Dahlia variabilis etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Dahlia variabilis etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

13 Şubat 2010

DALYA / YILDIZ ÇİÇEĞİ

Dalya ya da Yıldız çiçeği
( Dahlia pinnata ya da D. variabilis)
Dalya ( dahlia ) ya da yıldız çiçeği, papatyagiller ( Asteraceae ) familyasından çok yıllık, yumru köklü ve otsu  bir bitki cinsidir. Anavatanı Meksika ve Orta Amerika'dır. 30 kadar türü ve  57 000'den fazla kültür çeşidi ( hibrit ) vardır.  Süs bitkisi olarak en şok  Bahçe dalyası ( Dahlia pinnata  / D. variabilis ) yetiştirlmektedir.  Ayrıca,  D. imperialis, D. coccineaD. sambucifoliaD. spectabilis ve D. excelsa en çok yetiştirilen diğer dalya türleridir. 

Günümüzde  süs bitkisi olarak yetiştirilen  dalya, Amerika'nın keşfinden önce yumruları Aztekler tarafından besin olarak tüketilmiştir. Gövdelerini  ise, içi boş olduğu için su borusu yerine kullanmışlardır.  Bazı kelebek türlerinin larvaları için  besin kaynağıdır. Eskiden beri, geleneksel halk tıbbında bazı hastalıkların ( şeker, epilepsi )  tedavisinde kullanılmıştır. 

Halk arasında  'yıldız çiçeği' olarak bilinir. Dalya ismi, bu bitkiyi Avrupa'ya tanıtan İsveçli bitki bilimci Andreas Dahl ( 1751 - 1789 ) adına izafeten  verilmiştir. Meksika'nın ulusal çiçeğidir. 

Dalya (dahlia),  yumruları patates gibi yenen bir bitkidir, bu nedenle eskiden sebze olarak yetiştirilmiştir. Daha sonra, yumruları lale soğanı gibi altınla alınıp satılan değerli bir çiçek haline gelmiştir.  Mavi dışında, bütün renklerde ve değişik şekillerde çiçek açan çok fazla çeşidi yetiştirilmiştir.  Hem bahçede hemde saksıda da yetişir. Bodur, yalınkat, katmerli ve alacalı  çeşitleri vardır. 

Dalya, yetiştirilmesi kolay bir çiçektir.  Güneşli yerleri ve  humusça zengin, geçirimli,  nemli toprakları sever, fazla sıcaktan olumsuz etkilenir. Kışın soğuk geçen yerlerde, yumrularının sökülerek kumlu bir toprak içinde  saklanır ve en geç mayıs ayı içinde dikilir. 
Dalya, dah çok  yumruları ile çoğaltılır. Küçük çiçek açan türleri tohumdan yetiştirilir.  Ayrıca çelikle ve ayırma ile  de üretilir.
                                                                   Dalya ( dahlia ) çiçekleri:
 
Yıldız çiçeği ( Dahlia sp. ) 
Dalya çiçeğinin genel görünümü
( Dahlia variabilis ya da D. pinnata  )
Yıldız çiçeği ( Dahlia pinnata ) 
Yıldız çiçeği ( Dahlia sp.  ) 
İki renkli dalya çiçeği 
Kültür. 
Dalya çiçeği
Bir adı da yıldız çiçeği olan dahlia
Dalya çiçeği cins adını İsveçli bilim adamı
Andreas DAHL'den almıştır.
Yıldız çiçeği mavi dışında her renkte çiçek açar
Dalya ( dahlia ) ç.çeği 
Kırmızı renkli dalya çiçeği
Pembe renkli dalya çiçeği
Dahlia pinnata ( ya da Dahlia variabilis ) 

Kaynaklar: Wikipedia.