28 Aralık 2010

BİTKİLER VE ÇİÇEKLERİ ( 4 )


Ayva çiçeği

- Ayva ağacı çiçeği ( cydonia vulgaris ya da cydonia oblonga  ): Ayva gülgiller ( Rosaceae ) familyasında olduğu için çiçekleri yabani gülü ( Kuşburnu ) andırır, iri ve hafif pembemsidir.

Ayva ağacı tek tek çiçekaçar. Çiçeklerinin beş taç ve beş çanak yaprağı  bulunur, erkek ve dişi organlar ayni çiçek üzerinde yer alır (erselik).
Ayva ağaçları bulunduğu yere göre;  nisan - haziran ayları arasında çiçek açar. Bazı ayva türleri  süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir ( cydonia japonica ). Bunların çiçekleri kırmızırenkli olur.

Ayva çiçeği,  meyvesi ve yaprağı gibi sağlık açısından yararlıdır. Çayı baş ağrısına ve bazı hastalıklara iyi geldiği söylenir.

Hayıt çiçeği ( Vitex agnuscastus ) 
 - Hayıt çiçeği : Ilıman iklim görülen yerlerde doğal olarak yetişen bir çalı olan hayıt ( Vitex agnus-castus ), yaz aylarından itibaren başak şeklinde mor renkli çiçekleri ile dikkat çeker. Tüp şeklindeki bu çiçekler hoş kokulu ve nektar bakımından zengindir. Hayıtın, çok az bitkinin çiçek açtığı bir dönemde çiçeklenmesi, arıcılık için bu bitkiyi önemli yapmıştır.

Namus ağacı, Keşiş çalısı, Beşparmak otu gibi adlarla da bilinen hayıt, eskiden beri bilinmektedir. Tohumları baharat olarak kullanılır, ilaç yapılır, kökünden boya, gövdesinden sepet örülür. Kısaca hayıt her şeyi ile doğanın insanlara bir armağanıdır.

Kıbrıs akasyası
- Kıbrıs akasyası çiçeği : Kıbrıs akasyası ( Acacia cyanophylla ) sıcak iklimlerde yetişen bir akasya türüdür. İlkbahar mevsiminde salkım şeklinde, yuvarlak, sarı renkli çok yoğun  çiçekler açar.

Kıbrıs akasyası yaz boyu çiçek açan İzmir mimozası ( Acacia retinoides schlecht ) ile karıştırılmamalıdır. Kıbrıs akasyası erselik bir bitki olup yapraklarını dökmez, çiçekleri zehirsiz olup yenebilir. Bakla şeklinde çok tohumlu meyveleri olur.  Kurağa dayanıklı olan Kıbrıs akasyası soğuğu sevmez, tohumla ve çelikle ürer.

Leylak çiçeği
 - Leylak çiçeği : Çalı formlu  bir bitki olan leylak (syringa vulgaris ) zeytingiller ( oleaceae )  familyasındandır. Kışın yapraklarını döker. İlkbaharda salkım şeklinde çok güzel kokulu çiçekler açar. Mor, pembe, beyaz, kırmızı renklerde, yalın kat ve katmerli çiçek açan çeşitleri vardır.

Leylak güneşi sever, kuraklığa ve soğuğa dayanıklıdır.  Çiçekleri esans ve sabun yapımında kullanılmaktadır.  Çelikle, kökten ayırma ile ve tohumdan üretilir.

İpeksi meşe ağacı / Grevilya  ( Gravillea robusta )
 Gravilya / İpeksi meşe ağacı ( Grevillea robusta ) : En güzel çiçek açan ağaçlardan biridir.Yapraklarını dökmez, herdem yeşildir.  Aslında bu bitkinin  meşe ( Quercus ) türleri ile bir akrabalığı yoktur, proteaceae familyasındandır. Anavatanı Avustralya'dır.  Tropikal ve subtropikal iklim görülen ülkelerde doğal olarak yetişmektedir. Fazla soğuğa dayanıklı değildir. Güneşli ve yarı gölge yerleri ve geçirimli toprakları sever.
Yurdumuzun  Akdeniz ve Eğe bölgelerinde  süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Halk arasında 'Kıbrıs meşesi', 'sarı fırça ağacı' da denir.

İpeksi meşe ağacı, ilkbahar ve yaz aylarında tarak ya da fırça şeklinde turuncu renkli çiçek açmaktadır.  Eğrelti otunu andıran derin parçalı olan  yaprakları da çok güzeldir. Çelikle ve tohumdan üretilir. Ayrıca  çalı formunda olan bazı grevilya türleri de süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder