29 Nisan 2010

KİRAZ AĞACI

Kiraz ağacı ve çiçeği
Gülgillerden bir ağaç olan kirazın (Prunus avium ) anavatanı Anadolu ve Kafkaslardır. Hatta bütün Dünyaya kirazın Giresun'dan yayıldığı sanılmaktadır. Giresun'un eski adı olan 'Keresus', "kirazın yetiştiği yer" demektir.
Giresun, her ne kadar  kirazın anavatanı sayılsa da üretimde payı çok azdır.  Özellikle 'dalbastı' kirazı meşhurdur.

Giresun'da kiraz ağacı  doğal olarak da  yetişir, ançak bunların meyveleri daha küçük olur. Yaban hayvanlarının besin ihtiyacı bakımından önemlidir.
Taze olarak yenilen kirazın;  Giresun'da ayrıca turşusu ( tuzlama ) yapılır ve  soğanla kavrularak yenir.

Kiraz, fazla sıcak ve soğuktan hoşlanmaz, ılıman iklimi sever. Genel olarak kendi kendini döllemez, bu nedenle farklı birkaç çeşidi birlikte dikmek gerekir. Bazı yerlerde bu nedenle bahçeye  bir kaç adet de beyaz kiraz  dikilmektedir.
Çok sayıda çeşidi olan kiraz, çekirdekten yetişen fidanlara, kuşkirazı ve idris ağacına aşı yapılarak üretilir.

Melez bir tür olan japon kirazı - kanzan ( prunus serrulata ) meyve vermez, süs bitkisi olarak yetiştirilir. Katmerli olan çiçekleri çok güzeldir ve yüzlerce çeşidi vardır. Japonlar tarafın ülke dışına  çıkarılması  yasaklanan bu ağaç sadece  bazı dost ülkelere verilmiştir. Bunların arasın da Türkiye de vardır. İstanbul'da bazı yerlerde (  Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi / Kozyatağı ) bu ağacı görmek mümkündür.
Japonca bir kelime olan 'sakura' kiraz çiçeği demektir. Japonya ve Amerika da her yıl  kiraz çiçeği festivalleri yapılarak baharın gelmesi kutlanır.
Kirazın kültürümüzde de  önemli bir yeri vardır.

Kiraz ağacı bu yıl ilk defa meyve verdi. Ne kadar demeyin,
utanıyorum söylemeye.
Beyaz kiraz. Beyaz kiraz ayrıca iyi bir tozlayıcıdır.

1 yorum: