstergesi olduğunu unutmayalım. Evimizi / bahçemizi  çiçeksiz, ülkemizi ağaçsız bırakmayalım. Doğa, ağaç ve çiçekle güzeldir.

BALON ÇİÇEĞİ ( Platycodon grandiflorus )

Balon çiçeği tomurcuğu.
Balon çiçeği ( platycodon grandiflorus ), çançiçeğigiller ( campanulaceae ) familyasından olup otsu bir bitkidir.  Çok yıllık olmasına rağmen kışın gövdesi kurur, rizom köklüdür.  Anavatanı Asya kıtasdır.

Balon çiçeği yaz ayları boyunca  çiçek açar. Daha çok çiçekleri   mavi renklidir,  yıldız ve düz çan şeklinde olur. Pembe ve beyaz renkli çiçek açan çeşitleri de vardır. Ayrıca bodur ve katmerli türleri de üretilmiştir. Açmadan önce çiçek tomurcukları balon şeklinde olur. Bu nedenle adına balon çiçeği denmiştir.

Balon çiçeği, hem saksı da  hemde  bahçede yetişir. Soğuğa ve sıcağa dayanıklı bir bitkidir.  Bu nedenle,  yurdumuzun bütün bölgelerinde rahatlıkla yetiştirilebilir. Kışın bitkinin yeşil kısmı kurur. Bahar gelince  tekrar filizlenir.
Balon çiçeği, humus bakımından zengin, geçirimli, nemli toprakları ve aydınlık / güneşli yerleri sever. Yetiştirilmesi kolay bir çiçektir,  fazla bakım istemez. Kök parçalarından ve tohumdan üretilir.

Balon çiçekleri.

Balon çiçeği ( Platycodon grandiflorus )

Balon çiçeği ( Platycodon Grandiflorus )
Pembe balon çiçeği
Beyaz balon çiçeği
Balon çiçeği
Mavi balon çiçeği
Balon çiçeği

BALON SARMAŞIĞI / BALON OTU ( Cardiospermum halicacabum )

Balon sarmaşığı bitkisinin genel görünümü
Balon sarmaşığı veya balonlu otu ( cardiospermum halicacabum ),  sabunağacıgiller ( sapindaceae ) familyasından küçük beyaz çiçekli,  bir veya iki yıllık otsu bir bitki türüdür.  Bir adı da 'japon feneri' dir. Ayrıca 'yürek sarmaşığı' da denir.   Sıcak ve ılıman  iklimlerde yetişir.

Oldukca dekoratif olan tohum keseleri nedeniyle süs bitkisi olarak yetiştirilir. Çiçekleri küçüktür ve  güzel değildir.  Önce yeşil rekte olan tohum keseleri  daha sonra sarıya  ve turuncuya  döner. İçi hava doludur, vurulunca patlar, bu nedenle çocuklar tarafından da  çok sevilmektedir.
Balon sarmaşığı ilaç sanayinde kullanılmaktadır, zehirsiz bir bitkidir, yenebilir.   Egzamaya iyi geldiği bilinmektedir.

Balon sarmaşığının tohum keselerinin  içinde üç adet  siyah renkli, üzerinde beyaz kalp deseni bulunan tohum bulunur.  Bu nedenle ünlü  İsveçli bilim adamı ve botanikçi  Carl von linna  ( Asıl adı Carl Linnaeus ),  bitkiye kalp tohumu anlamına gelen  'cardiospermum' adını  vermiştir. Tür adı olan 'halicacabum' ise,  'tuz fıçısı' demektir.

Sıcak iklim bitkisi olan balon sarmaşığı daha çok güneşli yerleri ve  nemli toprakları sever,  kuraklığa dayanıklıdır. Oldukca arsız ve yayılıcı  bir bitkidir. Çoğu zaman dökülen tohumlarından kendiliğinden biter, hiçbir bakım istemez.

Yararlandığım kaynaklar:  Vikipedi



Bir adı da japon feneri olan balon sarmaşığı
Balon sarmaşığı çiçeği ve tohum kesesi.
Balonlu sarmaşık ( cardiospermum halicacabum )
Balon sarmaşığının küre şeklindeki  tohumları beyaz kalp desenlidir.

8 yorum:

  1. Balon çiçeği ile bu yıl tanıştım. Daha önce görmediğim bir çiçekti. Albenisine dayanamayıp hemen beyazından aldım. Mayıs, Haziran çok güzel çiçek açtı. Şimdi keyfi yerinde görünüyor ama çiçek vermiyor. Sanırım dinlenmeye aldı kendisini, bekliyorum bakalım yeniden açacak mı?
    Sarmaşık olan türünü de ilk kez sizin sayfanızda görüyorum, o da çok güzelmiş.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mavi renkliler daha baskın oluyor,tohum kapsüllerini keser ve sularsanız tekrar çiçek açmaya başlıyor.Kışın kuruduğuna üzülmeyin yumrulu olduğu için baharda dalya gibi tekrar filizlenecektir.

      Sil
  2. Hayırlı bayramlar...
    Ne güzel bir çiçekmiş,
    ilk defa görüyorum.
    Kendi bahçenizde mi yetiştiriyorsunuz bütün bu çiçekleri...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu vesile ile bende sizin ve tüm ziyaretçilerimin bayramını kutlarım.

      Ben çiçek ve bitkileri çok seviyorum. Bu nedenle hayatım boyunca çok çiçek yetiştirdim,sonunda bunları tanıtıp paylaşmaya karar verdim.Amacım az da olsa doğa ve bitki sevgisine katkıda bulunmaktır.Ben bitki konusunda uzman değilim,yazdıklarım bu konuda ki bilgi ve kendi tecrübelerime dayalı,şeyler.Umarım faydalı oluyordur.

      Sil
  3. Benim ki baya dallandı budaklandı çiçek te açtı ama balon hiç açmadı nedeni nedir acaba

    YanıtlaSil
  4. Doğrusu bana tuhaf geldi, çiçeğinizin balon otu olduğundan emin misiniz? Başka bir bitki olmasın? İlk defa böyle bir şey duyuyorum. Çünkü bu bitki çok fazla meyve / balon veriyor. İçerdeyse dışarı çıkarınız, belki böcek olmadığından tozlama / dölleme yapamamış olabilir.

    YanıtlaSil
  5. Merhabakar bende bu yaz aldim beyaz ve mavisini ama simdi beyazinin sadece koku kaldi mavisi ise cicegi yok sade yapraklari kaldi ve sararmis bir sekilde neden acaba

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Normal bir durum, bu bitkinin gövde ve yaprakları yaz aylarından sonra sararıp kurumaya başlıyor. Ançak rizom köklü bir bitki olduğu için tamamen ölmüyor, ilkbaharda tekrar kökünden filiz veriyor.Kökünü parçalıyarak çoğaltabilirsiniz.Ya da hiç oynamayınız.

      Sil