18 Ekim 2014

TELGRAF ÇİÇEKLERİ ( Tradescantia )

Telgraf çiçeği ( tradescantia ), tek bir bitkinin adı değildir,  commelinaceae / telgrafçiçeğigiller ailesinden,  otsu ve ağaçsı bir bitki   cinsidir.  Yurdumuzda genel olarak  bu cinsten olan  çiçeklerin ayrı, ayrı  adları varsada, çoğu zaman hepsine de  'telgraf çiçeği' denir.

Anavatanı Güney Amerika olan telgraf çiçeklerinin 70 üzerinde türü bulunmaktadır. Bunlardan bazıları  süs bitkisi olarak da yetiştirilmektedir.
Telgraf çiçeklerinin cins adı  olan  'tradescantia', İngiliz botanikçi John.Tradescant Elder'in adına izafeten verilmiştir.

Telgraf çiçekleri genel olarak;  boğumlu, sarkık / dik  dallı ve etli yapraklıdırlar. Çiçekleri  üç taç yapraklıdır ve günlüktür. Çok yıllık ve yayılıcı  olan bu bitkiler her zaman  yapraklıdırlar ve hızlı büyürler. Bazı türlerinin yaprakları renkli, tüylü ve alacalıdır.

Sıcak iklimlerde yetişen telgraf çiçekleri;  geçirimli, humusça zengin, nemli toprakları sever. Yazın direk öğlen güneşine karşı, kışın ise  soğuğa karşı duyarlıdır.
Üç taç yapraklı çiçekleri; beyaz, pembe ve mor renkli olabilir. Sabah açan çiçekleri öğlene doğru, güneşte  kapanır, kapalı ve yağışlı  havalarda  tüm gün açık kalır.

Telgraf çiçeklerinin bazı türleri, yaprakları güzel ve dekoratif olduğu için yetiştirilmektedir.
Kırılgan olan yapraklarının ve gövdesinin içinde  yapışkan ve billursu bir öz sıvı bulunur, bazıları alerjiktir. Bahçelerde yer örtücü olarak ve asma saksılarda çok güzel görünürler.
Telgraf  çiçeklerinin  yetiştirilmesi ve üretilmesi son derece kolaydır. Bazı türleri yere düşün dallarından köklenebilir. Çelikle ve tohumdan üretilirler.

                                               TELGRAF ÇİÇEKLERİM.

- Tradescantia  pallida 'purpurea' : ( Mor kalp , Örümcek zambak ,Mor telgraf çiçeği )

Mor kalp çiçeğinin ( Tradescantia pallida )  genel görünümü.
Mor telgraf çiçeği
Bu türün yaprakları ve gövdesi mor renklidir, dalları  dik veya sarkıktır, kolay kırılır. Açık pembe renkli küçük çiçeklerini dalların ucunda  açar. Yer örtücü ve saksı çiçeği olarak idealdir. Asma saksılarda çok güzel durur. Güneşli yerlerde  yapraklarının rengi çok daha koyu ve güzel olur. Fazla gölgede güzelliğini kaybeder.

- Tradescantia sillamontana : ( Tüylü telgraf çiçeği,Yünlü telgraf çiçeği )

Tüylü telgraf çiçeğinin ( Tradescantia sillamontana ) genel görünümü
Tüylü ya da yünlü telgraf çiçekleri

Oval yapraklarının üzeri beyaz / gri  tüylerle kaplıdır. Bu özelliği ile diğer türlerden ayrılır. Çiçekleri pembe renklidir ve yaprakların koltuklarından çıkarlar. Direk güneş yapraklarına zarar verir.Yarı gölge yerleri sever.

- Tradescantia virginiana : ( Örümcek zambak, Mavi çiçekli telgraf çiçeği, Karasevda çiçeği  )


Bahçe telgraf çiçeğinin ( T.virginiana ) genel görünümü.
Tradescantia virginiana 
Melez bir türdür.Yeşil renkli şerit gibi uzun yaprakları vardır. Çiçeklerini boru şeklinde  bir sapın uçunda açar. En çok parlak mavi renklidir, pembe ve nadiren  beyaz renkli olanlarda vardır. Rizom köklü olduklarından  daha çok dış mekanlarda yetiştirilmektedirler.Bahçe telgraf çiçeği, 'örümcek çiçek', 'karasevda çiçeği' de denir.

- Tradescantia spathacea / Rhoea spathacea : ( İstiridye çiçeği,Tekne zambak , Beşik zambak )

İstiridye çiçeği de denilen  'Tradescantia spathacea' 
Tekne şeklini almış  brakteler ( Bir tür çanak yaprak )
Tradescantia spathacea' ya  şeklinden dolayı olsa gerek tekne zambak,beşik zambak.Musa'nın teknesi.Musa'nın beşiği gibi değişik adlar verilmiştir.

Telgraf çiçeği türleri içinde en ilginç olanıdır. Kılıç şeklindeki  yapraklarının alt kısmı menekşe, üst kısmı ise turkuaz yeşilidir. Beyaz renkli çiçekleri tekne şeklindeki brakte yaprakların arasında açar.Yaprakları desenli olan  varyeteleri de vardır. Yer örtücü olarak bahçelerde çok güzel dururlar.

- Tradescantia zebrina / Zebrina pendule  : ( Telgraff çiçeği, Zebrina )

Adından da anlaşılacağı gibi bu türün yaprakları zebra gibi  desenli ve çok güzeldir.Yeşil yapraklılara göre daha çok ışık isterler. Daha çok askı saksılarda yetiştirilir. Meksika'da yeşil çayı yapılmaktaymış.Yaygın bir tür olup çok sayıda çeşidi vardır.

Tradescantia zebrina ( Zebrina )
Tradescantia zebrina 
Eski çizmelerinizi saksı olarak kullanabilirsiniz.


                                         YALANCI  TELGRAF ÇİÇEĞİ ( Asya gün çiçeği, Mahmuza )

Asya gün çiçeği  ( Commelina communis ):  Telgraf çiçekleri ile ayni  familyadan bu çiçek farklı bir cinse mensuptur.  Ancak telgraf çiçeği türlerine çok  benzediği için, 'yalancı telgraf çiçeği ' ya da 'yabani telgraf çiçeği' de denir. Bir adı da ' Mahmuza' dır.
Doğukaradeniz bölgemizde doğal olarakda  yetişen bu çiçek  mavi taç yapraklıdır. Az da olsa beyaz çiçek açan çeşitleri de vardır.
Yarı gölge yerleri ve nemli toprakları  sever.  Dökülen tohumlarından kendiliğinden biter veya çelikle üretilir.  Zehirsizdir, yaprakları  sebze olarak  yenebilir.

Yalancı telgraf çiçeği de denilen asya gün çiçeği
Asya gün çiçeği,
Kommelina ( Commelina communis )
Asya gün çiçeği , Mahmuza( Commelina communis )
Ak telgraf çiçeği ( Tradescantia fluminensis )

7 yorum:

  1. Çok dayanıklı ve kolay üreyen bir bitki. Ben sadece ilk fotoğraftakini ve burada olmayan bir başka türünü tanıyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Öğretmenim,
      Telgraf çiçekleri bahçe ve asma saksılar için çok elverişliler,üstelik de fazla bakım istemiyorlar.Dış mekanlarda yetişenleri denemenizi tavsiye ederim.

      Sil
  2. Ben de tüylü olanı hiç görmemiştim Kadir Bey..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Mine Hanım,
      Bu tür daha çok çiçek açıyor,özellikle saksıda yetiştirmeye uygun.Dalını koparıp doğrudan toprağa dikmeniz yeterli.

      Sil
  3. Merhabalar ben gulsah bir kafede tüylü telgraf çiçeği gordum kopardim eve getirdim sardunyalarimin arasında çok güzel oldu ama şuanda yaprakları sararmış durumda yerini mi değiştirsem

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Gulsah,
      Kışın bu çiçek uykuya çekiliyor,güzelliğini kaybediyor,havalar ısınmaya başlayınca baharda tekrar büyümeye ve çiçek açmaya başlıyor. Kışın mutlak içeri alınız ( 10 derecenin altında yaprakları bozulmaya başlıyor ) ve çok az su veriniz, toprağı kuru olsun, yazında direk güneşde bırakmayınız. Yaprakları fazla su vermeden ya da soğuktan bozulmuş olabilir.

      Sil