BARDAK MENEKŞESİ ( Sinningia )

Bardak menekşesi, Gloksinya ( Gloxinia speciosa ) 

Halk arasında  bardak menekşesi olarak bilinen  gloksinya ( gloxinia ) veya sinningia,çok yıllık, yumru köklü ve otsu bitki cinsidir.  Afrika menekşesi ( Saintpaulia )  gibi Gesneriaceae familyasındandır, ancak anavatanı Afrika değil Brezilya'dır. Tropikal iklimlere özgüdür, fazla sıcak ve soğuk iklimlerde yetişmez. Çan / huni  şeklindeki parlak renkli çiçekleri ve yeşil, kadifemsi, yumşak tüylü yaprakları oldukça gösterişlidir. Ilıman iklimlerde, iç mekanlarda ve direk güneş almayan pencere önlerinde yetiştirilir.  İnsanlar ve hayvanlar için zehirli değildir. Hediyelik çiçek olarak da satılır, ancak sera ortamında yetişen bu çiçekler uzun ömürlü olmaz. 

Cins adı, Alman botanikçi  Wilhelm Sinning ( 1792 - 1874 ) izafeten verilmiştir.  Altmış beş  türü vardır, bunlardan Sinningia speciosa türü ve bundan üretilmiş melez ve  kültivarları süs bitkisi olarak yetiştirilir.  Eski cins adından ( gloxinia  ) dolayı adına  gloksinya denir. Yeni adı Sinningia'dır. 

Gloksinya / Bardak menekşe ( Sinningia speciosa )  

Büyük, huni şeklinde, beyaz, pembe, kırmızı, eflatun , mor renklerde ve  yalınkat, katmerli, ebruli  çiçek açan çok fazla kültür çeşidi yetiştirilmiştir. Çiçekleri uzun ömürlüdür.Yaprakları da çiçekleri gibi  dekoratiftir, rozet oluşturur, iri, tüylü ve kadifemsidir.  

Bardak menekşesi, Gloksinya ( Gloxinia speciosa ) 

Bardak menekşesi ( sinningia )  iki yıllık bir bitki olmasına rağmen, çoğu zaman mevsim çiçeği olarak yetiştirilir. Bulunduğu ortamın  direk güneş almaması ancak   aydınlık ve nemli  olması  gerekir.  Fazla sıcak ve soğuktan olumsuz etkilenir.  Bitkinin yaprakları kuruyunca,  serin ve karanlık  bir yerde dinlendirilerek  ilkbaharda tekrar dikilmesi gerekir.   Humus bakımından zengin, gübreli, kumlu, drenajı iyi nemli  toprakları sever. 

Bardak menekşesi soğanla, tohumla ve yaprak çeliği ile üretilir.

Bardak menekşe ( Sinningia speciosa  )

Kaynaklar: Wikipedia. Saksı Bitkileri El Kitabı ( Stephanie Donaldson ve Peter Mchoy ). Süs ve Sera Bitkileri ( Atilla Odabaş )  

BEŞİZ ÇİÇEĞİ ( Pentas )

Beşiz çiçeği ( Pentas lanceolata )

Beşiz çiçeği ya da  pentas, hem bahçede hem de saksıda yetişen, fazla bakım istemeyen, buna karşı bol çiçek açan,  otsu bir süs bitkidir.   Çoğu zaman saksıda, hediyelik çiçek  olarak yetiştirilir.

Bahçelerde yetiştirilenler,  beşiz çiçeği çok yıllık bir bitki olmasına rağmen  tek yıllık,  mevsim çiçeği olarak yetiştirilir. Hemen hemen yıl boyu çiçek açar.

Bilimsel adı 'Pentas lanceolata' olan beşiz çiçeği, kökboyasıgiller ( Rubiaceae ) familyasının mısıryıldızı ( pentas )  cinsine  mensup olup, yarı çalı formlu, otsu bir bitkidir.  Anavatanı Afrika ve Madagaskar adasıdır.  Dünyada  Mısır yıldız kümesi ( Egyptian star ) adı ile tanınmaktadır.  Yurdumuzda, Latince adınından dolayı 'pentas' ya da beşiz çiçeği  ( pentas: beş demektir. ) denmektedir.

Beşiz çiçeği, herdem yeşildir,yapraklarını çoğu zaman dökmez ve  zamanla  çalısı bir özellik kazanır. Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde,  bahçe çiçeği olarak yetiştirilmeye daha  uygundur. Kelebekleri ve arıları  kendine çeker.

Şemsiye görünümünde, dallaın uc kısmında , küçük yıldız şeklinde pembe, kırmızı, beyaz, eflatun ve ebruli  renklerde bol  çiçek açar.  Yaprakları hafif tüylü olup  ucu  mızrak şeklindedir. Daha çok  çiçek vermesi için, solan  çiçek salkımları koparılmalıdır.

İsteklerine gelince; beşiz çiçeği  güneşli  ve aydınlık yerleri sevmektedir, fazla gölgeden hoşlanmaz.  Ancak, yazın çok sıcak geçen yerlerde direk öğle güneşinde bırakılmamalıdır. Ayrıca  yazın  düzenli bir şekilde ve bol  su  ister.  Toprak konusunda secici olmamakla beraber, humusça zengin, nemli ve  geçirimli toprakları sevmektedir.
Soğuğa karşı kısmen dayanıklıdır, dondan korunmalıdır. Kışın kuruyan gövdenin yerine,  çoğu zaman baharda, kökünden tekrar  filiz vermektedir.  Ancak, soğuk yerlerde daha çok tek yıllık  bitki olarak yetiştirilir.
Beşiz çiçeği,  tohumdan ya da yazın gövde çeliği ile  üretilmektedir.

Çiçek sevgidir. Dostlarınıza, sevdiklerinize çiçek hediye ediniz!

Beşiz çiçekleri (  Pentas lanceolata  ). İyi seyirler. 

Beyaz çiçekli beşiz çiçeği ( Pentas lanceolata )

Kırmızı çiçekli beşiz çiçeği ( Pentas lanceolata )

Beşiz çiçeği ( Pentas lanceolata  )

Pentas çiçekleri yıldız şeklinde olup beş taç yapraklıdır.

'Mısır yıldız kümesi, 'Egyptian star' olarak ta tanınan  beşiz çiçeği ya da  pentas.

Kaynaklar: Wikipedia 

MASALIMSI BİR ÇİÇEK SİNDİRELLA ( Sinearia )

Sineralya çiçeği
( Pericallis x hybrida = Cineraria  cruentis = Senecio cruentus )

Sineralya ya da sinerarya ( Pericallis x hybrida ), papatyagiller ( Asteraceae ) familyasının pericallis ( Eski adları: Cineraria cruentis = Senecio cruentus )  cinsine mensup, bir ya da iki yıllık, otsu ve melez bir  bitkidir. Pericallis cruenta ve Pericallis lanata arasında bir melezdir.   Anavatanı Kanarya Adaları'dır ( İspanya ). Hemen hemen  tüm renklerde çiçek açan ender bitkilerden biridir. Tohumları farklı zamanlarda ekilerek  her  mevsim  çiçek açtırılabilir. 

Bilimsel adı Pericallis x hybrida  ( eski adı Cineraria cruentis ) olan sineralya çiçeğine,  halk arasında   'Sindirella çiçeği' de  denir. Gerçekten de  Sineralya çiçeği;  bir masal kahramanı olan  sindirella ( külkedisi ) gibi  büyüleyici   ve masalımsıdır. Yakup otu, cinerya ve  perikallis adları ile de bilinir.   
Sineralya ( sinearia ) çiçeği'nin  kenarları dişli büyük yaprak yaprakları vardır. Bir sap üzerinde, papatya şeklinde, demet halinde, mavi, leylak, pembe, beyaz ve lacivert renklerde çiçek açar. Solan çiçeklerin  sapları kesilirse ikinci kez çiçeklenir.  Bitki  yazın havalar ısınınca ölür.  

Karışık sindirella ya da sineralya  çiçekleri 
( Pericallis x hybrida ) 

Sineralya ( cineraria ) çiçeği ılıman iklimlerde yetişir, fazla sıcağı ve soğuğu sevmez. Aydınlık, direk güneş almayan ve yarı gölge  yerleri sever. Toprağının humusça zengin, geçirimli ve nemli olması gerekir. Hem saksıda, hem de bahçe çiçeği olarak yetiştirilir. En güzel canlı hediyelik  çiçeklerden biridir. 

Oldukça nazik bir çiçektir, hastalıklara karşı duyarlıdır.  Kışın don olmayan yerlerde iki yıllık olarak yetiştirilir. 
Sineralya tohumdan yetiştirilir.  Çiçeklerini açtıktan sonra  tohumları olgunlaşınca  sökülür. 

Sineralya / perikallis   çiçekleri :

Sineralya çiçeği ( Pericallis x hybrida )

Pembe renkli sineralya çiçeği  ( Pericallis x hybrida )

Mavi renkli sineralya çiçeği ( Pericallis x hybrida )

Sineralya çiçeği ( Pericallis x hybrida )

Sineralya çiçeği ( Pericallis x hybrida )

Sineralya çiçeği ( Pericallis x hybrida )

Sineralya çiçeği ( Pericallis x hybrida )

Ebruli sineralya çiçeği ( Pericallis x hybrida )

Kaynaklar: Wikipedia 

( Not: Bu yayın son olarak 16. 03. 2024 tarihinde güncellenmiştir. )

AÇELYA ÇİÇEĞİ VE BİR ŞİİR

Açelya ya da açalya çiçeği  ( Rhododendron simsii )

Bugün,  yılbaşı dolayısıyla hediye alırken kendime de bir açelya çiçeği aldım. Çiçeklerin benim hayatımda  önemi bir yeri var. Çiçeksiz bir hayat düşünemiyorum. Özellikle kır çiçeklerine karşı  özellikle kır çiçeklerini çok seviyorum. Doğayı korumak için özellikle kır çiçeklerini korumamız gerekmektedir. 

Çiçek, sevdiklerimize verebileceğimiz en güzel hediyedir. Çiçek almak ve vermek çok güzel bir şey, bunu geleneksel hale getirdiğimiz zaman toplum olarak daha  mutlu olabiliriz. Çiçek, doğanın insanlara  bir armağanıdır.  Bunun değerini bilelim ve doğayı koruyalım.
Gelin şimdi de, yılbaşı dolayısıyla kendim için aldığım açelya çiçeği'ni  tanıyalım.

.                                         AÇELYA / AÇALYA ( Rhododrndron simsii  )

Açelya ( azalea ), fundagiller ( Ericaceae ) familyasının ormangülü ( Rhododendron )  cinsinden bazı bitki türlere  verilen ortak bir adıdır. Yarım metre kadar büyür, çalı formludur, kışın yaprağını dökmez, fazla türü yoktur. Anavatanı Asya ve Amerika kıtasıdır. Doğal olarak ormanlarda, akarsu kıyılarında, bataklık ve göllge yerlerde yetişir. Humuslu toprakları sever.   

Bunlardan  Rhododrndron simsii,  süs  bitkisi olarak yetiştirilir.  Bir adı da 'Hint açelyası' dir. Çok fazla kültür çeşidi ve formu  vardır. 

Açelya, kış aylarında kırmızı, pembe, sarı, beyaz, ebruli renklerdedir çiçek açar.  Ayrıca yalınkat ve katmerli çiçek açan  kültür formlarıda vardır. 

Açelya, kumlu, asitli, humusça zengin nemli  toprakları ve gölge yerleri sever. Yazın bol su ister, fazla soğuk ve sıcaktan olumsuz etkilenir. Doğrudan güneş almayan aydınlık yerlerde yetişir.  Çelikle ve kökten ayrılma ile üretilir.


Açelya Çiçekleri ( Rhododenron simsii )

Yalınkat çiçekli açelya
( Rhodondendron simsii ' Glaser Typen' )

Açelya çiçeği ( Rhododendron simsii )

Kırmızı ve katmerli açelya çiçeği

Ebruli açelya çiçeği ( Rhododendron simsii)

Kırmızı ve pembe renkli  açelya çiçekleri

Beş liraya  kendime yılbaşı hediyesi olarak aldığım açeyya çiçeğim.

    

Ve bir şiir, seveceğinizi umuyorum.
                                                          AÇELYA ÇİÇEĞİ ( Şiir )

Beni görmekten sıkılıpta
Gidersen
Tek bir söz söylemeden göndereceğim seni.

Yongbyon'daki Yoksan dağından
Açelya çiçeklerini
Kucak kucak toplayıp yoluna sereceğim.

Adım adım giderken
Yoluna serdiğim o çiçeklere
Hafifce basıp gidin.

Beni görmekten sıkılıpta
Gidersen
Ölsem de gözyaşı dökmeyeceğim.
        Gim So-Vol