14 Aralık 2010

HANIMELİ ÇİÇEKLERİ ( Lonicera )

Hanımeli çiçeği   (Lonicera periclymenum  )

Hanımeli ( lonicera ),  güzel kokusu ile ünlü bir çiçektir. Ancak bütün hanımeli türleri kokulu değildir. Bu çiçeğe  hanımeli denmesinin nedeni, çiçeklerinin kadın eli gibi ince ve narin olmasındandır.

Hanımeli cinsinin  200 yakın  türü vardır. Hanımeligiller ( caprifoliaceae )  familyasının lonicera cinsinden  olan bu bitkiler çok yıllık olup, tırmanıcı, odunsu ve  çalı formundadırlar.

Hanımeli çiçeklerinin  cins adı olan 'Lonicera', Alman botanikçi ' Adam Lonicer ' nın adına izafeten verilmiştir.
Bazı hanımeli türleri kışın  çiçek açar.  Beyaz, sarı, pembe ve kırmızı renkli çiçekleri trompet / boru şeklindedir.

Hanımeli çiçekleri zehirsizdir, reçeli yapılır, içindeki nektar yenir. Ancak çitlembik şeklindeki siyah, mavi, kırmızı meyveleri ise bazı türleri dışında ( lonicera caerulea ) yenmez, hafif zehirlidir.

En çok tanınmış  hanımeli türleri şunlardır.

- Avrupa hanımeli çiçeği ( lonicera periclymenum ) : Bu türün anavatanı adından da anlaşıldığı gibi  Avrupa kıtasıdır. Önce beyaz olan çiçekleri daha sonra sarıya döner, güzel kokuludur.

- Japon hanımeli çiçeği ( Lonicera Japonica ): Yurdumuzda  çok yaygın olup güzel kokuludur. Bir adı da 'beyaz hanımeli'dir. Dalları yeşil ve kırmızı renklidir. (Kaynak: Ağaçlar ve Çalılar I-Ersin Yücel )


Hanımeli çiçeği ( lonicera )
Mercan hanımeli  / Trompet hanımeli  çiçeği  ( Lonicera  sempervirens )

- Mercan hanımeli ya da  trompet hanımeli ( Lonicera sempervirens ) :
Mercan hanımeli diğer hanımeli çiçekleri gibi kokulu değildir. Amerika'da  doğal olarakta yetişmektedir. Demetler halinde açan çiçekleri uzun tüp şeklindedir ve  kırmızı renklidir.Yapraklarını tam olarak  dökmez. Kırmızı renkli, üzümsü meyveleri olur.

Turuncu hanımeli çiçeği ( Lonicera ciliosa )
(  Resim: Hanife Dereci Demir  )

- Turuncu hanımeli ( Lonicera ciliosa ): Lonicera ciliosa'nın ise çiçekleri turuncu renklidir.Bu nedenle; 'Turuncu hanımeli' veya 'Batı trompet hanımeli' denir.Bu tür kışın yapraklarını döker.


Çalı hanımeli ( Lonicera fragrantissima )

-  Çalı hanımeli  ( Lonicera fragrantissima ):  Çok fazla tanınmayan bu hanımeli türü kışın beyaz renkli ve çok güzel kokulu çiçekler açmaktadır. Soğuğa son derece dayanıklı olduğu için bir adı da 'kış hanımelisi' dir.

Yurdumuzda doğal olarak yetişen  bir hanımeli türü ( lonicera etrusca )
( Resmin çekildiği yer: Kadıovacık / URLA )

Lonicera etrusca, L.implexa gibi bazı hanımeli türleri yurdumuzda doğal olarak yetişmektedir.

Mercan hanımeli  çiçeği ve meyveleri
Mercan hanımeli  çiçeği ve meyveleri
Doğal olarak yetişen bir hanımeli çiçeği meyvesi
Daha çok duvar diplerine dikilerek, çitlere,pergolelere sardırılan hanımeli çiçekleri, yarı gölge yerleri ve geçirimli toprakları sever. Su  isteği normaldir, soğuktan fazla etkilenmezler.
Hanımeli çiçeğinin kuruyan ve çalılaşan  dalları ara sıra kesilerek  temizlenmelidir.

Hanımeli çiçeklerinin  üretilmesi ve yetiştirilmesi çok  kolay bir çiçektir. Çelikle, daldırma ile kökten ayrılma ile ve tohumdan üretilir.

Posted by Picasa

3 yorum:

  1. Eşim, çiçekçide görüp çok beğenmiş. Çiçekçi de satılık değil, kendim için dediğinden beni çiçeği göstermeye götürmüştü. Yapraklarını dökmediğini bilmiyordum. Gerçekten hoş çalılardan biri.

    YanıtlaSil
  2. Verdiğiniz bilgiler için teşekkürler.Çok sevdiğim ama hiç yetiştirmediğim bu tür hep ilgimi çekmiştir. Hanımelinin kokusu ne kadar etkileyici, hele bu kokuyu kara topraktan vereni düşünürsek...

    YanıtlaSil
  3. Değerli Sarkaç,Amerikan Hanımelisi yaprağı,çiçeği ve kırmızı renkli meyveleri ile hoş görünen bir çek.Selamlar.

    Değerli Aşiyanda,Sitemi ziyaret ettiğiniz için teşekkür ederim.Çiçekleri sevmeniz çok güzel.Selamlar.

    YanıtlaSil