10 Ocak 2016

ÇALI TUNBERGİA ( Kralın mantosu )

İngilizce adı  kral mantosu ( king's mantle )  olan  çalı tunbergia 

Yeni yılın bu ilk yazısında yurdumuzda fazla tanınmayan ama oldukça güzel bir bahçe  çiçeği olan "thunbergia erecta"yı  tanıtmak  istedim. Umarım bu güzel çiçeği tanıyınca sizde seveceksiniz. Bu arada bütün okuyucularımın yeni yılını kutlarım.

İngilizce adı  kralın mantosu ( king's mantle ) olan bu çiçek çalı formundadır, ılıman iklimlerde bahçede, daha soğuk yerlerde ise iç mekanlarda saksıda  yetiştirilebilmektedir.
Bilimsel adı "thunbergia erecta" olan kralın mantosu çiçeği ayıpençesigiller ( acanthaceae ) familyasındandır.
Tunbergia ( thunbergia ) cinsinden 90 kadar bitki türü  vardır ( vikipedi ).  Çalı ya da sarmaşık formundaki bu bitkilerden bazıları aynı zamanda süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.
Yurdumuzda çok sevilen ve yetiştirilen  "karagözlü suzan sarmaşığı" ( thunbergia alata ) da bu bitkinin  yakın akrabadır.
Bu bitkilerin ortak adı ( cins ) olan  "Thunbergia", İsveç'li doğa bilimci "Carl peter Thunbergia" adına ithafen verilmiştir.

Ülkemize özgü bir adı olmayan thunbergia erecta'nın  bir adı da, "çalı saat asma" ( Bush clock vine ) dır. Bende yazıma bu çiçeği   diğer tunbergia türlerinden ayırmak için "çalı tunbergia" başlığını attım, ancak  çalı olan başka türlerde var.

Dikine büyüyen bir çalı olan çalı tunbergia , tropikal bir bitkidir, Afrika'nın ve Asya'nın tropikal alanlarında doğal olarak da yetişmektedir, küçük yeşil yaprakları vardır ve çoğu zaman dökmez. İstenirse asma gibi büyütülebilmektedir, budamaya  olumlu yanıt vermektedir.   Borazan şeklindeki, mor ya da  beyaz çiçeklerinin  boğaz kısımları  sarı renkli olması ile dikkat çeker. Yerini severse, daha çok sıcak aylarda olmak üzere yıl boyu çiçek açar.

Tunbergia, güneşli ya da yarı gölge yerleri ve humusça zengin geçirimli toprakları sever, su isteği normaldir, düzenli sulanması gerkir.  Dona karşı dayanıksız olduğu için soğuk yerlerde saksıda yetiştirilmelidir. Tohumdan ve çelikten üretilir.

Thunbergia erecta bitkisinin genel görünümü.
Thunbergia erecta
Kralın mantosu ( king's mantle )
Bir adı da "çalı saat asma" (bush clock vine ) olan tunbergia çiçeği


2 yorum:

  1. Ne güzel de hoş isimleri varmış bu şirin bitkinin. 'Kral Mantosu', 'çalı saat asma'. Anneannemin korunaklı bahçesinde sarmaşık şeklinde buna benzer bir bitki vardı..belki de o bitki 'kral mantosuydu' kim bilir ;) bilgilendirme için çok teşekkürler...İyi pazarlar dilerim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İngilterede mor renk kraliyeti temsil eder, yani üstündür.Bu nedenle kral mantosu demişler olsa gerek.Ancak bu çiçeğin saatle ne ilgisi var bende anlamadım. Teşekkür eder,iyi günler dilerim.

      Sil