5 Kasım 2010

SİKLAMEN ÇİÇEĞİ ( Buhurumeryem )


Siklamen ( cyclamen ) çiçeği
Bütün siklamen türleri  ayni cinsten  ( cyclamen ) olup  çuhaçiçeğigiller familyasındandırlar (Primulaceae). Anavatanı Ortadoğu olan bu bitkiler otsu, çok yıllık ve yumruludurlar. Yirmi kadar türü vardır, bunlardan bazıları sadece ülkemizde yetişmektedir ( endemiktir ). Ayrıca ıslah edilerek çok sayıda  kültür türleri de  üretilmiştir.

Siklamen yetiştirilmesi kolay olmayan  bir çiçektir. Kırmızı, pembe, mor, beyaz çiçek açarlar, kalp şeklindeki yaprakları türlerine göre değişiklik gösterir.

Siklamen ( cyclamen persicum ) soğuğu sever, oksijeni bol, doğrudan güneş almayan yerlerde yetişir. Bir kış çiçeği olup sonbahar ile ilkbahar arasında çiçek açar, yazın yaprakları  kurur ve çiçek açmaz. Tohumdan veya yumrudan üretilir. Siklamen tohumlarının yayılmasını  karıncalar yapar.

Eski çağlarda yumrusu yenen bu bitkinin yapraklarından da buhur ( tütsü )  elde edilirmiş. Bu nedenle 'Buhurumeryem' de denir. Bir adı da 'tavşankulağı' dır.
Domuzlar siklamen yumrularını çok sevdiklerinden bazı yörelerde bu bitkiye; 'domuz ağırşağı', 'domuz ekmeği' gibi adlar verilmiştir.

Çocukluğumda, Karadeniz  ormanlarında çok yaygın olan ve domuz ağırşağı dedemiz  bu bitkinin yumrularını sökerek derelere balık avlamaya giderdik. Ezerek suya attığımız bu yumrular balıkların gözlerini yaktığı için sersemleşir ve  su yüzüne çıkmalarını sağlardı.

Üç yıldır Seferihisar'da, ormandan  getirerek bahçeme  diktiğim siklamenler çiçek açmamıştı. Bu  yıl ilk defa çiçek açmaları  benim için güzel bir sürpriz oldu.

Siklamen çiçekleri

Bir adı da buhurumeryem olan siklamen çiçeği
Siklamen çiçeği ( Kültür )
Bir adı da tavşankulağı olan siklamen çiçeği

Siklamen çiçeği ve meyveleri 

Siklamen çiçeği
Yaban siklamen çiçeği
Siklamen çiçeği ( kültür )
Bir adı da buhurumeryem olan siklamen çiçeği
Siklamen çiçeği

5 yorum:

  1. Hayırlı cumalar, ben ilk okula giderken çok güzel saksı çiçeklerim vardı. Bir gün saksıya sıklamen yumrularından ektim ama hiç biri çıkmadı. Bizde saksıları çiçeklerin yanında ayırıp bahçede karanlık bir yere koyduk. Üzerinden bir kış geçti ve biz o saksıları neredeyse bahçenin o köşesinde unutmuştuk. Yeni ilk bahar gelmişti ve ben yeni çiçek ekmek için o boş saksıları almak için gittiğimde neredeyse şok oldum sıklamenler müthiş güzelleşmişlerdi. Hepsinin üzerine renk renk çiçekler vardı ve yaprakları çok sağlıklıydı. Hemen balkonumuzun en güzel yerine koydum. Bir komşumuz sıklamenleri gördü ve annemden fide istedi annemde yapraklarını menekşeye benzetmiş ve yapraktanda tutar diye her renginden birer yaprak koparıp komşumuza vermiş. Eve geldiğimde sıklamenlerin küsmüs olduğunu gördüm Tüm yaprak ve çiçekleri boynunu bükmüştü. Zaten birkaç gün sonrada tamamen kurudu.
    Çok uzun bir yazı oldu kusuruma bakmayın. Her sıklamen adını duyduğumda bu anımı hatırlarım.

    Saygılarımla.

    YanıtlaSil
  2. Çok güzel bir sürpriz yapmışlar size.
    Ben de her sene siklamen alırım. En fazla ertesi yıl da çiçek verirler. Üçüncü yıla dayanan soğanım olmadı.Bu yıl alacaklarımımın soğanlarınıyere geçireyim belki daha uzun yıllar yaşarlar.
    Siklamen soğanının etkisi de oldukça ilginçmiş. İnsanlar da benzer etkisi var mı merak ettim.

    YanıtlaSil
  3. Fuat Bey,Bu anınızı bizimle paylaştığınız için çok teşekkürler.Yazınızın uzun olması bilakis bizi memnun etti.Saygı ve sevgilerimle.

    Teşekkürler Sarkaç,Ben bu bitkiyi zehirli sanırdım yazımda da anlattığım gibi balık avlamada kullanırdık ve hayvanı sersem ederdi.Ancak araştırınca bu bitkinin eski çağlarda yumru ve yapraklarının yendiğini hatta ilaç yapımında kullanıldığını öğrendim.Ancak ben yinede bazı türlerinin zehirli olabileceğini düşünüyorum. Saygı ve sevgilerimle.

    YanıtlaSil
  4. Iyi gunler elinizde cyclamen persicum var mi dogal ortamda buldugunuz onlarla ilgili arastirma yapiyorumda bilgilendirirseniz sevinirim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Uzman olmadığım için kesin bir şey söyleyemiyorum,türünden emin değilim. Cyclamen persicum olduğunu sanıyorum.Şu anda yaprak durumundalar.Selamlar.

      Sil