3 Ekim 2012

SU KABAĞI

Tek yıllık ve otsu bir bitki olan kabağın  çok sayıda türü vardır, ancak bunların  hepsi ayni cinsten / 'cucurbita' değildirler. Kabak türlerinin çoğu yemek için yetiştirilir. Ancak bazı kabak cinsleri ve türleri ise, daha değişik amaçlarla yetiştirilmektedir.

Bir adı da asma kabağı olan su kabağı, kabakgiller ( cucurbitaceae ) familyasının  'lagenaria siceraria ya da lagenaria vulgaris' cinsinin bir türüdür. Bir adı da şişe kabağıdır. Çiçekleri beyaz renkli olur.
Su kabaklarının çok fazla, değişik şekil, renk ve büyüklükte varyetesi ( çeşitleri )  vardır.  Genel olarak sap kısımları dar, alt kısmı şişman olur. Bu nedenle halk arasın da, testi kabağı ( susak ) da denir.

Su kabakları taze iken  yenebilir,  ancak daha çok, eskiden beri eşya olarak kullanmak amacı ile yetiştirilmektedir. Eskiden, testi ( susak ), saklama kabı olarak kullanılmış olan  su kabakları, günümüzde daha çok çeşitli süs eşyası  yapımında kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle, lamba, heykel, müzik aletleri  yapımında kullanılmaktadır. Kabak kemane, su kabağından yapılan bir sazdır. Süs kabaklarının çoğu ise , balkabağı türlerinin  ( curcubita maschata ya da c. maxima ) melez ve varyeteleridir.

Çocukluğumda;  su kabağını  daha çok pınarlardan su içmek için maşrapa olarak kullanırdık. Şişman kısmından büyük  bir  delik açılan bu kabaklara  "susak" denirdi. Daha eski zamanlar da ise,  ölü yıkamada kullanılırmış. Adına bu yüzden su kabağı denmiştir.
Otuz yıl kadar  önce;  Alanya kalesinden aldığımız, üzerine kedi motifi olan su kabağı, hala vitrinimizi süslüyor.

Bu yıl sebzelerimin  içine karışmış  beyaz çiçekli  kabağın, daha sonra su kabağı olduğu ortaya çıktı. Şimdiden beş tane  su kabağımız oldu, çiçek açmaya devam ediyor, bakalım kaç tane daha verecek.

Su kabağı ile ilgili bilinmesi gereken önemli bir husus da şu.  Hasat etmek için, bitkinin tamamen kurumasını beklemek gerekmektedir. Aksi halde, erken toplanan su kabakları çürümektedir, hatırlatırım.

                                        KABAK TADI VERDİ

Konu su kabağı olunca, aklıma sıkça kullandığımız 'kabak tadı verdi ' deyim geldi. Hoşumuza gitmeyen, bıktıran, bir kaç kez tekrarlanan konuşmalar için kullandığımız bu deyim bakın nasıl ortaya çıkmıştır.

Su kabaklarının yiyecek kabı olarak kuşanıldığı eski zamanlarda, kabağın tadı içine konan besine karışır ve  tadını bozarmış. İnsanlarda sevmeyerek de olsa kabak tadı olan bu yiyecekleri yemek zorunda kalırmış. Daha sonraları bu söz sevilmeyen, tekrarlanan konuşmalar içinde kullanılmaya başlanmıştır.

Neyse, ben de konuyu daha fazla uzatarak, kabak tadı vermeden, sizi değişik su kabağı fotoğrafları ile  baş başa bırakıyorum.

Alacalı su kabağı
Uzun su kabağı
Su kabağı
Su kabağı çiçeği.
Su kabakları
Beyaz su kabakları
Bunlarda yeşil su kabakları
Su kabağı ( lagenaria siceraria )
Su kabaklarından yapılmış süs eşyaları.

4 yorum:

  1. Çocukluğumu anımsadım Öğretmenim ;köylerde tuz ,kırmızı biber koyulurdu bu kabaklara.Çamaşır suyu için kocaman kazanlarda su kaynatılırdı tas yerine de bu kabaklar kullanılırdı.Yanılmıyorsam cenaze yıkama suyu da bunlardan dökülürdü...Çok güzel fotoğraflar,teşekkürler,selamlar.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Arzu Hanım,
      Ziyaretiniz ve güzel anılarınızı bizimle paylaştığınız için teşekkür ederim.Zaman bazı şeyleri nasılda değiştiriyor değil mi? Selamlar,sevgiler.

      Sil
  2. SUSAK, aynen Arzu hanım ın dediği gibi beni de çocukluğuma götürdü. Hoş çağrışımlar yaptıran bu tanıtım ve resimler için teşekkürler.

    YanıtlaSil
  3. Merhaba Ali Bey,
    Nedendir bilmiyorum ama yaşlandıkça çocukluk anılarımız bizi daha çok heyecanlandırıyor.Belkide çocukluğumuzu özlüyoruz.Sevgiyle kalın.

    YanıtlaSil