5 Kasım 2010

SİKLAMEN ÇİÇEĞİ ( Buhurumeryem )


Siklamen çiçeği  ( cyclamen  persicum ) 
Yirmi  kadar türü bulunan siklamen ( cyclamen ) çiçekleri çuhaçiçeğigiller ( primulaceae ) familyasındandırlar.  Anavatanı Ortadoğu olan bu bitkiler  otsu, çok yıllık ve yumruludurlar. Bazı türleri  sadece ülkemizde yetişmektedir ( endemiktir ). Ayrıca ıslah edilmiş çok sayıda  kültür çeşidi vardır.

Yetiştirilmesi bir çok çiçeğe göre daha çok emek ister.  Siklamenler tavşankulağı şeklinde kırmızı, pembe, mor, beyaz renklerde çiçek açar. Yapraklarının şekli ve deseni  türlerine göre değişiklik gösterir.

Siklamen ( cyclamen persicum ) soğuğu sever, oksijeni bol, doğrudan güneş almayan yerlerde yetişir. Bir kış çiçeği olup sonbahar ile ilkbahar arasında çiçek açar, yazın yaprakları  kurur ve çiçek açmaz. Tohumdan veya yumrudan üretilir. Siklamen tohumları karıncalar tarafından yayılır.

Eski çağlarda yumruları sebze olarak yenen bu bitkinin yapraklarından da buhur ( tütsü )  elde edilirmiş. Bu nedenle 'Buhurumeryem' de denir. Bir adı da 'Tavşankulağı' dır.
Siklamen yumruları yaban domuzlar için önemli bir yiyecek olduğundan dolayı, bazı yörelerde; 'Domuz ağırşağı', 'Domuz ekmeği' gibi adlar verilmiştir. Ayrıca; kandilkökü, pekmez çiçeği, devetabanı ...gibi başka adlarla da bilinir.

Çocukluğumda, Karadeniz  ormanlarında çok yaygın olan ve domuz ağırşağı dedemiz  bu bitkinin yumrularını sökerek derelere balık avlamaya giderdik. Ezerek suya attığımız bu yumrular, balıkların gözlerini yaktığı için sersemleşir ve  su yüzüne çıkmalarını sağlardı.

Seferihisar'da, bir kaç yıl önce ormandan  getirerek bahçeme  diktiğim siklamenlerin bu yıl çiçek açmaları benim için güzel bir sürpriz oldu.

Siklamen çiçekleri

Bir adı da buhurumeryem olan siklamen çiçeği
Siklamen çiçeği ( Kültür )
Bir adı da tavşankulağı olan siklamen çiçeği

Siklamen çiçeği ve meyveleri 

Siklamen çiçeği
Yaban siklamen çiçeği, Kandilkökü ( Cyclamen hederifolium )
Siklamen çiçeği ( kültür )
Bir adı da buhurumeryem olan siklamen çiçeği
Siklamen çiçeği, Kandilkökü ( Cyclamenhederifolium )

5 yorum:

  1. Hayırlı cumalar, ben ilk okula giderken çok güzel saksı çiçeklerim vardı. Bir gün saksıya sıklamen yumrularından ektim ama hiç biri çıkmadı. Bizde saksıları çiçeklerin yanında ayırıp bahçede karanlık bir yere koyduk. Üzerinden bir kış geçti ve biz o saksıları neredeyse bahçenin o köşesinde unutmuştuk. Yeni ilk bahar gelmişti ve ben yeni çiçek ekmek için o boş saksıları almak için gittiğimde neredeyse şok oldum sıklamenler müthiş güzelleşmişlerdi. Hepsinin üzerine renk renk çiçekler vardı ve yaprakları çok sağlıklıydı. Hemen balkonumuzun en güzel yerine koydum. Bir komşumuz sıklamenleri gördü ve annemden fide istedi annemde yapraklarını menekşeye benzetmiş ve yapraktanda tutar diye her renginden birer yaprak koparıp komşumuza vermiş. Eve geldiğimde sıklamenlerin küsmüs olduğunu gördüm Tüm yaprak ve çiçekleri boynunu bükmüştü. Zaten birkaç gün sonrada tamamen kurudu.
    Çok uzun bir yazı oldu kusuruma bakmayın. Her sıklamen adını duyduğumda bu anımı hatırlarım.

    Saygılarımla.

    YanıtlaSil
  2. Çok güzel bir sürpriz yapmışlar size.
    Ben de her sene siklamen alırım. En fazla ertesi yıl da çiçek verirler. Üçüncü yıla dayanan soğanım olmadı.Bu yıl alacaklarımımın soğanlarınıyere geçireyim belki daha uzun yıllar yaşarlar.
    Siklamen soğanının etkisi de oldukça ilginçmiş. İnsanlar da benzer etkisi var mı merak ettim.

    YanıtlaSil
  3. Fuat Bey,Bu anınızı bizimle paylaştığınız için çok teşekkürler.Yazınızın uzun olması bilakis bizi memnun etti.Saygı ve sevgilerimle.

    Teşekkürler Sarkaç,Ben bu bitkiyi zehirli sanırdım yazımda da anlattığım gibi balık avlamada kullanırdık ve hayvanı sersem ederdi.Ancak araştırınca bu bitkinin eski çağlarda yumru ve yapraklarının yendiğini hatta ilaç yapımında kullanıldığını öğrendim.Ancak ben yinede bazı türlerinin zehirli olabileceğini düşünüyorum. Saygı ve sevgilerimle.

    YanıtlaSil
  4. Iyi gunler elinizde cyclamen persicum var mi dogal ortamda buldugunuz onlarla ilgili arastirma yapiyorumda bilgilendirirseniz sevinirim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Uzman olmadığım için kesin bir şey söyleyemiyorum,türünden emin değilim. Cyclamen persicum olduğunu sanıyorum.Şu anda yaprak durumundalar.Selamlar.

      Sil