12 Şubat 2015

EKŞİ YONCA ÇİÇEKLERİ ( Oxalis )

Oxalis cinsi bitkilere  ekşi yonca denir.  Bu familyadan ( oxallidaceae / ekşiyoncagiller ) olan 1000 kadar bitki türünden  800'ü bu cinstendir.  Bunlardan  bazı türleri ayni zamanda  süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Ayrıca çok sayıda hibrit ve varyeteleri üretilmiştir. Anavatanı Güney Afrika ve Güney Amerika'dır. Kutuplar dışında hemen hemen her yerinde yetişmektedirler.

Ekşiyonca ( oxalis ) türlerinin  çoğu otsu ve  soğanlıdır. Bir çoğunun yaprakları yem bitkisi olarak ekilen yoncaya ( medicago sativa ) çok  benzediği için bu isim verilmiştir. Aslında bu  bitkiler arasında bir akrabalık yoktur. Yonca türleri  baklagiller ( fabaceae ) familyasındandır.

Ekşiyonca türleri  genel olarak;  beyaz, pembe ve sarı renkli çiçekler açarlar. Geceleri ve güneş olmadığı zaman çiçekleri kapanır. Bu nedenle  "uyku çiçeği" de  denir. Yaprak şekilleri ve renkleri türlerine göre ve bulundukları yere göre farklılık gösterir, yeşil, mor ve alacalı yapraklı olanları vardır

Süs yoncası da denilen ekşi yonca çiçeklerinin yetiştirilmesi  kolaydır, fazla bakım istemezler. Güneşli ve yarı gölge yerleri ve nemli toprakları severler. Yazın bol su isterler ve direk güneşten korumak gerekir.

Genel olarak zehirsiz olan bu bitkilerin tadı ekşidir. Soğanla ve tohumla üretilir, yayılıcıdırlar.
Yaprakları kuruyunca bir süre dinlendikten sonra sulanmalıdır,  eski halinden daha  güzel olacaktır.

Bazı süs yoncası türleri şunlardır.

- Mor Yonca Çiçeği  / Aşk çiçeği ( Oxalis triangularis ' Purpurea ' ) :  Mor renkli yaprakları üç parçalıdır. Uzun bir sapın ucunda açık pembe renkli  çiçekler açar.  Çiçeklerinden daha çok  gösterişli  yaprakları için yetiştirilir.


Mor yonca ( Oxalis var.Trangularis purpurea )
Mor yonca çiçeği / yaprağı
Yağışlı ve kapalı havalarda süs yoncalarının çiçekleri  kapanır.

-  Ekşi Sarı Yonca Çiçeği  ( Oxalis Pes-caprea ): Sarı çiçek açar, fazla soğuğu ve sıcağı sevmez. Soğanlarından kendi ürer, yayılıcı bir türdür. Soğanları ve çiçek sapları yenir.

Sarı yonca çiçeği ( Oxalis Pes-caprea )
Ekşi sarı yonca ( Oxalis pes- caprea var.plenifora )
Ekşi sarı yonca çiçeği
- Ekşi Pembe Yonca Çiçeği ( Oxalis articulata ): Pembe çiçekli olan bu oxalis türü, ağaç diplerinde yer örtücü olarak ve saksı çiçeği olarak   yetiştirilir.

Pembe yonca çiçeği ( Oxalis articulata )
Oxalis articulata 
- Sürünen Ekşi Yonca Çiçeği ( Oxalis corniculata ): Doğa da kendiliğinden yetişen sürünücü bir türdür. Diğer oxalis türlerine aksine  bol tohum verir. Yapraklarının rengi, güneş durumuna göre değişmektedir. Küçük sarı çiçekleri vardır.

Sürünen ekşi yonca ( Oxalis comiculata )

13 yorum:

  1. Teşekkürler bilgileriniz için .Mor olan çok güzeldi. Ancak kurudu.Gece kapanıp gündüz açılması çok ilginçti

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba sevgili çiçek dostum
      Oxalis'iniz kurudu diye üzülmeyiniz,soğanlı olduğu için mutlaka tekrar biter.Benimkileri de soğuklar vurdu.

      Sil
  2. Ben çok çeşitleri vardır ki bilmiyordum. Anlayışınız ve saygılarımla için teşekkür ederiz.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Giga,
      Bunlar benim bahçemden,aslında oxalislerin çok daha fazla türü var.Ziyaret ve güzel dilekleriniz için çok teşekkür ederim,sevgilerimle.

      Sil
  3. benim ciceklerin durumu cok kotu:( yıllardır bahcede yasiyorlar, bu sene ne olduysa saplari yesil olmasina ragmen yesil yapraklari yok. su verdikce bir iki cicek aciyor yine de.salyangoz yiyor desem, her zaman salyangoz vardı, ne yapmalıyım, önerilerinizi bekliyorum. şimdiden teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu yıl çiçeklerinin kötü olması, bir hastalık mı var sorusunu akla getiriyor.Suyunu gübresini veriyorsanız söylenecek fazla bir şey kalmıyor. Oxalis cinsi bitkiler genel olarak fazla sıcağı ve direk güneşi sevmiyorlar. Ekşi sarı yonca ( Oxalis Pes-caprea) ise sulasanız da yazın kurur, ama kışa doğru yumrularından tekrar biter. Umarım çiçekleriniz bir an önce eskisi gibi sağlıklı olurlar.Selamlar,sevgiler.

      Sil
  4. Mor yapraklı olanından var benim evimde çok fazla yaprağı var yaprak dalları uzadıkça sabahları dimdik duran dallar şimdi saksıdan aşağı doğru sarkmaya başladı mor yaprakları da pörsümüş kıvırcık gibi oldu. Yıllardır sapasağlamdı, ne yapmamız gerekir?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Endişelenecek bir durum yok, oxalislerde zaman zaman yaprak bozulmaları oluyor. Bu bitki soğanlı olduğu için yaprakları hep kurumuş olsa da sulayınca yeniden yaprak vermeye başlar. Yapraklarını kesin bir süre dinlensin, ya da en iyisi toprağını değiştirin. Bu sırada dibindeki soğancıklar çok artmıştır bir kısmıni başka saksıya aktarın.

      Sil
    2. Soğanlarını satın alabilirmiyiz

      Sil
    3. Yaşar Bey,
      Ben hobi olarak çiçek ve bitki yetiştiriyorum, satmıyorum. Ben de satınalıyorum. Sadece bahçeme gelen arkadaşlara fazla olanlardan hediye ediyorum. Seferihisar'a yakınsanız gelip alabilirsiniz.

      Sil
    4. Merhaba Abdulkadir bey, nereden satın alıyorsunuz acaba?

      Sil
  5. Burak Akçay23 Mart 2017 20:17

    Biz küçükken yerdik ağzımız uyuşurdu tadı yeşil erik gibiydi hiçde zehirlenmedim şuanda 19 yaşındayım ilerlerde bi zehri fila olurmu acaba? yediğimiz çiçek kapalı olan ekşi yonca lütfen soruma cevap verin

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Burak Bey, öncelikle yorumunuzu şimdi yayınladığiı için özür dilerim. Blogger'den kaynaklanan bir sorun nedeniyle bir çok yorumu fark etmemişim. Ben bu konuda uzman değilim, ancak kaynaklardan elde ettiğim bilgilere göre ekşi yonca türleri zehirsiz. Zaten çok uzun yıllar geçmiş, bence endişelenecek bir durum yok. Sevgiyle kalınız.

      Sil