12 Şubat 2015

EKŞİYONCA ÇİÇEKLERİ ( Oxalis )

Oxalis cinsi bitkilere  genel olarak ekşiyonca denir.  Ekşiyoncagiller ( oxalidaceae ) familyasından olan 1000 kadar bitki türünden  800'ü bu cinstendir. Anavatanı Güney Afrika ve Güney Amerika'dır. Kutuplar dışında hemen hemen dünyanın her yerinde yetişirler.  Bazı  türleri  süs bitkisi olarak  da yetiştirilmektedir.  Ayrıca çok sayıda hibrit ve varyeteleri üretilmiştir.

Ekşiyonca ( oxalis ) türlerinin  çoğu otsu ve  soğanlıdır. Bir çoğunun yaprakları yem bitkisi olarak ekilen yoncaya ( medicago sativa ) çok  benzediği için bu isim verilmiştir. Aslında bu  bitkiler arasında bir akrabalık yoktur. Yonca türleri  baklagiller ( fabaceae ) familyasındandırlar.

Ekşiyonca türleri  genel olarak beyaz, pembe ve sarı renkli çiçeklidir.  Geceleri ve güneş olmadığı zaman çiçekleri kapanır. Bu nedenle  'uyku çiçeği'  de  denir. Yaprak şekilleri, renkleri türlerine ve bulundukları yere göre farklılıklar  göstermektedir. Yeşil, mor ve alacalı yapraklı  olanlar vardır

Süs yoncası da denilen ekşiyonca çiçeğinin  yetiştirilmesi  kolaydır, fazla bakım istemezler. Güneşli ve yarı gölge yerleri ve nemli toprakları severler. Yazın bol su isterler ve direk güneşten korumak gerekir.
Genel olarak zehirsiz olan bu bitkilerin tadı ekşidir. Soğanla ve tohumla üretilir, yayılıcıdırlar.

Süs bitkisi olarak yetiştirilen bazı ekşiyonca türleri şunlardır.

- Mor  Ekşiyonca Çiçeği  / Aşk Çiçeği ( Oxalis triangularis ' Purpurea ' ):  Mor renkli olan  yaprakları üç parçalıdır. Uzun saplı,açık pembe renkli  çiçek  açar.  Çiçeklerinden daha çok  yaprakları nedeniyle süs bitkisi olarak yetiştirilir.


Mor yonca ( Oxalis var.Triangularis purpurea )
Mor yonca çiçeği / yaprağı
Yağışlı ve kapalı havalarda süs yoncalarının çiçekleri  kapanır.

- Ekşiyonca Çiçeği, Koca Ekşiyonca Çiçeği  ( Oxalis Pes-caprae ): Sarı renkli çiçekleri için yetiştirilir. Bazı çeşitlerinin çiçekleri katmerlidir. Fazla soğuğu ve sıcağı sevmez. Soğanlarından kendi ürer, yayılıcı bir türdür. Soğanları ve çiçek sapları yenir.

Sarı yonca çiçeği ( Oxalis Pes-caprae )
Ekşi sarı yonca ( Oxalis pes- caprae var.pleniflora )
Ekşi sarı yonca çiçeği
- Pembe Ekşiyonca Çiçeği ( Oxalis articulata ): Pembe çiçeklidir. Daha çok ağaç diplerine yer örtücü olarak  diklir.

Pembe yonca çiçeği ( Oxalis articulata )
Oxalis articulata 
- Sürünen Ekşiyonca Çiçeği, Sarı ekşiyonca  ( Oxalis corniculata ): Sürünücü ve yayılıcı  bir bitkidir. Diğer oxalis türlerine aksine  bol tohum verir. Yapraklarının rengi, güneş durumuna göre değişmektedir. Küçük, sarı renkli çiçekleri vardır.

Sürünen ekşi yonca, Boynuzlu ekşi tırfıl ( Oxalis corniculata)
Bir adı da sarı ekşiyonca olan oxalis corniculata. 

19 yorum:

  1. Teşekkürler bilgileriniz için .Mor olan çok güzeldi. Ancak kurudu.Gece kapanıp gündüz açılması çok ilginçti

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba sevgili çiçek dostum
      Oxalis'iniz kurudu diye üzülmeyiniz,soğanlı olduğu için mutlaka tekrar biter.Benimkileri de soğuklar vurdu.

      Sil
  2. Ben çok çeşitleri vardır ki bilmiyordum. Anlayışınız ve saygılarımla için teşekkür ederiz.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Giga,
      Bunlar benim bahçemden,aslında oxalislerin çok daha fazla türü var.Ziyaret ve güzel dilekleriniz için çok teşekkür ederim,sevgilerimle.

      Sil
  3. benim ciceklerin durumu cok kotu:( yıllardır bahcede yasiyorlar, bu sene ne olduysa saplari yesil olmasina ragmen yesil yapraklari yok. su verdikce bir iki cicek aciyor yine de.salyangoz yiyor desem, her zaman salyangoz vardı, ne yapmalıyım, önerilerinizi bekliyorum. şimdiden teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu yıl çiçeklerinin kötü olması, bir hastalık mı var sorusunu akla getiriyor.Suyunu gübresini veriyorsanız söylenecek fazla bir şey kalmıyor. Oxalis cinsi bitkiler genel olarak fazla sıcağı ve direk güneşi sevmiyorlar. Ekşi sarı yonca ( Oxalis Pes-caprea) ise sulasanız da yazın kurur, ama kışa doğru yumrularından tekrar biter. Umarım çiçekleriniz bir an önce eskisi gibi sağlıklı olurlar.Selamlar,sevgiler.

      Sil
  4. Mor yapraklı olanından var benim evimde çok fazla yaprağı var yaprak dalları uzadıkça sabahları dimdik duran dallar şimdi saksıdan aşağı doğru sarkmaya başladı mor yaprakları da pörsümüş kıvırcık gibi oldu. Yıllardır sapasağlamdı, ne yapmamız gerekir?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Endişelenecek bir durum yok, oxalislerde zaman zaman yaprak bozulmaları oluyor. Bu bitki soğanlı olduğu için yaprakları hep kurumuş olsa da sulayınca yeniden yaprak vermeye başlar. Yapraklarını kesin bir süre dinlensin, ya da en iyisi toprağını değiştirin. Bu sırada dibindeki soğancıklar çok artmıştır bir kısmıni başka saksıya aktarın.

      Sil
    2. Soğanlarını satın alabilirmiyiz

      Sil
    3. Yaşar Bey,
      Ben hobi olarak çiçek ve bitki yetiştiriyorum, satmıyorum. Ben de satınalıyorum. Sadece bahçeme gelen arkadaşlara fazla olanlardan hediye ediyorum. Seferihisar'a yakınsanız gelip alabilirsiniz.

      Sil
    4. Merhaba Abdulkadir bey, nereden satın alıyorsunuz acaba?

      Sil
  5. Burak Akçay23 Mart 2017 20:17

    Biz küçükken yerdik ağzımız uyuşurdu tadı yeşil erik gibiydi hiçde zehirlenmedim şuanda 19 yaşındayım ilerlerde bi zehri fila olurmu acaba? yediğimiz çiçek kapalı olan ekşi yonca lütfen soruma cevap verin

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Burak Bey, öncelikle yorumunuzu şimdi yayınladığiı için özür dilerim. Blogger'den kaynaklanan bir sorun nedeniyle bir çok yorumu fark etmemişim. Ben bu konuda uzman değilim, ancak kaynaklardan elde ettiğim bilgilere göre ekşi yonca türleri zehirsiz. Zaten çok uzun yıllar geçmiş, bence endişelenecek bir durum yok. Sevgiyle kalınız.

      Sil
  6. Merhaba benım mor yapraklı olandan var 1 senedir çiçek açmaya basladı tekrar ancak çiçekler açtığında kısa süre sonra çiçekler dökülüyor yenisi topraktan çıkıyor dökülme normal midir

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet,zaten bu bitki yaprakları için yetiştiriliyor, çiçekleri pek güzel olmuyor. Yerini değiştirirseniz belki biraz fark edebilir.

      Sil
  7. Merhaba ben satın alalı 2 ay oluyor neredeyse, gelişimi olumlu yöndeydi. 1 hafta evde yoktum geldiğimde biraz solmuş buldum. Gün geçtikçe yaprakları iyice aşağı düşüyor. Ne yapmam gerekiyor yardımcı olur musunuz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Endişelenecek bir durum yok, bu normal bir durum. Süs yoncaları zaman zaman dinlenmeye çekilir ( sıcaktan, soğuktan vs. ), bu sırada yapraklarını döker. Ancak bitki soğanlı olduğu için ölmez, iklim şartları iyileşince tekrar yaprak açar.Dinlenme sırasında çok az su vermek gerekir, fazla su soğanlarını çürütebilir. Kışın zaten bu bitki yapraklarını döker, dinlenerek geçirir. Çiçeğinizi balkon gibi bir yere koyarak ara sıra toprağı kuruyunca sulayınız, soğuğa dayanıklıdır, korkmayınız, bir şey olmaz. Bu arada soğanlarını bölüp çoğaltabilirsiniz.

      Sil
  8. Merhaba abdulkadir bey ben mor yapraklıdan iş yerimde soğana yakın yerinden alıp evde toprağa diktim biri kurudu iki yaprak bir haftadırki hala canlı.bir iki dalı yine aynı şekilde aldım suya koydum iki gündür onlarda canlı hala ne yapmam gerekir diktiğim tekniklede mor yoncam kökleşebilirmi acaba.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yapraktan tutacağını sanmıyorum, gövde kısmı olabilirdi. Bu bitkinin kökü çok sayıda küçük soğanlardan oluşuyor, onlardan üretmek çok kolay.

      Sil