20 Mayıs 2010

BÖĞÜRTLEN ( Rubus )


Gülgiller ( rosaceae ) familyasının  'rubus' cinsini oluşturan bitki türlerine  genel olarak yurdumuzda 'böğürtlen' denilmektedir. Anavatanı Avrupa, Asya ve yurdumuzdur. Çok yıllık ve dikenli bir çalı olan böğürtlenin çok sayıda türü vardır.  Bunlardan on kadarı yurdumuzda doğal olarak yetişmektedir.  ( Rubus caescens, R. discolor, R. hirtus, R. sanctus, R. saxatilis, R. ibericus, R. tereticaulis ... )

Böğürtlen vitamin ve mineraller bakımlarından çok zengin bir meyvedir. Bu nedenle son zamanlarda bir çok ülkede tarımı yapılmaya başlanmıştır. Islah edilen kültür çeşitleri  dikensiz olup  daha iri meyvelidir.

Bir tür böğürtlen olan ahududu ( Rubus idaeus )

Ahududu ya da frambuaz da  ( rubus idaeus )  bir tür böğürtlendir. Meyveleri duta benzer, bu nedenle Ahududu denir. Hem doğal hemde  kültür olarak yetiştirilir. Reçeli yapılır.

Ilıman iklimler de yetişen böğürtlen, yurdumuzun da içinde bulunduğu Asya ve Avrupa kıtasının bir çok ülkesinde  doğal olaraktan yetişmektedir. Özellikle Karadeniz ve Marmara bölgelerimiz böğürtlen yetiştirmeye çok uygundur.
Sıcak ve kurak yerler  böğürtlen yetiştirmeye uygun değildir. Güneşli yerleri seven böğürtlen, humuslu, nemli ve gevşek  toprakları sevmektedir.
Üzümsü olan böğürtlen, dut gibi çok sayıda meyveciğin bir araya gelmesiyle oluşmuştur ( birleşik meyve ). Böğürtlenin yabani türleri daha lezzetli ve yararlıdır, ancak bunlar  dikenli olduğu için toplanması zordur.

Yaban gülüne benzeyen böğürtlen çiçeği.
Böğürtlen, çiçeklerini ayni  zamanda açmaz bu nedenle de  meyveleri
 ayni  zamanda olmaz.

Böğürtlen ayni zamanda  şifalı bir bitkidir. Bu amaçla meyve, yaprak ve köklerinden yararlanılmaktadır. Böğürtlenden şurup, dondurma, pasta ve reçel yapılır, dekoratif olduğu için bahçelerimizi  süsleyerek güzelleştirir.

Böğürtlen yayılıcı bir bitkidir, çoğu zaman yere değen sürgünlerinin  köksalması ile  çoğalır. Ayrıca tohumdan, kökten ayırma ve çelikle de çoğaltılır. Böğürtlen  budanırken meyvelerin bir önceki yılki filizlerde oluştuğu  unutulmamalıdır.

Kültüre alınmış dikensiz böğürtlen ( Rubus caesius )


Yabani böğürtlen  ( Rubus sanctus )
Bu sayfa son olarak 02.01.2017 tarihinde güncellenmiştir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder