31 Temmuz 2015

KENDİNİ BİLE YİYEN BİR BİTKİ / KÜSKÜT OTU

Küsküt otu ( cuscuta )
Çalışmayı sevmeyen, başkalarının sırtından geçinen  insanlar gibi bazı  bitkilerinde asalak bir şekilde varlıklarını sürdürmektedir. Kendisi besin ve enerji  üretmeyen bu bitkiler,  konakçısının besinlerine ortak olmakta ve onlara büyük  zarar vermektedirler.
Bu gün  size bahsedeceğim küsküt otu ( cuscuta ) da bunlardan biridir.  Ben de bu bitkiyi yeni tanıdım. Domates ve çiçeklerime musallat olan  bu asalak  bitki, deyim yerindeyse tam bir baş belası.
Bu ota halk arasında;  bostanbozan,  cinsaçı, gelinsaçı, şeytansaçı, veremotu, kızıl ot.....gibi değişik adlar verilmektedir.

Küsküt otu ( cuscuta / cinsaçı  ), kahkahaçiçeğigiller ( convolvulaceae ) familyasından, sarılıcı, klorofilsiz, parazit bir bitki cinsidir. Dünyada 200, Türkiye'de ise 15 civarında türü bulunmaktaymış. Küsküt otu,  diğer  bitki  türlerinden çok farklı bir kök, gövde, yaprak ve çiçek yapısına sahip.
Bu otun gövdesi sarı - pembe  renkli ve  ip şeklindedir, yaprakları gelişmediği için ( renksiz ve pulsu )  klorofil üretememektedir.

Bu bitkinin  en ilginç  yanı ise; Yerden bittikten bir süre  sonra toprakla ilişkisini kesmesi ve yaşamını köksüz bir şekilde başka bir bitki üzerinde  devam ettirmiş olmasıdır. Öyle ki, bitki konakçı bulamazsa, peygamberdevesi gibi  kendi kendini yemekte ve bir süre sonra da kurumaktadır.

İp yumağı şeklinde ki küsküt otu sarı, pembe ve  mor  renklerde, yumak halinde çok fazla çiçek açmakta ve binlerce  tohum vererek geleceğini garanti altına almaktadır. Toprağa düşen  tohumların bir kısmı hemen biterken, bir kısmı ise uzun yıllar ( 5 - 15 yıl )  toprakta canlı kalabilmekteymiş. Küsküt otu, kopan, yere düşen  parçalardan da çoğalarak hızlı bir şekilde  yayılmaktadır.

Bazı mera ( yonca ) ve kültür bitkilerine  büyük zarar veren bu tam parazit yabancı ota  karşı, mücadele edilmesi son derece önemlidir.
Küsküt otuna karşı kültürel mücadelenin yanı sıra, bulaştığı bitkileri keserek oradan uzaklaştırmak ve yakarak yok etmek  de  gerekmektedir.

Küsküt otu çayır ve mera bitkilerinin yanı sıra, şekerpancarı, domates, soğan, biber, havuç gibi kültür bitkilerine ve bağlara da  büyük zarar vermektedir. Bu ara da balon çiçeğini ( platycodon granflorus ) de çok sevdiğini belirteyim. Zavallı çiçeğimi  elinden zor  kurtardım. Domateslerimi ise, maalesef geç kaldığım için kurtaramadım.

Bazı tarım ürünlerine büyük zarar veren küsküt otu,  Çin'de eski çağlardan beri bazı hastalıkların tedavisinde  kullanılmaktaymış. Neyse, iyi bir  yanı varmış yine de!

Küsküt otu çiçeği
Küsküt otu sadece bitkinin besinlerine ortak olmakla kalmamak ta mekanik olarak ta onu boğarak zarar vermektedir.
Domateslerime musallat olan küsküt otu.
Doğa da rastladığım bir küsküt otu türü / Seferihisar
Küsküt otu tam parazit bir bitki olduğundan yarı parazit olan ökse otunun aksine  klorofil üretememektedir.
Bir adı da cinsaçı olan küsküt otu bitkisi

8 yorum:

  1. Bir belgeselde izlemiştim. Orada şeytan saçı olarak bahsediliyordu. Bitkilerin kokusunu alarak o yöne doğru gittiği test ediliyordu. İlginç gelmişti.

    YanıtlaSil
  2. Merhaba yolcu arkadaş,
    Blogumu hoş gelmişsiniz.Cinotu ile ilgili anlattıklarınız gerçekten ilginç.Selamlar,sevgiler.

    YanıtlaSil
  3. İzlemek isterseniz bu belgeselde:

    https://www.youtube.com/watch?v=m2uxWRpd6QY&list=PL6b1Ixcd_gW88jIu81MIU4RKYjtqVFD3f

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.Bu tür konulara ilgi duyan arkadaşlar da izliyebilir.

      Sil
  4. Aman Allah'ım.!!!
    Ben de yeni tanıştım bu parazit bitkiyle. Kasımpatı çiçeğime sarılıp boğuyor. Kökünü aradım koparıp yolmak için ama bulamadım. Elle ne kadar temizlesem de bitkinin üzerinden bir türlü sonu gelmiyor. Şimdi yazınızda pek çok tohum verdiğini okuyunca, Aman Allah'ım dedim, seneye bahçemin başı epey dertte olacak anlaşılan. Bitkinin adını da bilmiyordum, tarifle de anlatamıyordum. Umarım etkin ve başarılı bir mücadele yöntemi vardır da kurtulabilirz bu asalaktan.
    Teşekkürler yine çok yararlı oldu yazınız benim için.
    Yolcu'ya çok teşekkür ederim, verdiği linki ben de izleyeceğim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Önce biraz sitem edeyim,yemek ilgi alanım olmadığı halde yazılarınızı zevkle okuyordum, umarım sevenlerini kırmaz arasıra da olsa yazmaya devam edersiniz.
      Özellikle tohum vermeden önce toplanarak yakılması gerekiyormuş.

      Sil
  5. öncelikle merhaba.bana ödevim için küsküt ve canavar otuna ihtiyacım var.en kısa sürede yardım ederseniz sevinirim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İshak arkadaşım,biliyorsunuz bu bitkiler çiçek gibi yetiştirilmiyor,dolayısıyle istediğiniz zaman bulmak zor. Küsküt otuları henüz çıkmadı sanırım.Fotoğraflarımdan yararlanabilirsiniz. Başarılar diliyorum.

      Sil