Başlıktan da anlaşılacağı gibi baldıran bitkisinden söz etmek istiyorum. Daha doğrusu zehirli baldıran dan.
Halk arasında '
Sokrates'i öldüren bitki' olarak tanınan baldıran ( Conium maculatum ),
maydanozgiller (
Apiaceae ) ailesinin conium cinsinden, bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları eğrelti otunu andır, birleşik ve parçalıdır. Şemsiye görünümlü toplu küçük beyaz renkli çiçeklidir. Anavatanı
Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'dır.
Bilimsel adı Conium maculatum olan bu bitki yurdumuzda şu adlarla bilinir; Baldıran ( İstanbul, Kırklareli, Yalova ),
yılan otu ( Konya ), baldırgan ( Kırklareli ), bas ( Kırklareli ), devetabanı ( Sivas ), hırhındırık ( Erzurum ), kokar ot ( Manisa ), ördekkalemi ( Çanakkale ), ağuotu, körek, şemsiye otu gibi adlarla bilinmektedir.
 |
Frenk maydanozu ( Anthriscus sylvestris )
Çoğu zaman zehirli baldıran otu ile karıştırılır. |
Baldıran, özellikle yenen bir ot olan frenk maydanozu ( Anthriscus sylvestris ) ile karıştırılmaktadır. Frenk maydanozu ( yabani maydanoz, inek maydanozu, gımı, peçek de denir ) baldırana çok benzer, ancak yaprakları hafif tüylüdür, gövdesi yeşilimsi boz renkli ve oluklu / çizgilidir.
Ayrıca halk arasında maydanozgiller ( Apiaceae ) familyasından, bazıları yenen aşağıdaki bitki türlerine de baldıran denilir. Bu nedenle çok dikkatli olmak gerekir.
-
Cicuta virosa / Su baldıranı, zehirli
- Laserpitium affine / Gevrek baldıran
- Laserpitium glaucum / Baldıran, kökü yenir.
- Laserpitium hispidum / Baldıran, yenir.
- Smyrnium cordifolium / Kokarbaldıran
- Smyrnium rotundifolium / Çakalbaldıran
- Smyrnium olusatrum / Baldıran / Kokar baldıran, yenir.
- Smyrnium comatum / Baldıran, yenir.
Bu nedenlerle, insanlar ve hayvanlar için çok zehirli olan bu bitkiyi ( Conium maculatum ) daha yakından tanımakta yarar vardır.
Dünyanın en zehirli bitkileri arasında gösterilen baldıran otunun, büyüdükçe gövde ve yaprak sapları üzerinde kırmızı lekeler oluşur. Ayrıca ezilince kötü bir koku yayar. Tüysüz, çıplak olan gövdesinin içi ise boştur. Hemen hemen yurdumuzun her bölgesinde yetişmektedir. Yol kenarlarında, boş arazilerde, su kenarlarında daha çok görülür, boyu 2 metreyi bulur. Özellikle meyveleri ( tohumu ) çok zehirlidir. Zehirli olması ve
uyuşturucu etkisi nedeni ile tarih boyunca narkotik etkisinden yararlanılmıştır.
Eski Yunanistan'da, baldıran ölüm cezasına çarptırılan mahkumları idam etmek için ( acısız ölüm ) kullanılmıştır. Ünlü filozof Sokretes, M.Ö 399'da
Atina'nın gençlerini aldatmak ve yozlaştırmakla suçlanarak ölüm cezasına çarptırılınca baldıran şerbeti içmek zorunda kalmıştır. Bir rivayete göre Sokrates zehri içmekle kalmamış, içtikten sonra vücudunda meydana gelen değişimleri ölünceye kadar da not etmiştir.
Bu yıl bahçemde sebzelerin arasında biten baldıran bitkisini ( Conium maculatum ) takip ederek, büyümesinin her aşamasında fotoğraflarını çektim. Umarım son derece zehirli olan, yenildiğinde ölümlere neden olan bu bitkinin tanınmasına yardımcı olur. Buyurun galerimi gezelim.
 |
Baldıran otu ( Conium maculatum )
Gövde ve dalları |
 |
Conium maculalatum
|
 |
Baldıran bitkisinin ( Conium maculatum )
gövde ve dalları.
|
 |
Conium maculalatum
|
 |
Conium maculalatum bitkisinin çiçeği
|
 |
Baldıran otu ( Conium maculalatum )
|
 |
Conium maculalatum, gövde dallar.
|
 |
Conium maculalatum, çiçek.
|
 |
Conium maculalatum, meyve.
|
 |
| Conium maculalatum, meyve. |
 |
Conium maculalatum çiçeği ( Yakın çekim )
|
 |
| Conium maculalatum, gövde ve dallar. |
 |
Conium maculalatum, çiçek ve meyve.
|
 |
Conium maculalatum, meyve.
|
 |
Conium maculalatum, çiçek.
|
 |
Conium maculalatum, meyve.
|
 |
Conium maculalatum, meyve.
|
 |
Conium maculalatum, meyve.
|
 |
Conium maculalatum, meyve.
|
 |
Baldıran bitkisinin ( Conium maculalatum )
gövde, dal ve yaprakları.
|
 |
Conium maculalatum, meyve.
|
 |
Conium maculalatum, meyve.
|
 |
Baldıran ( Conium maculalatum ) bitkisinin yaprağı.
|
 |
Baldıran bitkisi ( Conium maculalatum ) .
|
 |
| Conium maculalatum, yaprak. |
 |
Baldıran bitkisinin ( Conium maculalatum ) kökü.
|
 |
Conium maculalatum, yapraklar.
|
 |
Conium maculalatum, yaprak.
|
Yararlandığım kaynaklar.
- Türkiye Bitkileri Sözlüğü ( Prof. Dr. Ertan Tuzlacı )
- İstanbul'un Doğal Bitkileri ( Prof. Dr. Ünal Akkemik )
- Türkce Bitki Adları Sözlüğü ( Turhan Baytop )
- Türkiye'nin Yabani Besin Bitkileri ve Ot Yemekleri ( Prof. Dr. Ertan Tuzlacı )
-
Vikipedi.
