14 Aralık 2010

HANIMELİ ÇİÇEKLERİ ( Lonicera )

Hanımeli çiçeğinin genel görünümü
(Lonicera periclymenum  )

Hanımeli ( lonicera ), kokusu ile ünlü bir çiçek cinsidir.  Ancak bütün hanımeli türleri kokmaz. Bu çiçeğe  hanımeli denmesinin nedeni, çiçeklerinin kadın eli gibi ince ve narin olmasındandır.

İki yüz  kadar türü bulunan hanımeli çiçeklerinin hepsi de hanımeligiller ( caprifoliaceae ) familyasının lonicera cinsinden olup çok yıllık, tırmanıcı, odunsu ve  çalı formunda bitkilerdir.

Bu çiçeklerinin  cins adı olan 'Lonicera', Alman botanikçi 'Adam Lonicer' nın adına izafeten verilmiştir.
Hanımeliler ilkbahar ve yazın beyaz, sarı, pembe ve kırmızı renkli trompet / boru şeklinde çiçek açarlar. Kışın çiçek açan türleri de vardır.

Hanımeli çiçekleri zehirsizdir, reçeli yapılır, içindeki nektar yenir. Ancak çitlembik şeklindeki siyah, mavi, kırmızı meyveleri, bazı türleri dışında ( lonicera caerulea ) yenmez, hafif zehirlidir.

En tanınmış  hanımeli türleri şunlardır.

- Avrupa hanımeli çiçeği ( lonicera periclymenum ) : Bu türün anavatanı adından da anlaşıldığı gibi  Avrupa kıtasıdır. Önce beyaz olan çiçekleri daha sonra sarıya döner, güzel kokuludur.

- Japon hanımeli çiçeği ( Lonicera Japonica ): Yurdumuzda  çok yaygın olup güzel kokuludur. Bir adı da 'beyaz hanımeli'dir. Dalları yeşil ve kırmızı renklidir. (Kaynak: Ağaçlar ve Çalılar I-Ersin Yücel )


Hanımeli çiçeği ( lonicera )
Mercan hanımeli  / Trompet hanımeli  çiçeği
( Lonicera  sempervirens )

- Mercan hanımeli ya da  trompet hanımeli ( Lonicera sempervirens ) :
Çiçekleri kokulu değildir. Amerika'da  doğal olarak yetişmektedir. Demetler halinde açan çiçekleri tüp şeklinde ve  kırmızı renklidir.Yapraklarını tam olarak  dökmez. Meyveleri kırmızı renkli  ve üzümsü olur.

Turuncu hanımeli çiçeği ( Lonicera ciliosa )
(  Fotoğraf: Hanife Dereci Demir  )

- Turuncu hanımeli ( Lonicera ciliosa ):
Lonicera ciliosa'nın çiçekleri turuncu renkli olur. Bu nedenle; 'Turuncu hanımeli' denir. Bir adı da 'Batı trompet hanımeli' dir. Kışın yapraklarını döker.


Çalı hanımeli ( Lonicera fragrantissima )

-  Çalı hanımeli / Kış hanımelisi  ( Lonicera fragrantissima ):
Çok fazla tanınmayan bu hanımeli türüdür. Ağaçsı bir yapısı vardır. Kışın beyaz renkli ve çok güzel kokulu çiçekler açar.  Soğuğa son derece dayanıklıdır. Kış hanımelisi de denir.

Yurdumuzda doğal olarak yetişen  bir hanımeli türü ( lonicera etrusca )
( Resmin çekildiği yer: Kadıovacık / URLA )

Ayrıca; Lonicera etrusca, Lonicera implexa gibi bazı hanımeli türleri yurdumuzda doğal olarak yetişir.

Mercan hanımeli  çiçeği ve meyveleri
Mercan hanımeli  çiçeği  meyvesi.
Doğal olarak yetişen bir hanımeli çiçeği meyvesi
Daha çok duvar diplerine dikilen hanımeli çiçeği çitlere, pergolelere sardırılır.
Hanımeli çiçekleri, yarı gölge yerleri ve geçirimli toprakları sever. Su  isteği normaldir, soğuktan fazla etkilenmezler.
Kuruyan ve çalılaşan  dalları ara sıra kesilerek  temizlenmelidir.

Hanımeli çiçeklerinin  üretilmesi ve yetiştirilmesi çok  kolaydır. Fazla bakım  istemezler. Çelikle, daldırma ile kökten ayrılma ile ve tohumdan üretilir.

Posted by Picasa

3 yorum:

  1. Eşim, çiçekçide görüp çok beğenmiş. Çiçekçi de satılık değil, kendim için dediğinden beni çiçeği göstermeye götürmüştü. Yapraklarını dökmediğini bilmiyordum. Gerçekten hoş çalılardan biri.

    YanıtlaSil
  2. Verdiğiniz bilgiler için teşekkürler.Çok sevdiğim ama hiç yetiştirmediğim bu tür hep ilgimi çekmiştir. Hanımelinin kokusu ne kadar etkileyici, hele bu kokuyu kara topraktan vereni düşünürsek...

    YanıtlaSil
  3. Değerli Sarkaç,Amerikan Hanımelisi yaprağı,çiçeği ve kırmızı renkli meyveleri ile hoş görünen bir çek.Selamlar.

    Değerli Aşiyanda,Sitemi ziyaret ettiğiniz için teşekkür ederim.Çiçekleri sevmeniz çok güzel.Selamlar.

    YanıtlaSil