16 Temmuz 2018

LEŞ KAKTÜSÜ ( Stapelia )

Leş kaktüsü ( Orbea variegata  )

Leş kaktüsü ya da leş çiçeği ipekotugiller ( Asclepiadaceae ) familyasından çok yıllık,  sukulent ve otsu  bir bitki cinsidir. 100 kadar türü bulunmaktadır. Bunların  bazıları 'orbea', bazıları  ise 'stapelia' cinsindendir.  Eskiden hepsi de stapelia cinsinden olduğu  için, leş kaktüslerine  genel olarak stapelya ( stapelia ) denmektedir. Çiçekleri güzel  olduğu için,  süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Beş köşeli çiçekleri deniz yıldızını andırır. Ancak adından da anlaşılacağı gibi çoğu  leş gibi kötü kokuludur, geceleri ise hiç  kokmaz.   Çubuk şeklinde dikine büyür, dikensizdir. zamanla dibinden  yeni filizler çıkararak  etrafına yayılır.  Anavatanı Güney Afrika'dır.

Leş kaktüsleri.

Leş çiçeğinin yurdumuzda en çok iki türü yetiştirilmektedir. Bunlardan  kaplan desenli olan 'orbea variegata' türü yapraksızdır,  çiçekleri  daha gösterişlidir, kolay yetiştirilir. Stapelia grandiflora' ise, çiçekleri çok daha  büyük olan bir türdür.

Bazı çiçekler tozlaşma için koku salar.  Bu şekilde döllenmelerine  yardımcı olacak sinek ve böcekleri kendilerine  çekerler. Genelde çiçekler güzel koku salarlar. Ancak  leş kaktüsleri, tozlayıcı  olarak  kötü kokuyu seven kara sinekten yararlanır. Bu nedenle leş gibi bir koku salar.  Ayrıca çiçekleri kesilmiş et parçalarına benzer.

Leş kaktüsü ( Tohum kapsülü )

Leş çiçeği sıcak, güneşli  yerleri ve kumlu gevşek toprakları sever. Kuraklığa dayanıklıdır, kışın çok az su ister. Kapalı yerlerde iyi gelişmez.  Yazın öğle güneşinden korumak gerekir. Soğuğa kısmen dayanıklıdır.
Stapelya  yetiştirilmesi ve üretilmesi kolay bir çiçektir. Tohumla, çelikle ve kökten ayırma ile  üretilir.

Leş çiçeği (  Çiçek tomurcuğu )

Leş kaktüsü (  Tohum )

Leş kaktüsü çiçeği.

Leş kaktüsü.

Leş kaktüsü.

Leş kaktüsü çiçeği.
Yararlandığım kaynaklar: Vikipedi,
Kaktüsler ve Diğer Etli Bitkiler. ( Nejat Ebcioğlu )