Gaillardia etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Gaillardia etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

29 Nisan 2010

GAYRET ÇİÇEĞİ ( Gaillardia )

Gayret çiçeği / Gaylardya  ( Gailardia x grandiflora )
Türkce adı gayret çiçeği olan gaillardia ( gaylardya diye okunur. ),  papatyagiller ( Asteraceae ) familyasından çok yıllık ve  otsu bir bitki cinsidir. Kuzey Amerika'ya özgüdür, ancak süs bitkisi olarak dünyaya dağılmıştır.  Avrupa, Avustralya ve Güney Amerika'da doğallaşmıştır. Gailardia aristata ve  Gailardia pulchella  gibi birçok  türü vardır. Süs bitkisi olarak daha çok,  bu türlerden elde edilmiş olan hibrit ( melez ) bir bitki  olan Gailardia x grandiflora yetiştirilir.      
Cins adı ( gaillardia ), Fransız yargıç ve amatör botanikçi Gailardia de Charentonneau'ya ithafen verilmiştir.
Bir adı da 'aşk çiçeği' dir. Sadeliği, masumluğu ve gizemi temsil ettiği kabul edilir.

Bu bitkinin Amerika kıtasının yerli halkı  üzerinde önemli bir yeri vardır. Kızılderililer tarafından  yaraları tedavi etmek ve ateşi düşürmek için kullanılmıştır. Çiçeklerinin rengini ve desenini, dokudukları battaniyelere yansıtmışlardır.  Bu nedenle adına   'battaniye çiçeği' de denir. 
Bir  efsanesine göre,  Kızılderililerin en büyük  battaniye dokuyan ustaları ölünce, Ulu ruh ( tanrı ) mezarının üstünde tıpki dokuduğu battaniyeler gib renkli çiçek  açan  bu bitkiyi yaratmıştır. Daha sonra, etrafa yayılan bu  çiçek her yeri battaniye gibi örtmüştür. 

Bir başka efsaneye göre ise, daha önce  sarı renkli çiçekler açan bu bitki, İspanyolların Aztekleri kılıçtan geçirmesinden sonra çiçeklerini kan renginde açmaya başlamıştır.    
Gaylardya çiçeği- kültür  ( Gailardia  x grandiflora )
Melez bir bitki olan Gaillardia x grandiflora iki yıllıktır,   papatya benzeri, taç yaprakları iki renkli,  büyük ve  gösterişli  çiçekler açar.  Dilsi yapraklarının kenarları ondüle şeklindedir, tüpsü çiçeklerin bulunduğu ortadaki şişkin kısım mor renklidir. Sarı, kırmızı, beyaz ve turuncu renklerde çiçek açan çok fazla  kültür çeşidi vardır.  Koloniler oluşturur, çok dallıdır, dikine büyür, basit, gri - yeşil yapraklıdır. Koloniler  oluşturur.  

Gayret çiçeğ, sıcak güneşli yerleri ve geçirimli, kumlu toprakları sever. Kuraklığa ve soğuğa dayanıklıdır.  Genel olarak bahçelerde  yer örtücü olarak yetiştirilir,  saksıda da yetiştirilir. Fazla bakım istemez, bu nedenle bahçelerde en çok yetiştirilen çiçeklerden biridir. Çiçek sapları uzundur, kesme çiçek olarak da kullanılır. 

Gayret çiçeği, düzenli ve bol  sulanırsa yaz boyu çiçek açar. Akdeniz iklimi görülen yerlerde, kışın da çiçek açmaya devam eder.  Tohum kapsülleri koparılırsa daha çok çiçek açar.
Üretilmesi oldukça kolaydır, çoğu zaman  dökülen tohumlarından kendisi biter, ayrıca  kökten bölünerek de  çoğaltılır.

Gayret çiçekleri ( Gaillardia )  çiçekleri.
Gaillardia  arıların sevdiği bir çiçektir. 

Gayret çiçeği ( Gaillardia x grandiflora ) 

Gayret çiçeği ( Gaillardia x grandiflora )

Gayret çiçeği / Gaylardya ( Gaillardia x grandiflora  )

Gaillardia, Nam-ı diğer aşk çiçeği
Gayret çiçeği ve kedimiz 'LEYDİ' 

Gayret çiçeği ( Gaillardia x grandiflora )
Yakın çekim 

Gayret çiçeği ( Gaillardia x grandiflora )
Çiçek tomurcuğu 

Gayret çiçeği ( Gaillardia x grandiflora )
Yapraklar 

Gayret çiçeği ( Gaillardia x grandiflora )
Meyve
Kaynaklar. Vikipedi ve internet siteleri.