28 Aralık 2010

BİTKİLER VE ÇİÇEKLERİ ( 4 )


Ayva çiçeği ( Cydonia vulgaris )

- Ayva ağacı çiçeği ( cydonia vulgaris ya da cydonia oblonga  ): Ayva  gülgiller ( rosaceae ) familyasından bir bitki  olduğundan çiçekleri yabani gülü ( kuşburnu ) andırır, iri ve hafif pembemsidir.

Tek tek çiçek açar. Çiçeklerinin beş taç ve beş çanak yaprağı  bulunur, erkek ve dişi organlar ayni çiçek üzerinde yer alır ( erselik ).
Ayva ağaçları bulunduğu yere göre;  nisan - haziran ayları arasında çiçek açar. Süs bitkisi olarak yetiştirilen japon ayvasının  ( cydonia japonica ) çiçekleri kırmızı renklidir.

Ayva çiçeği,  meyvesi ve yaprağı gibi sağlık açısından yararlıdır. Çayı baş ağrısına ve bazı hastalıklara iyi geldiği eskiden beri bilinmektedir.

Hayıt çiçeği ( Vitex agnuscastus ) 
 - Hayıt çiçeği : Ilıman iklim görülen yerlerde doğal olarak  yetişen  hayıt ( vitex agnuscastus ), yaz aylarından itibaren başak şeklinde mor renkli çiçekleri ile dikkat çeker. Tüp şeklinde,  hoş kokulu ve nektar bakımından zengindir. Çok az bitkinin çiçek açtığı bir dönemde çiçeklenmesi, arıcılık için bu bitkiyi önemli yapmıştır.

Namus ağacı, keşiş çalısı, beşparmak otu gibi adlarla da bilinİR.  Hayıt, insanların eskiden beri yararlandığı bir bitkidir.  Tohumları baharat olarak kullanılır, ilaç yapılır, kökünden boya, gövdesinden sepet örülür. Kısaca hayıt her şeyi ile doğanın insanlara bir armağanıdır.

Kıbrıs akasyası ( Acacia cyanophylla )
- Kıbrıs akasyası çiçeği : Kıbrıs akasyası ( Acacia cyanophylla ) sıcak iklimlerde yetişen bir akasya türüdür. İlkbahar mevsiminde salkım şeklinde yuvarlak, sarı renkli çok yoğun  çiçek  açar.

Kıbrıs akasyası,  yaz boyu çiçek açan İzmir mimozası ( Acacia retinoides schlecht ) ile karıştırılmamalıdır. Kıbrıs akasyası erselik bir bitki olup yapraklarını dökmez, çiçekleri zehirsiz olup yenebilir. Bakla şeklinde çok tohumlu meyveleri olur.  Kurağa dayanıklı olan Kıbrıs akasyası soğuğu sevmez, tohumla ve çelikle ürer.

Leylak çiçeği ( Syringa vulgaris ) 
 - Leylak çiçeği : Çalı formlu  bir bitki olan leylak (syringa vulgaris ) zeytingiller ( oleaceae )  familyasındandır. Kışın yapraklarını döker. İlkbaharda salkım şeklinde çok güzel kokulu, kendi adını verdiği leylak renginde  çiçek açar.  Ayrıca beyaz, kırmızı renklerde, yalın kat ve katmerli çiçek açan çeşitleri vardır.

Leylak güneşi sever, kuraklığa ve soğuğa dayanıklıdır.  Çiçekleri esans ve sabun yapımında kullanılmaktadır.  Çelikle, kökten ayırma ile ve tohumdan üretilir.

Grevilya ağavı / İpeksi meşe ağacı  ( Grevillea robusta )
 - Grevilya ağacı   / İpeksi meşe ağacı ( Grevillea robusta ) : Herdem yeşildir, en güzel çiçek açan ağaçlardan biridir. Gerçek meşe (  quercus ) türleri ile bir akrabalığı yoktur. Proteaceae familyasındandır. Anavatanı Avustralya'dır.
Tropikal ve subtropikal iklim görülen ülkelerde doğal olarak yetişmektedir. Fazla soğuğa dayanıklı değildir. Güneşli ve yarı gölge yerleri ve geçirimli toprakları sever.
Yurdumuzun  Akdeniz ve Eğe bölgelerinde  süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Halk arasında 'Kıbrıs meşesi', 'Sarı fırça ağacı' da denir.

İpeksi meşe ağacı, ilkbahar ve yaz aylarında tarak ya da fırça şeklinde turuncu renkli çiçek açmaktadır.  Eğrelti otunu andıran derin parçalı olan  yaprakları da  güzeldir. Çelikle ve tohumdan üretilir. Ayrıca, süs bitkisi olarak yetiştirilen çalı formlu bazı  gravilya türleri daha vardır.  

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder