10 Ocak 2011

BİTKİLER VE ÇİÇEKLERİ ( 5 )

Kır menekşesi ( Tohum kapsülü )
                                                                         Kır menekşesi /  Kokulu menekşe  ( Viola odorata )

1 - Kokulu menekşe / Kır menekşesi ( Botanik adı:Viola odorata, Familya; Violaceae / menekşegiller ) :

Doğada da kendiliğinden yetişen çok sayıda menekşe türünden en önemlisidir, anavatanı Avrupa kıtasıdır. Kökleri rizomludur, yaprakları kalp şeklinde ve iridir.  Küpe şeklinde ki çiçekleri mor renkli ve keskin kokuludur. Özellikle koparınca kokar.

Kokulu menekşe  fazla sıcak ve güneşten hoşlanmaz, gölge yerleri, ağaç altlarını sever, yayılıcıdır. Üretimi tohumla ve kök salan sürgünleri ile yapılmaktadır.
Yaprakları ve çiçeği zehirsiz olup yenebilir.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



                                                                    Gloksinya / Bardak menekşe ( Sinningia speciosa )

2- Bardak menekşesi, Gloksinya  ( Botanik adı:  Sinningia speciosa ya da Gloxinia speciosa,  Familya: Gesneriaceae  ):

Yumrulu ve otsu bir bitki olan gloksinya yurdumuz da daha çok   'bardak menekşe' olarak  bilinmektedir. Afrika menekşesi ile ayni familyadan olup  anavatanı Brezil'ya dır. Çiçekleri borazan şeklinde ve  tüylü olur. Değişik renk ve şekilde çiçek açan çok sayıda çeşidi vardır. Ebruli ve katmerli çiçek açan çeşitleri de üretilmiştir.


Gloksinya, fazla sıcağı sevmez, nemli ortamlar ve gölge yerleri sever, direk güneşten korumalıdır.Toprağının gübreli ve kumlu olması gerekir.
Gloksinya soğanla,tohumla ve yaprak çeliği ile üretilir.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
                                                                    Hercai menekşe / kültür ( Viola tricolor )

 3- Hercai  menekşe ( Botanik adı: Viola tricolor, Familya: Violaceae / menekşegiller ) :

Doğal türü  sarı renkli olan hercai  menekşenin  melez türleri kırmızı, beyaz,mavi ve mor renklerde çiçek açar. Farklı büyüklükteki taç yaprakları çoğu kez iki renkli ve değişik desenli olur. Nemli ve humusça zengin toprakları ve aydınlık yerleri sever, sıcaktan ise olumsuz etkilenir. Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde kışında çiçek açar.

Hercai menekşe isminin tam tersine çok vefalı bir çiçektir, fazla bakım istemeden bol çiçek açar.
Hercai menekşe daha çok  fideleri satın alınarak yetiştirilir.

                                                                      Kır  menekşesi

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ağaç menekşesi ( Duranta erecta )
 - Ağaç menekşesi / Duranta çiçeği (Botanik adı: Duranta erecta, Familya: Verbenaceae / yerminesigiller) : 

Duranta, bol çiçek açan çalı formunda bir bitkidir. Kolay yetişir, ancak soğuğa karşı dayanıksızdır. Çiçeklerinin renginden dolayı  halk arasında  ağaç menekşesi de denir Gerçek menekşe türleri ile bir ilişkisi yoktur. Sarı renkli küçük meyveleri zehirli olup yenmez. Çelikle ve tohumdan üretilir.

Duranta erecta ve meyvesi
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Afrika menekşeleri ( Saintpaulia ionantha )
                                                                        Afrika menekşesi ( Saintpaulia ionantha )

4- Afrika menekşesi (Botanik adı: Saintpaulia ionantha, Familya: Gesneriaceae ) :

Anavatanı Afrika kıtasıdır. Saksı  çiçeği olarak yetiştirilmektedir. Gövdesi yoktur, rozet şeklindeki yaprakları kökten çıkar. Etli ve tüylüdür.  Hassas bir bitki olduğundan,  sularken yapraklarınI ıslatmamak ve elle dokunmamak gerekir.

Afrika menekşesinin değişik renklerde, ebruli, yalınkat ve  katmerli çiçek açan çok fazla çeşidi üretilmiştir. Işığı sever, direk güneş alan yerlerden uzak tutulmalıdır. Toprağı devamlı nemli olmalıdır, ancak fazla su köklerini  çürüttüğünden dikkatli olmak gerekir.  Daha çok yaprak çeliği ile  üretilir.

Afrika menekşesi bütün dünyada, en güzel anneler günü hediyesi olarak kabul edilir.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Cezayir menekşesi ( Vinca major
Otsu cezayir menekşesi ( Vinca herbacea )

5- Cezayir menekşesi ( Botanik adı: Vınca major, Familya: Apocynaceae / zakkumgiller ) :

 Yapraklarını dökmeyen çok yıllık ve otsu bir bitki olan cezayir menekşesi zakkumgiller ( Apocynaceae ) familyasındandır, bu nedenle zehirli bir bitkidir. Adına karşı Cezayir'de doğal olarak yetişmez, Avrupa ve Asya kıtasında yetişmektedir.Yurdumuzda da bazı türleri doğal orakta yetişir.

İyi bir yer örtücüdür, kök atarak yayılır. Nemli toprakları ve gölge yerleri daha çok sever. Daha çok soluk mavi renkli olan çiçekleri çok güzel ve etkileyicidir. Bu nedenle bir çok şaire ilham kaynağı olmuştur, 'ölüm çiçeği' çiçeği de denir. Bazı türlerinin yaprakları alacalıdır.

Cezayir menekşesi soğuğa ve sıcağa  dayanıklıdır.Toprak bakımından seçici olmamakla birlikte gübreli toprakları sever. Çelikle ve kökten bölme ile üretilir.

5 yorum:

  1. sanirim kuslar sayesinde gelen tohumlar ile agac dibinde kokulu katmerli menekse acti gecen sene harikaydi kokusu. Cezayir meneksesine de bayilirim bir kok ektim ancak seneye car sanirim ciceklerini. bekleyecegiz bakalim.

    YanıtlaSil
  2. Kır menekşenin kokusu en sevdiğim kokulardan. Kaplayıcı yeşilliği de ayrı güzel.

    Menekşenin ne kadar çok çeşidi varmış, hepsi de çok güzel.

    YanıtlaSil
  3. Sevgili Beste,Menekşeniz umarım en kısa zamanda çiçek açar.

    Sevgili Sarkaç,Menekşe çiçeğin tanıtıcı iki özelliği sadece kır menekşelerinde bulunur.Kır menekşeleri kokulu ve mor çiçeklidir.(Bu nedenle kır menekşelerine mor menekşede denir.)

    YanıtlaSil
  4. Ağaç Menekşesi çiçeği ismini ve sarı renkli meyvelerin zehirli oluşunu sizden öğrendim. Çok severek yetiştirdiğim bir çiçek. Bilgilendirdiğiniz için teşekkürler...

    YanıtlaSil
  5. Merhaba Aşiyanda,Ülkemizde yeni yetiştirilmeye başlanan bitkilere, benzetme yapılarak isim verilmektedir.Bu çiçeğin, gerçek menekşe ile bir ilgisi yoktur.Hayırlı günler.

    YanıtlaSil