Yenen otsu bitki etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Yenen otsu bitki etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

22 Kasım 2025

KUDRET NARI ( Momordica )

Kudret narı ( Momordica charantia )
Kudret narı, kabakgiller ( Cocurbitaceae ) familyasının kudretnarı ( momordica ) cinsini oluşturan otsu  bitki cinsidir. Tropikal ve subtropikal  iklimlerde yetişir,  7 türü bulunmaktadır. Bunlardan 'Momordica charantia' türü yurdumuzda tıbbi amaçla ve  süs bitkisi olarak  yetiştirilmektedir. Tek yıllık, sarılıcı, tırmanıcı bir bitkidir. Doğal olarak Afrika, Güney Asya ve Avustralya'da yayılış gösterir ancak sebze olarak da tüketildiği için dünyaya yayılmıştır. 

En çok Hindistan, Meksika, Brezilya ve Kongo'da yetiştirilmektedir. Acı bir tadı vardır, Avrupa'da acı kavun, acı kabak, Afrika hıyarı, balsam elması, balsam armudu gibi adlarla da bilinir. Meyveleri olmadan yeşilken, pişirilerek yenir. 
Kudret narı ( Momordica charantia )
Cins adı latince 'ısırılmış' anlamına gelir, ısırılmış gibi olan tohumlarına atıfta bulunulmuştur. Epitet ( tür adı ) Antik  Yunanca 'güzel çiçekli' demektir ancak, sarı renkli olan çiçeğinin çok güzel olduğu söylenemez. 
Kudret narı ( Momordica charantia ) 
Kudret narı, yurdumuzda süs bitkisi olarak ve tedavi edici meyveleri için yetiştirilir. Meyve, 10 - 20 cm uzunlukta olup mekik şeklindedir, olgunlaştığında turuncu - kırmızı  renkli olur. Tohumlar  meyve kabuğunun altında bulunur, pürtüklü bir yüzeyi vardır. Yaprak, basit,  3 - 7 arası lobludur. Erkek ve dişi çiçekler ayrıdır ( monoik bitki  ). Trakya'daki illerimizde, halk arasında yağanda, yahanda ve yarhanda gibi adlarla bilinir. Yurdumuzun güney bölgelerinde ve Marmara bölgemizde daha çok yetiştirilir. 
Kudret narı -  çiçeği ( Momordica charantıa )
Meyveleri zeytinyağı veya bademyağı içinde bekletilerek elde edilen karışım ( maserat ), mide ülseri ve  yaraları iyileştirmek için, merhemi ise egzama ve cilt hastalıklarının tedavisinde  kullanılır. 
Kudret narı - yaprağı  ( Momordica charantıa )
Kudret narı, sıcak, havadar, güneşli yerleri ve humuş bakımından zengin, süzek ve gübreli topraklarda yetişir. Toprağının nemli olmasına dikkat etmek gerekir ancak çamur halinde olursa  kök çürüesi yapar. Soğukların başlamasıyla ölür.  Tohumdan üretilir. 
Kudret narı - meyve ve tohum 
 ( Momordica charantia )
Kudret narı ( Momordica charantia )
Kudret narı ( Momordica charantia )
Kudret narı - olgunlaşmamış 
( Momordica charantia ) 

Kudret narı ( Momordica charantia )

Kaynaklar: Wikipedia. Türkiye Bitkileri Sözlüğü ( Prof. Dr. Ertan Tuzlacı ).

25 Kasım 2011

ŞİMDİ ROKA YEMENİN TAM ZAMANI !

Roka bitkisinin ( Eruca sativa ) genel görünümü.

Roka ( Eruca sativa ya da E. vesicaria ), turpgiller ( brassicaceae ) familyasından, tek yıllık, otsu bir bitki türüdür. Bazı yörelerde hardal, hardal otu da denmektedir.   Anadolu'da yabani olarak yetiştiği gibi, kültür çeşitleri bahçelerde yetiştirilir.  Ülkemizde daha çok taze olarak yenen yaprakları için yetiştirilmektedir. 

Her mevsim yetişebilen roka daha çok  sonbahar ve kış aylarında yenmelidir.  C vitamini ve potasyum bakımından çok  zengin olduğundan, kışın vücudumuzun direncini artırarak bizi soğuk algınlıklarına karşı korur. 
Çok sıcak ve soğuk havalarda yetişen rokaların aroması fazla olduğundan acılaşır ve kalitesi düşer. Sonbaharda yetişen rokalar bu nedenle daha lezzetlidir.

Baharatlı bir bitki olan roka, yaprakları salata ve garnitür, tohumları ise baharat olarak değerlendirilmektedir. Bazı Akdeniz ülkelerinde roka sebze olarak, Hindistan'da ise tohumlarından yağ elde etmek için yetiştirilmektedir. 

Roka bitkisi ve çiçeği 

Akdeniz ikliminin görüldüğü bölgelerimizde  daha çok yetiştirilen ve yenen  bir bitki olan roka ile benim tanışmam  İzmir'e geldikten sonra oldu. Karadeniz Bölgesi'nde hiç yememiştim. Salata ve garnitür olarak yemeyi çok seviyorum.
Tohumdan çok kolay yetiştirilen roka,diğer sebzelere göre çok kolay ve hızlı büyüyor. Nemli ve gübreli toprakları daha çok seviyor. Bu yıl eylül ayında ektiğim roka tohumlarının hepside  bitti ve kısa bir zamanda  büyüdüler. Bazıları çiçek bile açıp küçük baklalar oluşturmaya başladılar.

Roka sadece bir sebze değil, aynı zamanda şifalı bir bitkidir.Merak edip yararlarını araştırırsanız daha çok severek yiyeceğinizden eminim.  Benden bu kadar, afiyet olsun.

Genç roka bitkisi

Roka çiçek açmadan önce  boy  atar, yaprak şekli değişir ve  lezzeti bozulur.

Roka baklaları

Roka ve çiçeği