Başlıktan da anlaşılacağı gibi baldıran bitkisinden söz etmek istiyorum. Daha doğrusu zehirli baldıran dan.
Halk arasında '
Sokrates'i öldüren bitki' olarak da bilinen baldıran ( Conium maculatum ),
maydanozgiller (
Apiaceae ) ailesinin conium cinsinden, bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları eğrelti otunu andır, birleşik ve parçalıdır. Şemsiye şeklinde, toplu halde, küçük ve beyaz renkli çiçekler açar. Anavatanı
Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'dır.
Bilimsel adı Conium maculatum olan bu bitki, halk arasında; Baldıran ( İstanbul, Kırklareli, Yalova ),
yılan otu ( Konya ), baldırgan ( Kırklareli ), bas ( Kırklareli ), devetabanı ( Sivas ), hırhındırık ( Erzurum ), kokar ot ( Manisa ), ördekkalemi ( Çanakkale ), ağuotu, körek, şemsiye otu ....gibi adlarla da bilinir.
 |
Frenk maydanozu ( Anthriscus sylvestris )
Çoğu zaman zehirli baldıran otu ile karıştırılır. |
Baldıran, özellikle yenen bir ot olan frenk maydanozu ( Anthriscus sylvestris ) ile karıştırılmaktadır. Frenk maydanozu ( Bu bitkiye halk arasında, yabani maydanoz, inek maydanozu, gımı, peçek de denir ) baldırana çok benzer, yaprakları hafif tüylüdür, gövdesi yeşilimsi boz renkli ve oluklu / çizgilidir.
Ayrıca, halk arasında maydanozgiller ( Apiaceae ) familyasından, bazıları yenen aşağıdaki bitki türlerine de halk arasında baldıran denilir. Bu nedenle, çok dikkatli olmak gerekir.
-
Cicuta virosa / Su baldıranı, zehirli
- Laserpitium affine / Gevrek baldıran
- Laserpitium glaucum / Baldıran, kökü yenir.
- Laserpitium hispidum / Baldıran, yenir.
- Smyrnium cordifolium / Kokarbaldıran
- Smyrnium rotundifolium / Çakalbaldıran
- Smyrnium olusatrum / Baldıran / Kokar baldıran, yenir.
- Smyrnium comatum / Baldıran, yenir.
İnsanlar ve hayvanlar için son derece zehirli olan bu bitkiyi ( Conium maculatum ), gelin daha yakından tanıyalım.
Dünyanın en zehirli bitkileri arasında gösterilen Conium maculatum, büyüdükçe gövde ve yaprak sapları üzerinde kırmızı lekeler oluşur. Ayrıca ezilince kötü bir koku yayar. Tüysüz, çıplak olan gövdesinin içi boştur. Hemen hemen yurdumuzun bütün bölgesinde yetişmektedir. Yol kenarlarında, boş arazilerde, su kenarlarında daha çok görülür, boyu 2 metreyi bulur. Özellikle meyveleri ( tohumu ) çok zehirlidir. U
yuşturucu etkisi nedeni ile tarih boyunca narkotik etkisinden yararlanılmıştır
 |
| Baldıran otu - meyvesi ( Conium maculatum ) |
 |
| Baldıran otu ( gövde ve dalları ) |
 |
| Kurumuş baldıran otu ( Conium maculatum ) |
Yararlandığım kaynaklar.
- Türkiye Bitkileri Sözlüğü ( Prof. Dr. Ertan Tuzlacı )
- İstanbul'un Doğal Bitkileri ( Prof. Dr. Ünal Akkemik )
- Türkce Bitki Adları Sözlüğü ( Turhan Baytop )
- Türkiye'nin Yabani Besin Bitkileri ve Ot Yemekleri ( Prof. Dr. Ertan Tuzlacı )
-
Vikipedi.
