12 Temmuz 2014

YAPRAK GÜZELİ ÇİÇEĞİ ( Kolyoz )


Bir adı da yaprak güzeli olan kolyoz ( coleus ) çiçeği

Kolyoz  ya da kolyos, gösterişli yaprakları olan, çok yıllık, yaz kış yapraklı, otsu bir süs bitkisidir. Halk arasındaki adı, 'yaprak güzeli' dir. Bir adı da 'solenostemon' dur.  Kolyozlar renkli ve desenli yaprakları nedeniyle yetiştirilirler, çiçekleri güzel değildir, dekoratif bir bitkidir.
Bu bitkinin,  uskumrugiller familyasından olan kolyoz balığı ile hiç bir ilgisi yoktur.

Ballıbabagiller ( Lamiaceae )  familyasından olan kolyoz çiçeğinin,  anavatanı Asya ve Afrika kıtasının tropikal bölgeleridir. Yani sıcak iklimlerde yetişen bir bitkidir.
Bitkinin adı olan kolyoz, veya kolyos, ingilişzce  adından  ( coleus blumei ) uyarlanmıştır. Botanik adı 'solenostemon scutellarioides' dir. 150 kadar türü bulunmaktadır.

Kolyoz çiçeklerinin yaprakları, iki zıt renkli ve çok değişik desenlidir. Bazı çeşitlerinin yaprak biçimleri de çok ilginçtir.
Güneş, bu bitki için çok önemlidir, yapraklarının rengi güneşe  göre renk değişmektedir. Gölge yerlerde yaprakların rengi yeşile döner ve canlılığını kaybeder.

Çok kolay yetişen ve fazla bakım istemeyen bu çiçeği yetiştirirken,  özellikle iki şeye dikkat etmek gerekmektedir.
- Kolyoz, direk güneşi ve gölge yerleri  sevmez, yarı gölge yerler en uygundur. Öğlen güneşi  yapraklarına zarar verir. Yazın yapraklarına sık sık su serpilmelidir.
- İkinci husus ise;  Tohum almak dışında  çiçek açmasına izin vermemek gerekmektedir.

Kolyozların  mavi renkli olan ve sürgünlerinin ucunda açan çiçekleri güzel değildir. Bunlar, bitkiye zarar vermeden bir makasla kesilirse, daha çok  dallanarak yeni  yapraklar açması sağlanmış olur. Aksi takdirde yapraklar küçülür ve bitki güzelliğini kaybeder.

Kolyoz çok yıllık bir bitki olmasına rağmen, bahçeye dikilmişse  mevsimlik çiçek muamelesi yapılır. Sonbaharda havaların serinlemesiyle bitki sökülür.  İç mekanlarda, pencere önlerinde,  bir kaç yıl yaşayabilir. Bunlara, ilkbaharda derin budama yapılır.
Sıcağı, suyu ve güneşi  seven kolyoz çiçeği  soğuğa karşı son derece hassastır.

Kolyos çiçeği tohumdan yada gövde çeliği ile üretilmektedir. Özellikle çelikle çok kolay üremektedir. Kesilen dal suya konarak ya da doğrudan toprağa dikilerek çoğaltılabilir.

Yaprak güzeli ( coleus / solenostemon )  çiçekleri.

Kolyoz yada kolyos çiçeği. Nam-ı diğer yaprak güzeli.
Bir adı da yaprak güzeli olan kolyoz çiçeği
Yaprak güzeli ( Solenostemon scutellarioides )
Solenostemon / Yaprak güzeli
Yaprak güzeli ve  mavi renkli gösterişsiz  çiçeği 

8 yorum:

  1. Ben çok severim bu güzel yapraklı bitkiyi ama yeni edinebildim. Öğle güneşini de bolca alan bir yerdeydi. Şimdi özelliklerini okuyunca öğrendim, hemen yarı gölge bir yere alıyorum. Teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Sarkaç,
      Kolyoz çiçeği güneşi çok sevmesine rağmen yazın öğle güneşinden korunması ve zaman zaman yapraklarına su püskürtülerek nemlendirilmesi gerekmektedir.Kışın ise en fazla güneş gören bir yer tercih etilmelidir..Selamlar,sevgiler.

      Sil
  2. Teşekkürler, yararlandığım bilgiler için.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Ali Bey,
      Ben bildiklerimi öğretmeyi,paylaşmayı çok seviyorum, bu biraz da öğretmen olmamdan gelen bir alışkanlık.Umarım yazdıklarım yararlı oluyordur. Selamlar,sevgiler.

      Sil
  3. Benimki surwklibuzuluyor nedeni ne acaba gerekli her bakimi yapmama ragmen

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aslında kolyoz fazla bakım gerektirmeyen bir çiçek olarak tanınır. Bu konuda dikkat etmeniz gereken bazı hususları yazayım, umarım faydalı olur. Hava almayan ağır toprakları sevmiyor, toprağının geçirgen,humuslu olması gerekir. Gölge ve az ışık alan yerlerde yaprakları güzelliğini kaybeder, bu hususa mutlaka dikkat edilmelidir.Çiçek tomurcukları kesinlikle koparılmalıdır. Yazın toprağını nemli tutulmalıdır, sabahleyin ve akşamleyin yapraklarına su serpilirse iyi olur ( Güneşte su serpmeyiniz ).Yazın öğle güneşinden koruyunuz.

      Sil
  4. bu bitkinin çay dökünce yapraklarının renk değiştirdiğini duydum.. bu konuda bilgisi olan var midir..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Duymamıştım, denemek lazım. Sevgiyle kalınız.

      Sil