31 Temmuz 2015

KENDİNİ BİLE YİYEN BİR BİTKİ / KÜSKÜT OTU

Küsküt otu ( cuscuta )
Bazı tembel insanlar gibi bitkilerinde asalak yaşıyan türleri var. Kendisi besin ve enerji  üretmeyen bu tür bitkiler,  konakçısının besinlerine ortak olmakta ve ona   zarar vermektedirler.
Bu gün bahsedeceğim küsküt otu ( cuscuta )  da bunlardan biri.  Bende bu bitkiyle bu yıl tanıdım. Domates ve çiçeklerime musallat olan  bu bitki, deyim yerindeyse, tam bir baş belası.
Halk arasında bu yabancı ota;  bostanbozan,  cinsaçı, gelinsaçı, şeytansaçı, veremotu, kızıl ot.....gibi değişik adlar verilmektedir.

Küsküt otu ( cuscuta / cinsaçı  ), kahkahaçiçeğigiller ya da bahçesarmaşığıgiller ( convolvulaceae ) familyasından, sarılıcı, klorofilsiz, parazit bir bitki cinsidir. Dünyada 200, Türkiye'de ise 15 civarında türü bulunmaktaymış. Bu  bitkinin bildiğimiz diğer  türlerinden çok farklı bir;  kök, gövde, yaprak ve çiçek yapısı var.
Küsküt otunun  gövdesi, sarı, pembe  renkli ve  ip şeklindedir, yaprakları gelişmediği için ( renksiz ve pulsu )  klorofil üretememektedir.

Bu bitkinin  en ilginç  yanı ise; bittikten bir süre  sonra toprakla ilişkisini kesmesi ve yaşamını köksüz bir şekilde başka bir bitki üzerinde  devam ettirmiş olmasıdır. Öyle ki, bitki konakçı bulamazsa, peygamberdevesi gibi  kendi kendini yemekte ve bir süre sonra da kurumaktadır.

İp yumağı şeklinde ki küsküt otu,  sarı, pembe ve  mor  renklerde, yumak halinde çok miktar da çiçek açmakta ve binlerce  tohum vererek geleceğini garanti altına almaktadır. Toprağa düşen  tohumların bir kısmı hemen biterken, bir kısmı ise uzun yıllar ( 5 - 15 yıl )  toprakta canlı kalabilmekteymiş. Küsküt otu ayrıca kopan parçalardan da çoğalarak hızlı bir şekilde  yayılmaktadır.

Bazı mera ( yonca ) ve kültür bitkilerine  büyük zarar veren bu tam parazit yabancı ota  karşı, mücadele edilmesi son derece önemlidir.
Küsküt otuna karşı, kültürel mücadelenin yanı sıra, bulaştığı bitkileri keserek oradan uzaklaştırmak ve yakarak yok etmek  de  gerekmektedir.

Küsküt otu çayır ve mera bitkilerinin yanı sıra, şekerpancarı, domates, soğan, biber, havuç gibi kültür bitkilerine ve bağlara da  büyük zarar vermektedir. Bu ara da balon çiçeğini de ( platycodon granflorus ) çok sevdiğini belirteyim. Zavallı çiçeğimi  elinden zor  kurtardım. Domateslerimi ise, geç kaldığım için, maalesef  kurtaramadım.

Bazı tarım ürünlerine büyük zarar veren bu bitki, Çin'de eski çağlardan beri bazı hastalıkların tedavisin de  kullanılmaktaymış. Neyse, iyi bir  yanı varmış yine de!

Küsküt otu çiçeği
Küsküt otu sadece bitkinin besinlerine ortak olmakla kalmamak ta mekanik olarak ta onu boğarak zarar vermektedir.
Domateslerime musallat olan küsküt otu.
Doğa da rastladığım bir küsküt otu türü / Seferihisar
Küsküt otu tam parazit bir bitki olduğundan yarı parazit olan ökse otunun aksine  klorofil üretememektedir.
Bir adı da cinsaçı olan küsküt otu bitkisi

8 yorum:

  1. Bir belgeselde izlemiştim. Orada şeytan saçı olarak bahsediliyordu. Bitkilerin kokusunu alarak o yöne doğru gittiği test ediliyordu. İlginç gelmişti.

    YanıtlaSil
  2. Merhaba yolcu arkadaş,
    Blogumu hoş gelmişsiniz.Cinotu ile ilgili anlattıklarınız gerçekten ilginç.Selamlar,sevgiler.

    YanıtlaSil
  3. İzlemek isterseniz bu belgeselde:

    https://www.youtube.com/watch?v=m2uxWRpd6QY&list=PL6b1Ixcd_gW88jIu81MIU4RKYjtqVFD3f

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.Bu tür konulara ilgi duyan arkadaşlar da izliyebilir.

      Sil
  4. Aman Allah'ım.!!!
    Ben de yeni tanıştım bu parazit bitkiyle. Kasımpatı çiçeğime sarılıp boğuyor. Kökünü aradım koparıp yolmak için ama bulamadım. Elle ne kadar temizlesem de bitkinin üzerinden bir türlü sonu gelmiyor. Şimdi yazınızda pek çok tohum verdiğini okuyunca, Aman Allah'ım dedim, seneye bahçemin başı epey dertte olacak anlaşılan. Bitkinin adını da bilmiyordum, tarifle de anlatamıyordum. Umarım etkin ve başarılı bir mücadele yöntemi vardır da kurtulabilirz bu asalaktan.
    Teşekkürler yine çok yararlı oldu yazınız benim için.
    Yolcu'ya çok teşekkür ederim, verdiği linki ben de izleyeceğim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Önce biraz sitem edeyim,yemek ilgi alanım olmadığı halde yazılarınızı zevkle okuyordum, umarım sevenlerini kırmaz arasıra da olsa yazmaya devam edersiniz.
      Özellikle tohum vermeden önce toplanarak yakılması gerekiyormuş.

      Sil
  5. öncelikle merhaba.bana ödevim için küsküt ve canavar otuna ihtiyacım var.en kısa sürede yardım ederseniz sevinirim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İshak arkadaşım,biliyorsunuz bu bitkiler çiçek gibi yetiştirilmiyor,dolayısıyle istediğiniz zaman bulmak zor. Küsküt otuları henüz çıkmadı sanırım.Fotoğraflarımdan yararlanabilirsiniz. Başarılar diliyorum.

      Sil