 |
| Hintyağı bitkisi - çiçeği ( Ricinus communis ) |
Bilimsel adı Ricinus communis olan hint yağı bitkisi, sütleğengiller ( Euphorbiaceae ) familyasının hintyağı ( ricinus ) cinsinin tek türüdür. Ülkemizde yaprakları güzel olduğu için süs bitkisi olarak yetiştirilir. Anavatanı Hindistan ve Doğu Afrika'dır. Doğal olarak Afrika'nın tropikal iklim görülen yerlerinde ve Akdeniz havzasında yetişir. Kene çiçeği, Hint baklası, Afrika harika ağacı, köstebek fasulyesi, Japonika, dedemene, castor oil gibi adlarla da bilinir. Tek veya çok yıllıktır; doğal olarak yetiştiği bölgelerde 10 - 12 metreye kadar boylanarak ağaç halini alırken, soğuk iklimlerde tek yıllık, 1,5 m - 2,5 m boylarında, otsu bir bitki halinde kalır. Hindistan, Brezilya gibi bazı ülkelerde tohumlarından yağ elde etmek için yetiştirilmektedir.
Hint yağı, sanayide sabun, mürekkep ve boya üretiminde, kolay ısınmadığı için motor yağı olarak ( Castor oil ) kullanılır. Ünlü motor yağı castor adını bu yağdan alır. İlk yarış arabaları ve uçaklar motor yağı olarak bunu kullanmışlardır. Eskiden issiz olduğu için kandillerde kullanılmıştır. Geleneksel tıpta, cilt bakımından saç bakımına kadar pek çok alanda kullanılan doğal bir üründür. Kabızlık tedavisinde müsil olarak kullanılır. Yağı zehirsiz olmasına rağmen mutfakta kullanılmaz. Tohumlarından süs eşyası yapılır.
Hint yağı bitkisi hızlı büyür, kırmızı renkli ve dallı bir gövdesi vardır, sıcak iklimlerde gövde kalınlaşarak ağaç haline gelir. Yurdumuzda ve yetiştirildiği ülkelerde naturalize ( doğallaşmıştır ) olmuştur, bazı ülkelerde istilacı sayılır. Bitki 'risin' adlı çok zehirli bir madde taşıdığı için, dikilecek yerin dikkatli seçilmesi, çoçuklardan uzak tutulması gerekir. Bu bitkinin tohumlarından elde edilen 'risin zehri' suikastlarda kullanılmıştır. Bahçeleri köstebek ve haşerilerden korur.
 |
| Hint yağı bitkisinin tohum keseleri. Tohumlardan özel bir işlemden sonra tıbbi hint yağı elde edilir. |
 |
| Hintyağı bitkisi - genel görünümü ( Ricinus communis ) |
Çiçekler dik salkımlarda toplanmıştır, taç yaprakları yoktur ve sarımsı - yeşil renklidir. Üst tarafta dişi, alt kısımda erkek çiçekler bulunur. Yaz aylarında ve sonbaharda çiçek açar. Meyve içinde çok fazla tohum bulunan dikenli bir kapsüldür. Yapraklar uzun saplı, tüysüz, büyük ve el şeklinde olup, 7 - 12 parçalıdır.
 |
| Bir adı da kene otu olan Hint yağı bitkisi ( Ricunus communis ) |
Sıcak ve ılıman iklimlerde yetişir. Güneşli yerleri ve geçirimli, nemli, verimli toprakları sever. Donlara karşı duyarlıdır, yazın düzenli sulanması gerekir. Destek ister, budanarak form verilir. Park ve bahçelerde peyzaj bitkisi olarak kullanılır. Tohumla üretilir, çoğu zaman dökülen tohumlarından ve karıncaların toprak altına taşıdığı tohumlardan kendiliğinden biter. Meyve kapsülleri kuruyunca, içindeki basınç artar ve en ufak bir tetiklemede kapsüller patlar.
 |
| Hintyağı bitkisi ( Ricinus communis ) |
 |
| Hintyağı bitkisi ( Ricinus communis ) |
Kaynaklar: Wikipedia. Extension Gardener.
