25 Mayıs 2010

CEVİZ AĞACI VE NAZIM HİKMET

Ceviz ağacım bu yıl ilk meyvelerini vermeye hazırlanıyor.
Ceviz  ( juglans regia, Juglandaceae / cevizgiller ),  meyvesi ve kerestesi bakımından değerli bir ağaçtır. Doğal olarak yetiştiği gibi daha çok kültür olarak yetiştirilmektedir.
Cevizin kök ve yeşil kabukları boya yapımında ve eczacılıkta  kullanılmaktadır.Yurdumuzun hemen hemen her yerinde yetişir, kışın yapraklarını döker.
Ceviz, nisan - mayıs aylarında çiçek açar, bir evciklidir. Fındık gibi erkek ve dişi çiçekleri aynı ağaçta fakat ayrı yerlerde bulunur, rüzgarla tozlaşır.

Ceviz çiçeği ( erkek )
Ceviz meyvesi
Koz da denilen ceviz
Ceviz meyvesi incelenirse şekil olarak insan beynine çok benzediği görülmektedir.İşin ilginç bir yanı da cevizin içinde bulunan ve başka hiç bir meyvede bulunmayan gümüş iyonlarının beyin için çok yararlı olmasıdır. Bu nedenle cevize, "beyin gıdası" da denir.

Ceviz ağacı, meyvesi gibi ağacını da koruma altına almıştır. Kabuklarının zehirli olması nedeniyle zararlı böcekler ve hayvanlar ceviz ağacına yaklaşmaz.Yine ceviz ağacı zehirli bir gaz ( juglans ) yaydığı için altında oturulması tavsiye edilmez.

Güneşli yerler ve derin toprakları daha çok seven ceviz ağacı, tohumla ve aşı ile çoğaltılmaktadır.

Ceviz ağacı ve çiçeği
Önde dişi, arkada ( püskül ) erkek çiçek.
Konu ceviz ağacı olunca yazımı  Nazım'ın ünlü şiiri  ' Ceviz Ağacı '   ile bitirmek istedim. ( Nazım Hikmet bu şiiri Gülhane parkında sevgilisini beklerken, polislerden kaçmak için çıktığı ceviz ağacında yazmıştır.)

                                                              CEVİZ AĞACI
                                             
Başım köpük köpük bulut,
içim dışım deniz,
ben bir ceviz ağacıyım Gülhane parkında,
budak budak, serham serham ihtiyar bir ceviz.
Ne sen bunun farkındasın, ne polis farkında.

Ben bir ceviz ağacıyım Gülhane parkında,
Yapraklarım suda balık gibi kıvıl kıvıl.
Yapraklarım ipek mendil gibi tiril tiril.
Yapraklarım ellerimdir tam yüz bin elim var,
Yüz bin elle dokunurum sana, Istanbul'a.
Yapraklarım gözlerimdir.Şaşarak bakarım.
Yüz bin gözle seyrederim seni, Istanbul'u.
Yüz bin yürek gibi çarpar, çarpar yapraklarım.

Ben bir ceviz ağacıyım Gülhane parkında,
Ne sen bunun farkındasın, ne polis farkında

                                                       Nazım Hikmet                                    


Posted by Picasa

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder