1 Kasım 2010

YER KİRAZI ( Altın çilek )

Yer kirazı / altın çilek bitkisinin genel görünümü ( physais peruviana  )
İsmi konusunda kargaşa yaşanan  yer kirazı ( physais ), altın çilek ( golden berry ), inka eriği, güveyfeneri  gibi değişik adlarda tanınmaktadır.  Patlıcangiller ( solanaceae ) familyasındandır.  Anavatanı Güney Amerika'dır. Yurdumuzda bazı türleri  yabani olarak yetişmektedir. Ancak, bunlar  zehirli olabileceği için  kesinlikle yenilmemelidir.

Çok yıllık  ve otsu bir bitki olan yer kirazı kışın en hafif bir  dondan etkilenir, bu nedenle daha çok tek yıllık olarak yetiştirilir. Toprak konusunda seçici değildir,  gölge ve nemli yerler sever. Çok kırılgan olduğundan dolayı,  domates gibi destek istemektedir.
Yurdumuzun  iklimi yer kirazı yetiştirmeye oldukça  uygundur. Bu nedenle gittikçe değeri artan bu meyvenin,  bazı yörelerde  'alternatif ürün' olacağı sanılmaktadır.

Yer kirazının, dünyada en çok 'physais peruviana'  türü yetiştirilmektedir. Kapalı bir kese  içinde bulunan bu meyve kiraza benzer, olgunlaşınca  turuncu renkli olur.  Kendine has bir kokusu ve mayhoş bir tadı vardır.
Yurdumuzda yabani olarak yetişen, güveyfeneri  ( physalis alkekengi ) keseleri  kırmızı renkli olur. Süs bitkisi olarak da yetiştirilir.

Yer kirazı, taze ve kurutularak yendiği gibi, reçeli, salatası da yapılmaktadır. Ancak onu asıl popüler yapan;  Vücuda tokluk hissi verdiğinden dolayı,  daha çok  diyet olarak kullanılmasından ileri gelmektedir.

Yer kirazı tohumdan üretilmektedir.  Yetiştirilmesi çok kolaydır, fazla bakım istemez.

Olgunlaşmamış yer kirazı meyvesi
Yer Kirazı çiçeği
Olgunlaşmış yer kirazı ( Yabani türlerinin kesesi kırmızı renkli olur.  )
Yer kirazı ya  altın çilek meyvesi  ( physais peruviana  )


2 yorum:

  1. Son zamanlarda yer kirazının adını çok duydum ama hiç görmemiştim. Doğal olarak da yetişiyorsa böyle yaprakları olan bitkilere daha bir dikkatle bakacağım.

    YanıtlaSil
  2. Teşekkürler Sarkaç,
    Özellikle Karadeniz bölgesinde dere kenarlarında,ormanlarda bu bitki doğal olarak yetişiyor.

    YanıtlaSil