5 Ağustos 2010

SABAH VİZİTESİ VE İNCİR AĞACI

İncir ağacı ve meyvesi
Genel olarak sabahleyin erken kalkar ve bahçede dolaşırım. Ben buna sabah vizitesi diyorum, eskiden kedim de ( 'Kamçıkuyruk' adını verdiğim kedim bir süre önce kayboldu. ) bana katılır beraber dolaşırdık.
Bitkilerin de  insanlar gibi ilgiden  olumlu etkilendiğini düşünüyorum. Bunu yapmadığım günler kendim de  huzursuz oluyorum.
Bu sabah bahçede dolaşırken incirlerin olgunlaşmaya başladığını farkettim. Daha tam olarak olmamış olmasına  rağmen bir tane yedim.

Gelin bu güzel meyveyi ve ayni adı taşıyan ağacını  biraz daha yakından tanıyalım.

İlginç bir incir ağacı / Ürkmez sahili 
                                                         İNCİR AĞACI

İncir ( Ficus carica ), dutgiller ( moraceae ) familyasından kışın yapraklarını döken iki evcikli ( Erkek ve dişi çiçekler ayrı ağaçlarda bulunur. )  bir bitkidir. Eski çağlardan beri  kültür olarak yetiştirilen bu meyvenin ana vatanı Akdeniz havzası ve Asya kıtasıdır, çok fazla türü bulunmaktadır.
Ilıman iklimlerde yetişir, sıcak ve kuraklığa  dayanıklıdır, soğuğu sevmez.

İncir ağaçları dişi ve erkek olmak üzere ikiye ayrılır. Erkek incirlerin ( baba incir )  meyveleri tozlaşmaya yarar, daha küçük olur ve yenmez. ( Reçel yapılır.)

Bazı incir türlerinin meyve vermesi için tozlaşma yapması  gerekir. Bunu mazı sineği ( Blastophaga grossorum )  denen bir böcek (  ilek ) sayesinde yapar, buna 'kaprifikasyon' denir. Bu sinekler erkek incirlerin içinde bulunan verimsiz dişi çiçeklerde ( mazı çiçeği )  ürer ve buradan çıkarken ağız kısmında bulunan erkek çiçeklerin üzerlerine yapışan polenlerini dişi incirlere taşıyarak onların döllenip olgunlaşmasını sağlarlar. Bu nedenle erkek incirler toplanarak ( sinek çıkmaya başlayınca ) dişi incir ağaçlarına asılır, buna 'ilekleme' denir. Aksi takdirde döllenmeyen dişi incirler sararıp dökülür. Bunun için bahçeye erkek incir dikmek ise zararlıdır. ( Çok fazla ürüyen mazı sineği ağaca zarar vermektedir.)

Bazı incir türleri ise  tozlaşma olmadan da  meyve verirler, buna 'partenokarpi' ( Döllenmesiz meyve oluşumu )  denir.

İncir çiçekleri meyve adını verdiğimiz armut şeklindeki yapının içinde bulunur ve görünmez, meyve olarak yediğimiz aslında bitkinin çiçekleri ve tatlanmış taç yapraklarıdır, meyve ise içindeki sert siyah çekirdeklerdir.
İncir dut gibi bileşik bir meyvedir.
( Yararlandığım kaynak: Renkli Türkiye Bitkileri Atlası - Prof. Dr. Nebahat Yakar )

Eski çağlardan beri yetiştirilen incirin kültürel hayatımızda da önemli bir yer vardır. Din kitaplarına göre cennetten kovulan Adem ve Havva, mahrem yerlerini  incir yaprağı ile kapamışlardır.

Hz.Muhammed, bir hadisinde; inciri cennet meyvesine benzeterek yenmesini tavsiye etmiştir.

İncir ile ilgili dilimizde çok sayıda deyim ve özlü söz de bulunmaktadır, bunlardan bazıları şöyledir.

- Ocağına incir ağacı dikmek
- Bir çuval inciri berbat etmek
- İncir çekirdeğini doldurmaz.
- İncir babadan,zeytin deden
- Darı unundan baklava ,incir ağacından oklava olmaz.

Dünyada en kaliteli ve en çok incir ülkemizde yetiştirilmektedir. Özellikle Ege  bölgesi ( Aydın ), yetiştirdiği kurutmalık incirleriyle bütün dünyada ün yapmıştır.

İncir çok besleyici olup şeker oranı en yüksek meyvelerden biridir.
İncir ağacı  olgunlaşma döneminde sulanmaması gerekir, aks halde 'yemiş' de denen meyveleri  çatlar.
İncir, çelikle ve dip filizlerinden üretilmektedir.

İncir dut gibi birleşik bir meyvedir.
İncir ağacı yaprağı
Olgunlaşmış incir meyveleri
Ege bölgesinde incire daha çok  yemiş denir.
Erkek incir - caprificus ( Baba incir )

2 yorum:

  1. Ağustos ayı incir ayı. İncirler iyice ballanacaklar ve afiyetle yenecekler.
    Hayvan dostlarımızın bizi terketmesini engelleyemiyoruz ama umarım size bu zevkli vizitede eşlik eden bir kedi dostunuz daha olur.

    YanıtlaSil