29 Nisan 2010

KİRAZ AĞACI

Kiraz ağacı ve çiçeği
Kiraz ağacı  ( Cerasus avium ) gülgiller ( Rosaceae ) familyasındandır.  Ilıman iklimlerde yetişir ve kışın yapraklarını döker. Anavatanı Anadolu ve Kafkaslardır. Hatta bütün dünyaya kirazın Giresun'dan yayıldığı sanılmaktadır. Giresun'un eski adı olan 'Keresus', 'kirazın yetiştiği yer' demektir.
Giresun, kirazın anavatanı olmasına karşı  üretimde ki  payı çok azdır.  Özellikle 'Dalbastı' kirazı meşhurdur.

Kirazın anavatanı kabul edilen Giresun.
Giresun ve Doğukaradeniz bölgesinde;   Kiraz   doğal olarak da  yetişmektedir. Ancak bunların meyveleri daha küçük ve lezzetsizdir.  Yaban hayvanlarının besin ihtiyacı bakımından önemlidir.
Taze olarak yenilen kiraz,  Giresun'da turşusu ( tuzlama ) yapılarak da yenir.

Kiraz, fazla sıcak ve soğuktan hoşlanmaz, ılıman iklimi sever. Genel olarak kendi kendini döllemez, bu nedenle farklı birkaç çeşidi birlikte dikmek gerekir. Bu nedenle, tozlayıcı olarak beyaz kiraz dikmekte yarar vardır.
Çok sayıda çeşidi olan kiraz;  Çekirdekten yetişen fidanlara, ayni cinsten olan kuşkirazı ve mahlep ( idris ağacı ) ağacına aşı yapılarak üretilmektedir.

Melez bir tür olan japon kirazı - kanzan ( Cerasus serrulata ) meyve vermez, süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Çok fazla çeşidi vardır.   Çiçekleri katmerli olup  çok güzeldir.  Japonlar ülke dışına çıkarılmasını yasaklamıştır.   Sadece  bazı  ülkelere hediye olarak  vermişlerdir. Bunların arasında Türkiye de vardır. İstanbul'un  bazı yerlerinde  (  Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi / Kozyatağı ) bu ağacı görmek mümkündür.
Japonca bir kelime olan 'sakura' kiraz çiçeği demektir. Japonya ve Amerika, her yıl kiraz çiçeği festivalleri ile  baharın gelmesini  kutlar.
Kirazın bizim kültürümüzde de  önemli bir yeri vardır.

Kiraz / kültür  ( Cerasus avium )
 
Beyaz kiraz. Beyaz kiraz ayrıca iyi bir tozlayıcıdır.
Mahlep ağacı ( Cerasus mahaleb ). İdris ağacı olarak da bilinen bu bitki kirazla
ayni cinsten olup daha çok kiraz aşılamak için anaç olarak kullanılmaktadır. 

Yaban kirazı ya dağ kirazı ( Cerasus microcarpa ).
Kurak yerlerde doğal olarak yetişen bir çalıdır. 

1 yorum: