25 Haziran 2014

PEYGAMBER ÇİÇEĞİ ( Centaurea )

Peygamber çiçekleri ( Centaurea cyanus )
Doğadan tanıdığım peygamber çiçeğinin süs bitkisi olarak yetiştirilen kültür türü ile ilk defa bu yıl karşılaştım. Tohumlarını ektiğim bu bitkiler  kısa zamanda büyüyerek değişik renk ve şekillerde çiçek açtılar.

İlginizi çekeceğini umduğum bu güzel kır çiçeğini biraz daha yakından tanıyalım.  Bir de ben bu bitkinin Türkçe adının neden peygamber çiçeği olduğu konusunda hiç bir bilgiye ulaşamadım. Latince ismi olan  'centaurea', Yunanca 'şifalı bitkiler' anlamına gelen  'kentauros'  kelimesinden esinlenerek verilmiş.
Bu konudaki bilgi ve yorumlarınızı bizimle  paylaşırsanız ayrıca memnun olurum.

Peygamber çiçeği aslında tek bir  çiçeğin adı değil, çok sayıda türden oluşan  bir cins (centaurea) bitkinin ortak  adı. Papatyagiller ( asteraceae )  familyasına bağlı olan bu bitkiler otsu olup tek veya iki yıllıktır. Bunlardan bazıları endemik olup sadece yurdumuzda yetişmektedir.

Son yıllarda şehirlerin genişlemesi,mera ve boş arazilerin tarıma açılması, herbisitler (yabani ot ilacı ) gibi nedenlerden dolayı habitatın ( Tüm canlıların doğal olarak içinde yaşadıkları, yetiştikleri çevre.) daralmasıyla bir çok endemik bitkilerimiz gibi peygamber çiçeği türleri de yok olma riski altında bırakmıştır. Bu nedenle endemik olan bazı peygamber çiçeği türleri mutlaka  koruma altına alınması  gerekmektedir.

Dünyada yalnız Ankara -Gölbaşı-Mogan Gölü  yakınlarında yetişen  ve halk arasında 'yanardöner çiçeği'  adı verilen peygamber çiçeği türü  ( centaurea tchihatcheffii )  bunlardan birisidir. Dünya Doğayı Koruma Birliği ( IUCN ) kreterlerine göre nesli tehlike altındadır. Yine Bern Sözleşmesine göre de kesin korunan bitki türü listesinde yer almaktadır.

Bu çiçek hakkında daha  geniş bilgi edinmek için linki tıklayabilirsiniz..http://www.ergir.com/sevgi.htm

Çatalca peygamber çiçeği ( Centaurea hermannii ),  yine sadece yurdumuzda yetişen  endemik bir türdür ve korunması gerekmektedir.

Doğal olarak yetişen peygamber çiçeklerine halk arasında; mavi kantaron, çakır dikeni, gökbaş... da denilmektedir.
Ayrıca peygamber çiçeği  şifalı bitkiler arasında yer almaktadır, arıcılık açısından da değerlidir.

Peygamber çiçeğinin ( centaurea cyanus ) çok sayıda  bodur, uzun boylu, katmerli ve değişik renklerde çiçek açan kültür türleri üretilmiştir. Boylu türleri kesme çiçek olarak ta kullanılmaktadır. Ayrıca kurutulduğunda uzun süre bozulmadan kalabilmektedir.

Toprak bakımından seçici olmayan bu çiçek güneşli yerleri sevmektedir, soğuğa ve kuraklığa  dayanıklıdır.
Yetiştirilmesi kolay olan ve fazla bakım istemeyen peygamber çiçeği tohumdan  üretilmektedir.

Peygamber çiçekleri ( kültür )

Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği 
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği ( centaurea )
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçekleri
Doğal peygamber çiçekleri ( Seferihisar  )

Mavi kantaron da denilen bir tür  peygamber çiçeği.
Pembe çiçekli bir tür peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Peygamber çiçeği
Sarı çiçekli bir peygamber çiçeği

4 yorum:

  1. Bizim burada yabanisinden bol bol var. Tek renkliler ve çok dikenliler. Şimdi kurudular.
    Ama bunlar çok güzellermiş.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Begonvilli Ev,
      Anavatanı Akdeniz havzası olduğu için peygamber çiçeği yurdumuzda da çok yaygın.Ancak yazımda da belirttiğim üzere bazı endemik türleri tehlike altında olup korunması gerekmektedir.Bu konuda ise hepimize görev düşmektedir.Selamlar,sevgiler.

      Sil
  2. Soğuğa ve kuraklığa dayanıklı çiçekler araştırıyordum ben de,
    güzelmiş bunlar...

    YanıtlaSil
  3. En iyi yanı tohum ektikten kısa bir süre çiçek açmaya başlıyor.Karışık renkli tohumlardan ekerseniz daha güzel görünüyor.Zahmetsiz,fazla bakım istemeyen bir çiçek.Selamlar,sevgiler.

    YanıtlaSil