13 Mayıs 2013

ZAKKUM CEHENNEM AĞACI DEĞİL BARIŞ ÇİÇEĞİ OLMALIDIR

Zakkum çiçeği ( Nerium oleander )
Tarihin her döneminde adından söz ettiren, efsanelere ve dini kitaplara konu olmuş bir bitkidir zakkum. Peki, bu bitkiyi bu kadar önemli yapan, onu her dönemde popüler kılan nedir?  Başka bir ifade ile zakkum Akdeniz havzasında değil de başka bir coğrafyada yetişmiş olsaydı bu kadar çok tanınır ve bilinirmiydi?
İlk uygarlıkların Akdeniz çevresinde kurulmuş olması, tek ve çok tanrılı dinlerin bu coğrafyada ortaya çıkması, zeytin gibi zakkumu da önemli bir bitki yapmıştır.

Bahçemin her tarafında pıtrak gibi zakkum bitmesi (sökmesem her yer zakkum olacak ), benim bu bitkiyi daha iyi tanımama vesile oldu, Meğer zakkum çok önemli bir ağaçmış da benim haberim yokmuş.


Apocynaceae ( zakkumgiller ) familyasından olan zakkum ( Nerium oleander ), yaz kış yapraklarını dökmeyen, kuraklığa dayanıklı bir ağaçtır,halk arasın da  zıkım da denir.
Akdeniz ikliminin görüldüğü yerler de doğal olarak yetişen bu bitki yaz boyu açtığı güzel çiçekleri ile dikkat çeker. Kuraklığa dayanaklı olması,bakım istememesi ve değişik renklerde çok güzel çiçekler açması zakkumu park ve bahçelere yol boylarına en çok dikilen çiçeklerden biri haline getirmiştir.
Zakkumun her yerde karşımıza çıkması, olur olmaz yerde bitmesi ise; tohumlarının tüylü olması nedeni ile rüzgarla her yere kolayca taşınmasındandır.
Zakkumun  bir özelliği de her şeyi ile çok zehirli olmasıdır.

Zakkumu asıl popüler kılan ise; sosyal ve kültürel alanda ona verilen rolden ileri gelmektedir. Bazı toplumlar zakkumu ilahlaştırıp kutsal sayarken, islamiyete göre ise  'cehennem ağacı' olarak kabul edilmiştir. Günümüzde ise kanser  ilacı  olabileceği dahi  ileri sürülmüştür. Velhasıl zakkum eski çağlardan beri her zaman  bir şekilde gündemde olmuştur.

Yunan mitolojisine gör ise;  Leonder adlı bir genç her gece denize açılır ve karşı kıyıdaki sevgilisi ile buluşurmuş.Bir gece aniden çıkan fırtına, bu defa  Leonder'in cansız vücudunu kumsala taşır.Sevgilisi topladığı zakkum çiçeklerini Leonder'in üzerine örter. O günden sonra da bu çiçek deniz kıyılarını süslemeye başlar. Zakkumun latince adı olan  oleander'ın  bu gencin adından geldiği söylenir.

 Avrupa'da özellikle Romalılar döneminde bahçelere süs bitkisi olarak en çok zakkum dikilmiştir. Sütün başlıklarında,tablolarda zakkum çiçeği motifleri kullanılmıştır.
Hindistan'da ise 'kaner' adı verilen zakkum kutsal sayılıp tanrı Şiva'yı temsil etmektedir.Yahudiler tarafından kutsal sayılan üç ağaçtan biri de zakkum'dur.
Amerika'da da çok sevilen zakkum için Teksas eyaletinin Galveston kentinde her yıl uluslararası bir festival yapılmaktadır.http://www.denizce.com/zakkum.asp

Yahudiler tarafından kutsal sayılan zakkum ağacı, Kuran da cehennem ağacı olduğu anlatılır.http://tr.wikipedia.org/wiki/Zakkum_(a%C4%9Fa%C3%A7)

Aynı coğrafyayı paylaşan bu  iki toplumun bu bitki hakında bu kadar farklı düşünmesinin  nedenleri ise  tarihten kaynaklanmaktadır. Peki,din kitaplarına kadar giren bu kin ve  düşmanlık daha ne kadar sürecektir.
Artık bu sorun bir şekilde çözülmeli,iki toplum arasında  barış olmalıdır.Zakkum da bu barış ve dostluğun sembolü sayılmalıdır.


Zakkum çiçekleri.




7 yorum:

  1. Harika bir yazı olmuş. Kesinlikle katılıyorum. İnsanların, doğanın bir parçası olan ve her birerinin bir yaratılış amacı olduğuna inandığım bitkileri, hayvanları dayanaksız ön yargılarla yaftalamalarını yersiz buluyorum. Örneğin zakkumun cehennem bitkisi olduğuna inanılması,baykuşun, siyah kedinin uğursuzluğu vs. vs. Bu inançların dayanağı nedir bilemiyorum ama hiç de aklıselim insanların düşünceleri olmadığını düşünüyorum. Zakkumlara da hayranım. Tesadüfen ben de dün bahçemdeki zakkumların görüntüsünü paylaşmıştım. Aynı postun altına sizin yazınızın linkini eklemek istiyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kuranda zakkum

      Güzel Kurani kerimimizde geçen zakkum ile ilgili ayetler. Kuranda geçen zakkum ile ilgili ayetler tarafmizca seçilip otomatik listelenmekte.

      Kuranda zakkum ile alakali tahmini 11 ayet geçiyor37:62 -Nasıl, bu mu daha hayırlı konukluk için, yoksa zakkum ağacı mı?37:63 -Gerçekten biz onu zalimler için bir fitne (imtihan) yaptık.37:64 -O bir ağaçtır ki cehennemin dibinde çıkar.37:65 -Tomurcukları şeytanların başları gibidir.37:66 -Mutlaka onlar, ondan yiyecekler de karınlarını bundan dolduracaklardır.44:43 -Gerçekten zakkum ağacı,44:44 -Günahkârların yemeğidir.44:45 -O pota gibi karınlarda kaynar.44:46 -O, kızgın bir sıvının kaynaması gibidir.56:52 -Elbette bir ağaçtan, zakkum ağacından yiyeceksiniz.56:53 -Karınlarınızı hep onunla dolduracaksınız.

      Sil
  2. Değerli meslektaşım güzel yorumunuz ve desteğiniz beni mutlu etti, umarım bu tür yanlış düşünce ve inançları hep beraber yıkarız.

    YanıtlaSil
  3. Zakkumla ilgili temel bilgileri ne güzel derlemişsiniz. Güney kentlerimizde zakkum; caddeleri, refüjleri görüntüsüyle süsleyen, renk katan bir çiçektir. Ancak özelliklerini bilmeyenler için çok tehlikeli de olabilecek bir çiçek. Çiçeklerine dokunanlarda alerji yaratabiliyor, bulantı ve sıkıntılara neden olabiliyor. Yaklaşıma göre cehennemi veya barışı yaşatabiliyor insana. O güzel görüntüsüyle barışı düşünmek daha inandırıcı tabii.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Makbule Hanım,
      Sizinde belirttiğiniz gibi zakkum çok zehirli olduğundan bu bitkiden yapılan kocakarı ilaçlarını kesinlikle kullanılmamalıdır.Mersine selamlar,sevgiler.

      Sil
  4. Kur-an'da geçen zakkum ağacı ile aynı isimdeki bu ağacın alakası yoktur. Saffat suresi 62.63.64.65.66. Ayetlerde zikredildiği üzere asıl zakkum çok daha farklıdır ve dünyada yetişmez. İlgili ayetlere meallerden bakılıp araştırılsın diye burada yazmıyorum...
    Muhtemelen yenilip içilmediği için bu güzel çiçekli ağaca böyle bir isim verilmiş olabilir..

    YanıtlaSil
  5. Merhaba Ahmetemin Bilgen Bey,
    Ben iki toplum arasındaki tarihten gelen düşmanlığa dikkat çekerek bunun artık sona erdirilmesi gerektiğini dile getirmeye çalıştım.Zakkuma aynı coğrafayı paylaşan bu iki toplum tarafından farklı anlamlar yüklenmesi sizce manidar değil mi?
    Bilgi ve düşüncelerinizi paylaştığnız için teşekkür ederim.Selamlar.

    YanıtlaSil