HERCAİ MENEKŞE ( Viola x wittrockiana )

Hercai menekşe çiçekleri 
( Viola x wittrockiana ) 

Kışın ve ilkbaharda bahçeleri ve  parkları renk çümbüşüne döndüren hercai menekşeler melez bir türdür,  kokulu menekşe ( Viola odorata ) gibi doğada yetişmez.  Gerçek hercai menekşe ( Viola tricolor ) ile bazı  menekşe türlerinin melezlerdir ancak tohum verir ve bazı çeşitleri kokuludur. Eskiden hercai menekşenin varyetesi kabul edilirken  ( Viola  tricolor var. hortensis ) günümüzde ayrı bir tür kabul ediliyor olsa da adına herci menekşe denir. Bilimsel adı  'Viola x wittrockiana' dır. Çiçekleri değişik renklerde ( mavi, mor, kırmızı, pembe, sarı, bordo, beyaz ve iki renkli ), büyüklüklerde ve  desenlerde olup çok fazla  kültüvarları  vardır. Çiçek ve yaprakları yenebilir. 

Hercai menekşe - doğal  ( Viola tricolor )

Kültür olarak yetiştirilen hercai menekşeler  kısa ömürlüdür, iki yıllık bir bitki olmasına rağmen tek yıllık ve mevsim çiçeği olarak yetiştirilir.  Güneşli ve yarı gölge yerleri  ve humuslu, drenajı iyi nemli toprakları sever. Varyetelerine göre değişmekle beraber, genel olarak  soğuğa dayanıklıdırlar ve  kısa süreli donlara dayanır bu nedenle yurdumuzun hemen hemen her bölgesinde  yetiştirilebilir.  Kışın ve ilkbaharda çiçek açar, en güzel kış çiçeklerinden biridir, saksıda da yetişir.  

Serin iklimleri  sever, yazın sıcak yerlerde ölür. Fazla bakım istemez, daha bol çiçek açması için solan çiçeklerini ve fazla uzayan dalları budamak gerekir. 

Herca menekşe tohumla, kökten ayırarak ve ucçeliği ile üretilir. Pazarlarda naylon poşetler içinde satılan   fidelerden zevkinize göre seçerek de yetiştirebilirsiniz. 

Galeri: İyi seyirler sevgili çiçek severler. 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe ( Viola x wittrockiana ) 

Hercai menekşe - Hibrit ( Viola x wittrockiana ) 

Not: Hercai Menekşe İle Kardelen Çiçeğinin  Aşkı. Bu hikayeyi de okumak  isteyebilirsiniz.  

Kaynaklar: Wikipedia 

KOKULU MENEKŞE ( Viola odorata )

 Kokulu menekşe  ( Viola odorata )

Menekşe ( viola ), ılıman iklimlerde yetişen, yaklaşık 500 türü olan otsu bitki cinsidir. Kokulu menekşe ve hercai menekşe ( Viola x wittrockiana  )  gibi bazı türleri ve bunların melezleri süs bitkisi olarak yetiştirilir. Halk arasında menevşe, benevşe de denir. Yine, ayrı familyadan ve cinsten olan bazı süs bitkilerine, menekşe gibi koktuğu ve çiçekleri benzediği için menekşe  denir. 

Menekşe özellikle bahçelerde yetiştirilir. Gölge yerler için iyi bir yer örtücüdür, peyzaj çalışmalarında kullanılır.  Tek veya iki yıllık olabilirler. Mor, mavi, beyaz, sarı renklerde çiçekler açan çok fazla çeşidi vardır. Bazı menekşe türlerinin çiçekleri ve yaprakları yenir, tatlı ve salata süslemede kullanılır. Arı ve kelebekleri kendine çeker. Menekşe rengi,  adını menekşe çiçeğinden alır, mor ve kırmızı renklerin karışımından  doğar. Menekşe çiçeği saflığı ve zerafeti simgeler.  

                                                           Kokulu Menekşe 

Botanik adı Viola odorato ( Violaceae / menekşegiller  ) olan kokulu menekşe,  mor çiçekleri olan, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Odorata, latince  kokulu demektir. Yurdumuzda doğal olarak yetişir.  Anavatanı Avrupa ve Asya  kıtasıdır ancak, günümüzde yetiştirildiği  bir çok yerde doğallaşmıştır. Koyu yeşil renkteki yaprakları yürek şeklinde olup kenarları dişlidir. Bazı kelebeklerin ( fritillary ) larvaları için besin kaynağıdır.  

 Kokulu menekşe  ( Viola odorata )

Çiçekleri çoğunlukla mavi ve mor renktedir ancak az da olsa  pembe veya beyaz olanlarda  vardır. Keskin ve tatlı  kokuludur,  bu nedenle 'tatlı menekşe' de denir. Doğal olarak orman kenarlarında, dere ve yol kenarlarında yetişir. Bulundukları yere göre. kışın ve ilkbaharda çiçek açar. Meyve üç kapakcıklı bir kapsüldür, tohumları karıncalar vasıtasıyla çevreye yayılır.  Kozmetik ürünlerinde ve  parfüm yapımında kullanılır. Yaprağı ve çiçeği zehirsizdir, çiğ ve pişirilerek yenir. Eskiden beri bazı hastalıkların tedavisinde kullanılmıştır. Kokusunun baş ağrısına iyi geldiği söylenir. 

Fazla sıcaktan ve direk güneşten hoşlanmaz, kısa süren donlara  dayanıklıdır, yarı gölge yerleri ve ağaç altlarını sever. Humus bakımından zengin, drenajı iyi nemli toprakları sever.  Gövdesi yoktur, yapraklar ve çiçek kökten çıkar. Yer üstü sürgünleri ( stolonlar ) ile etrafa  yayılır. Tohumdan ve kökten bölünerek çoğaltılır. 

Galeri : 

Kokulo menekşe ( Viola odorata ) 
Gölge yerler için iyi bir yer örtücüdür. 

 Kokulu menekşe  ( Viola odorata )

Kokulu menekşe  ( Viola odorata )
Çiçek ve yaprağı 

Kokulu menekşe  ( Viola odorata )
Meyvesi / tohum keseleri 

Kokulu menekşe  ( Viola odorata )
Ağaç diblerine dikilebilir. 

Kokulu menekşe ( Viola odorata )
Doğadan 

Kokulu menekşe  ( Viola odorata )
 Soğuğa dayanıklıdır. 

Bu yazım da  ilginizi çekebilir. Mavi yazıyı  tıklıyarak okuyabilirsiniz. 

Kaynaklar: Wikipedia 

ACEM LALESİ ( Eschscholzia )

Acem lalesi ( Eschscholzia californica )

Acem lalesi ( Eschscholzia californica ), yaz aylarında  laleye benzeyen  renga renk çiçekli  otsu bir bitki türüdür.  Haşaşgiller ( Papaveraceae ) familyasının  eşşoltsya ( Eschscholzia  ) cinsindendir. Bir  veya  iki  yıllıktır,  en fazla 30 - 40  cm. kadar boylanır.  Anavatanı Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika'dır,  ancak süs bitkisi olarak dünyaya yayılmıştır.  Güney Avrupa, Asya  ve Avustralya da ise  doğallaşmıştır. 

Yurdumuza ilk defa İran ( Acemistan )   üzerinden gelmiş olabilir, laleyi andırır, bu nedenle Türkçe  adına  'Acem lalesi' denmiş olabilir. Dünyada ise  'Kaliforniya gelinciği' olarak bilinir.   

Cins adını, Rus botanikçisi  Johann Friedrich von Eschscholtz'un ( 1793 - 1831 )  almıştır. Tür adı Kalifornialı anlamına gelir.  Kaliforniya eyaletinin resmi çiçeğidir.

Acem lalesi / Kaliforniya gelinciği 
( Eschscholgia californica ) 

 Acem lalesi iki yıllık bir bitki olmasına rağmen,  kışın soğuk geçen bölgelerde  tek yıllık bir çiçek olarak yetiştirilir.  Tam güneşli yerleri sever, toprak bakımından seçici değildir, fakir, verimsiz, kuru  toprakları tercih eder. kuraklığa dayanıklıdır. Daha çok  kaya bahçelerinde bordürlerde, yer örtücü olarak yetişir. Saksıda da yetişir. 

Yaprakları parçalı,  ince dilimli ve mavi renklidir. Çiçekler,  fincan şeklinde, ipeksi dokulu ve uzun saplıdır. Gece ve kötü havalarda kapanır  ve sabahleyin tekrar açar.  Doğal türleri yalın katlı, sarı - turuncu renkli   ve dört taç yapraklıdır. Değişik  renklerde ( turuncu, sarı, beyaz, mor ve kırmızı ) ve  katmerli çiçekler açan çok fazla kültür formu vardır. Mayıs - eylül ayları arası süren,  uzun  bir çiçeklenme dönemi yaşar.   Meyve, kapsüldür,  içinde çok fazla tohum bulunur.  Süs bitkisi olarak yetiştirildiği ülkelerde doğallaşma eğilimindedir, hatta istilacı kabul edilir.  Yenebilir,  haşhaşa  benzeyen özellikleri vardır Tohumları  sonbaharda ekilirse ilkbaharda, ilkbaharda ekilirse yaz aylarında çiçek açar. Çoğu zaman yerde dökülen tohumlarından kendi biter.  

Acem lalesi ( Eschscholgia californica ) 

Acem lalesi ( Eschscholgia californica ) 

Acem lalesi ( Eschscholgia californica ) 

Kaynaklar: Britannica, Wikipedia, Pratik Çiçekcilik ( Lütfi Arif Kenber ). 

MAYMUN ÇİÇEĞİ ( Mimulus )

Maymun çiçeği ( Mimulus hybridus ) 

Maymun çiçeği ya da  mimulus, Phrymaceae familyasından çalı ve otsu bitkilerden oluşan bir  bitki cinsidir. Yedi  türü bulunmaktadır.  K. Amerika, Avustralya, D. Asya ve  G. Afrika'da doğal olarak yetişir. Bunlardan bazıları süs bitkisi olarak yetiştirilir. 

Mimulus, latince 'taklitci' anlamına gelir. Çiçeklerinin maymun yüzüne benzediğini işaret eder. Bazı türlerinin çiçekleri  güzel kokludur, bu nedenle 'misk çiçeği' de denir. İslak ve nemli alanlarda yetişir. Kuraklığa dayanıklı değildir. 

Süs bitkisi olarak en çok, melez ( hibrit ) bir tür  olan Mimulus hybridus ve  çeşitleri yetiştirilir. Bazı çeşitlerinin  çiçekleri maymun yüzüne benzetildiği  için,  adına 'maymun çiçeği' denir ( Sarı maymun çiçeği / Mimulus luteus  ya da  Eritranthe luteus, M. cupreus, M. lewisii, M. glutinosus, M. moschatus, Mimulus cardinalis gibi  türleri  vardır ). 

Misk çiçeği de denilen mimulus çiçeği 

Mimulus çiçeği yurdumuzda tek yıllık olarak yetiştirilir. Sıcak ülkelerde çok yıllık olarak yetiştirilir. Trompet  şeklindeki çiçekleri parlak renkli ve çok  gösterişlidir.   Beyaz, sarı, turuncu, mor renklerdeki çiçeklerin üzerinde bulunan  desenler ve koyu renkli lekeler,  bitkiye mistik bir hava verir. Yaz boyunca ve sonbaharda çiçek açar.  En güzel çiçek açan bitkilerden biri sayılır. Çiçek açan dalları  budanarak filizlerin yeniden çiçek açması  sağlanır. Basit, kalp şeklindeki yapraklarının kenarı dişlidir, bitkiye ayrı bir hava verir. Bahçelerde ve saksı çiçeği olarak yetiştirilir. 

Mimulus çiçeğinin yaprakları çiğ ve pişirilerek yenir. Ancak tuzlu ve acı bir tadı vardır. Eskiden yerli halk tarafından tuz yerine kullanılmıştır. Halk hekimliğinde de kullanılır. Bazı lepidoptera ( pul kanatlılar ) larvaları için besin kaynağıdır. 

Mimulus, ılıman iklimlerde yetişir. Yer örtücü ve saksı çiçeği olarak  yetiştirilir. Güneşli, yarı gölge  yerleri ve nemli, drenajı iyi verimli toprakları sever. Hafif donlara dayanır. Bakımı kolaydır, yazın düzenli bir şekilde sulanarak toprağının  nemli tutulması gerekir. Tohumla, çelikle ve poşet içinde satılan fidelerden yetiştirilir. 

Maymun çiçeği / Mimulus  ( Mimulus hybridus  ) 

Mimulus  çiçeği ve yaprağı  ( Mimulus hybridus  ) 

Kaynaklar: Wikipedia ve internet sitelerinden yararlanılmıştır. 
 

SARI ÇALI PAPATYASI ( Euryops )

Sarı çalı papatyası ( Europs pectinatus ) 

Sarı çalı papatyası, 1,5m. kadar boylanan, herdem yeşil, çalımsı görünüşlü otsu bir bitkidir. Anavatanı Güney Afrika'dır.  Uzun sapları olan,  papatya şeklinde,  parlak sarı renkli çiçekler açar. Yaprakları eğrelti otuna benzer, mavimsi gri renklidir ve  çiçekleri ile güzel bir uyum sağlar. Ilıman iklimlerde neredeyse yıl boyu çiçek açar. Diğer bazı adları da şöyledir: Güneş papatyası, sarı papatya, altın papatya,  öriyops ( europs ) 

Sarı çalı papatyası arıları kendine çeker. 

Sarı çalı papatyası, papatyagiller ( Asteraceae )  familyasının  'euryops'  cinsine bağlıdır. Cinsin  yüze yakın türü bulunmaktadır. Bunlardan Euryops pectinatus, çiçekleri ve yaprakları güzel olduğu için, bütün  dünyada süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Cins adı ( euryops ) latince  'iri gözlü' demektir, çiçeklerin büyük ve gösterişli  olduğunu işaret eder. Tür adı ( pectinatus ) ise taraksı demektir, yapraklarının şeklini ifade eder. 

Akdeniz iklimi görülen kıyı bölgelerimiz için uygundur. Daha çok park ve bahçelerde ve  peyzaj  bitkisi olarak yetiştirilir. Sıcağa,  kuraklığa ve kısmen soğuğa dayanıklıdır. Tam güneşli yerleri ve kumlu, drenajlı, derin toprakları sever. 

Fazla bakım istemez, budanarak form verilebilir. Çelikle ve tohumla üretilir.  

Sarı çalı papatyası ( Euryops pectinatus ) 

Sarı çalı papatyası ve  çiçeği ( Euryops pectinatus )

Sarı çalı papatyası  yaprağı
( Euryops pectinatus ) 

Sarı çalı papatyası  çiçeği ( Yakın çekim )

Sarı çalı papatyası ( Euryops pectinatus ) 

Sarı çalı papatyası - çiçeği (Euryops pectinatus )

Kaynaklar: Wikipedia. 

HAVLU PÜKÜLÜ ÇİÇEĞİ ( Deutzia )

Havlu püskülü çiçeği ( Deutzia scabra )
 

Dotsya ( deutzia ), ortancıgiller ( Hydrangeaceae ) familyasından 60 kadar türü olan, genellikle kışın yaprağını döken, çalı formlü bir bitki cinsidir. Çin, Kore, Japonya, Filipinler, ve Meksika'da doğal olarak yetişmektedir. Yurdumuzda doğal olarak yetişmez. Bunlardan Deutzia scabra ve Deutzia gracilis türleri ve kültivarları, çiçekleri güzel olduğu için yurdumuzda havlu püskülü,  püskül çalısı, püsküllü çalı gibi adlarla park, bahçe ve bordürlerde  süs bitkisi olarak yetiştirilir. 

Havlu püskülü ağacı ( Deutzia scabra ) 

Anavatanı Japonya olan Deutzia scabra, kışın yaprağını döken, sık dallı bir çalıdır. İlkbahar ve yaz aylarında beyaz renkli, çan şeklinde, güzel kokulu ve gösterişli çiçek  açar. Çok fazla çeşidi vardır, bunlardan özellikle taç yapraklarının  dış kısmı pembe renkli olan çeşidi çok beğenilir. Mayıs - temmuz aylarında çiçek açar ve  2 -3 hafta kadar çiçekli kalır.  Yaprakları basit, yeşil renkli ve kenarı testere gibi dişlidir. Çiçeklerinin  yerini daha sonra kahve rengi tohum  kapsülü  alır. 

Deutzia gracilis ( İnce deutzie ), Japonya'da doğal olarak yetişen ince dallı ve beyaz çiçekleri olan bir bitkidir. Kışın yapraklarını döker, soğuğa dayanıklıdır. 

Havlu püskülü, ılıman iklimlerde yetişir, soğuğa dayanıklıdır, yarı gölge yerleri ve geçirimli, nemli, gübreli  toprakları sever.  Çiçeklerden sonra budanarak istenilen form verilir. Tohumla ve çelikle üretilir, fazla bakım istemez. 

Havlu püskülü çiçeği ( Deutzia scabra ) 

Havlu püskülü çiçeği ( Deutzia scabra ) 

Havlu püskülü çiçeği ve tohum kapsülleri
 ( Deutzia scabra ) 

Havlu püskülü çiçeği ( Deutzia scabra )

Yararlanılan kaynaklar: Wikipedia, 

KANARYA GÜLÜ ( Kerria japonica )

Kanarya gülü ( Kerria japonica 'Pleniflora' )

Yurdumuzda kanarya gülü ya da keriya gülü olarak bilinen botanik adı Kerria japonica, gülgiller ( rosaceae ) familyasından, kışın yapraklarını döken, çalı formlu, çiçekli ve egzotik bir bitkidir. Anavatanı Japonya ve Çin'dir. Doğal türünün çiçekleri yalınkattır.  Ponpon şeklinde katmerli  çiçek açan  'Pleniflora' formu,  park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.  

Cins adını ( kerria ),  bitkiyi ilk defa Çin'den Avrupa'ya getirerek tanıtan, İskoç Bahçivan William Kerr'den almıştır. 

Kanarya gülü çiçeği ( Kerria japonica 'Pleniflora' )

Kanarya gülü ılıman iklimlerde, güneşli ya da yarı gölge yerlerde yetişir.  Hemen hemen her toprakta yetişmekle beraber  iyi drene edilmiş kumlu, taşlı  ve killi toprakları daha çok sever. Su isteği normaldir. - 5 derece soğuğa dayanır. 

3 m.kadar büyür, çubuk şeklinde, esnek  çok fazla gövde oluşturur. İlkbahar aylarında dalların ucunda tek, tek altın sarısı renkte gösterişli çiçekler açar. Yeşil rekteki yapraklarının kenarı testere gibi dişlidir. Çiçek açtıktan sonra budanması gerekir. Yaprakları yenir, C vitamini bakımından zengindir. Dip sürgünlerini ayırarak ve çelikle üretilir. 

Kaynaklar: Ağaçlar Ve Çalılar I ( Prof. Dr. Ersin Yücel ), Türkiye'nin Bütün Ağaçları ve Çalıları ( Prof. Dr.  Ünal Akkemik ), Peyzaj Bitkileri ve Özellikleri ( Arş. Gör. Erdi Ekren ), kocaelibitkileri. com sitesi, Vikipedi