21 Şubat 2010

DAĞ LALELERİ ( Anemon )

Dağ lalesi ( Anemon coronaria  )
Baharın müjdecisi sayılan dağ laleleri ( anemone ), kırlarda, dağlarda yetişen güzel bir kır çiçeği cinsidir.
Dağ laleleri, düğünçiçeğigiller ( renonculaceae ) familyasının 'anemone' cinsindendir. Yani gerçek lale ( tulipa ) gibi zambakgiller ( liliaceae )  familyadan değildir.
Dağ lalelerinin dünya üzerinde 60'dan  fazla  türü bulunmaktadır.  Bunlardan beş kadar  türü yurdumuzda doğal olarak  yetişmektedir.  Çok yıllık ve otsu olup, yumrulu ya da rizom köklüdürler. Süs bitkisi olarak ta   yetiştirilmektedirler.

Dağ laleleri, güneşli ya da  yarı gölge yerleri ve organik madde bakımından zengin, geçirimli, nemli toprakları daha çok tercih ederler.
Dağ laleri yumru ve tohumla üretilir.

Anemon, mitolojide de adı geçen bir çiçektir.  Aşk ve güzellik tanrıcası Afrodit'in, yaralı sevgilisinin kanlarının aktığı yerde bitmiş ve buradan dünya ya yayılmıştır.

Ülkemizde yetişen bazı dağ lalesi türleri ( anemone ) şunlardır:

- Taçlı dağlalesi ( Anemone coronaria ):  Rüzgar çiçeği, Gül lale  de denilen bu türün kırmızı, mor, beyaz, pembe renk ve tonlarında  çiçek açan çok sayıda  çeşidi  vardır.  Yaprakları ince ve  çok   parçalıdır.  Ege bölgesinde ( İzmir, Manisa, Aydın ) daha çok  çok yaygındır. Bir adı da manisa lalesidir.

Taçlı dağ laleleri, Manisa lalesi ( Anemone  coronaria )

Anemon yaprakları: Anemone coronaria: solda
Anemone pavonia: sağda
- Geniş yapraklı dağ lalesi, Tavuskuşu anemonu  ( Anemone pavonia / Anemone hortensis  ):  Çiçekleri  taçlı dağ lalesine çok benzer, ancak yaprakları daha  geniş, kalın ve üç parçalıdır.

Geniş yapraklı dağ lalesi ( Anemone pavonia )

- Nergis çiçekli anemon ( Anemone narcissiflora ): Nergisi andıran beyaz renkli çiçekleri vardır. Dağhoruzcuğu, mayıs çiçeği de denir.

Nergis çiçekli anemon ( Anemone narcissiflora )

Doğal dengenin gittikçe bozulması, diğer kır çiçekleri  gibi anemonların da  azalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle doğayı korumalıyız, yarın çok geç olabilir.
Doğayı korumak çiçekleri sevmekle başlar.

Not:
Çoğu kaynaklarda Dağ lalesi ile 'manisa lalesi' eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Ancak, esas manisa lalesi ( Tulipa orphanidea ) zambakgiller familyasından, kadeh şeklinde kırmızı  çiçek açan başka bitki türüdür.  Yurdumuzda Spil dağı'nda ( Manisa ) yetişen bir bitki koruma altında bulunmaktadır.



Dağ laleleri ( Anemon çiçekleri / Bahçemden  )

Taçlı dağ lalesi ( Anemone coronaria )
Taçlı dağ laleleri kışın ve bahar aylarında çiçek açıyor.
Geniş yapraklı dağ lalesi  ( Anemone pavonia  )
Taçlı dağ laleleri
Bir adı da rüzgar çiçeği olan dağ laleleri
Tohum kapsülü.
Taçlı dağ leleri, kırmızı, mor, pembe ve beyaz renkli  çiçek açmaktadır.
Taçlı dağ lalesi ( Anemone coronaria )

2 yorum:

  1. bu çiçekleri bende çok severim lakin yerinden alıp getirip başka bir yere ekince yaşatamıyorum bir türlü bunu nasıl başardınız benimle de paylaşırsanız sevinirim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Siz nerede oturuyorsunuz bilmiyorum ama, benim bulunduğum yerde ( Bahçeköy / Seferihisar ) doğal olarakta yetişiyorlar,belki o nedenle uyum sağlamış olabilr.Özel bir şey yapmadım,sulayıp gübre verdiğim için daha erken ve güzel çiçekler açıyorlarlar ve her yıl çoğalıyor.
      Selamlar,sevgiler..

      Sil