24 Nisan 2013

CANAVAR OTU ( Orobanş )

Bahçemde, iki yıldır hemen hemen aynı yerlerde biten ve gittikçe çoğalan garip bitkinin, adının 'canavar otu' olduğunu bu yıl öğrendim. Hani ihanete uğrayınca, ' Koynumda yılan beslemişim.' deriz ya, meğer ben de iki yıldır kır çiçeği diye canavar otu yetiştiriyormuşum da haberim yokmuş.
İşin şakası bir yana bu bitkiye tanımıyorsanız,  niçin canavar otu dendiğini merak etmişsinizdir sanırım.
Çiftçilerin başbelası olan bu bitkiyi biraz olsun tanıtayım istedim.

Canavar otu bitkisi ( Orobanche )
Canavar otu / orobanş  ( orobanche  ) tam bir asalak bitkidir,  birde ökse otu gibi ağaç dallarında yetişen yarı asalak olan  bitkiler vardır. Tam asalak bitkiler klorofilsiz olduklarından ( yaprakları yoktur ) fotosentez yapamaz, bu nedenle besinlerini ve su ihtiyaçlarını başka bitkilerinkinden temin etmektedirler.Tabi bu durum konakçı bitkinin zamanla  zayıflamasına, hatta  ölmesine neden olmaktadır.

Canavar otları bu nedenle  kültür bitkisi olarak yetiştirilen, domates, patates, tütün, ayçiçeği, pamuk tarlalarına büyük zarar vermektedirler. Doğrusu bu bitkiye 'canavar otu' ismini verenler bu bakımdan çokta haksız sayılmazlar, ancak bunun için bitkiyi suçlamakta anlamsızdır.

Orobanş  ( orobanche ) cinsi bitkilerin dünya üzerinde 100,  Türkiye'de 40 kadar türü bulunmaktadır.
Bazı yörelerimizde canavar otu türleri;   Yergöbeği, Zıpır, Kazık, Bahçecanavarı, Yersiki, Göge otu, Davun otu, Verem otu ....gibi adlarla daha çok bilinmektedir.
( Kaynak: Türkiye Bitki Adları Sözlüğü / Turhan Baytop, Türkiye Bitkileri Sözlüğü / Prof.Dr. Ertan Tuzlacı ).

Canavar otu / Orobanş ( Bahçemden )
Her canavar otu çok küçücük binlerce tohum verir  ve  uygun koşullar oluşuncaya kadar bunlar yıllarca  toprakta ölmeden bekler.  Konukçu denilen besleneceği bitkiye rastlayınca kökünde çimlenirler. Daha sonra, sanki o bitkiyle hiç bir ilişkisi yokmuş gibi,  uzakta bir yerde, masum bir kır çiçeği edası ile ortaya çıkarlar. İlk defa karşılaşanlar bunun bir tür  yabani orkide olduğunu sanarak benim gibi aldanabilirler.
Canavar otunun yayılmasını önlemek için  tohum vermeden önce koparılmalıdır.

Daha geniş bilgi için linki tıklayınız.;http://www.agaclar.net/forum/yabanci-otlarla-mucadele/9694.htm

Canavar otları ( Doğadan )
Sarı renkli bir tür canavar otu

4 yorum:

  1. biliyorum bu bitkiyi gecen sen kirda gordum bir degisik bitki bir acaiplik oldugunu seziyor insan :) turkce adi guzelmis tesekkurler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Topraktan çiçek açarak çıkması ve konakcısından oldukca uzak bir yerde bitmesi benimde tuhavımı gitti,ilginç bir bitki.Sevgiyle kalın, sevgili Beste.

      Sil
  2. evet bu ot çifçilerin sinir olduğu bir bitki. ama bu zamana kadar nereye gittim kime sordumsa, kimse bi çaresini bulamamış. acaba bunun hakkında bir tavsiyeniz olur mu? nasıl kurtulabiliriz bu ottan.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu konuda yazılanlar dışında bir bilgim yok.Linki tıklayarak ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.http://arastirma.tarim.gov.tr/bmae/Belgeler/Liflet/Yabanc%C4%B1%20Ot/Canavarotu%20ve%20M%C3%BCcadelesi.pdf

      Sil