3 Haziran 2011

DEĞERLİ BİR BİTKİ GEBERE OTU / KAPARİ

Gebere otu bitkisi ( capparis spinosa )
Doğada kendiliğinden yetişen yabani bir bitki olan gebere otu, yurdumuzun her yöresinde  değişik adlarla bilinmektedir.  Kapari, karga kavunu, kedi tırnağı, berikemberi, keditırnağı,  kebere, gebere, yılan kabağı bunlardan bazılarıdır. Bu bitkinin bu  kadar çok isminin olması; yurdumuzun büyük  bir kısmında  yetiştiğini göstermektedir. Nitekim, gebere otu Karadeniz bölgemiz dışında ( Artvin yöresi hariç 'capparis sicula' ) bütün bölgelerimizde yetişir ( vikipedi ).  Türkiye'de doğal olarak yetişen iki türü bulunmaktadır.

Gebere otu ( capparis spinosa ), keberegiller / capparaceae familyasından çok yıllık ve dikenli bir bitkidir. Güneşli yerleri çok  sever, kuraklığa ise son derece dayanıklıdır. Bu nedenle hiç bir bitkinin olmadığı yerlerde dahi,  çok derine inen kökleri sayesinde ( 40m. )  yetişebilmektedir.

Benim gebere otu ile tanışmam Seferihisar'da oldu, geçen yıl  bahçemde  bitmişti. Bu bitkinin olur olmaz her yerde bitmesi, özellikle duvarlarda bitmesi karıncaların tohumlarını yuvalarına taşırken düşürmesi sonucunda  olmaktadır.

Kapari karpuzu olgunlaştığın da çatlar.
Bitki bunu tohumlarını etrafa yaymak için yapmaktadır.  
Gebere otunun kışın kuruyan gövdesi, bahar gelince kökünden filizlenerek hızla büyümektedir. Çok derinlere inen bir kök sistemine sahiptir, bu nedenle tarım yapılamayan çorak arazilere  dikilmesi özellikle tavsiye edilmektedir. Bu şekilde toprak erozyona karşı korunurken, bir taraftan da çorak araziler değerlendirilmiş olmaktadır.

Gebere otunun esas yenen kısmı  çiçek tomurcuklarıdır. Kapari adı verilen bu tomurcuklarından; sos, turşu, salata, garnitür gibi yüzlerce çeşit yiyecek yapılmaktaymış. Küçük karpuz şeklindeki meyveleri ise,  taze iken turşu yapılmaktadır.
Dikkat; Tazesi zehirli olan kapari işlendikten sonra salamura yapılarak değerlendirilir.

Gebere otu; başta gıda olmak üzere, ilaç, boya, ve kozmetik sanayinde kullanılmaktadır. Bazı ülkelerde tarımı yapılmakta olan bu bitki, ayni zamanda koruma altına da  alınmıştır.

Yurdumuzun büyük bir kısmında yetişen bu bitkinin , halkımıza daha iyi tanıtılması halinde, orman ve dağ köylerimiz için  önemli bir geçim kaynağı olabilir. Nitekim işlenmiş gebere otu  ürünleri dış ülkelere de  satılmaktadır.

Gebere otunun 'kapari' denen çiçek tomurcukları
Gebere otu meyvesi ( Kapari karpuzu )
Turşu yapılarak değerlendirilen gebere otu meyveleri ( karpuz ).
Gebere otu ve çiçeği
Gebere otunun  ( kaparinin) ıslah edilmiş  bazı türleri
süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.
Gebere otu çiçeği

3 yorum:

  1. Doğanın insanlığa sunduğu güzellikler hiç bitmiyor...Yeşilin,diğer renkler ile sunduğu muhteşemlikler...

    YanıtlaSil
  2. Bizim buralarda bol bol yetişirdi ancak aşırı yapılaşma yüzünden alanları yok oldu. Kapari olarak biliyoruz.

    YanıtlaSil
  3. Adsız,Doğa sevgisi hepimizin ortak paydası olmalıdır.Selamlar.

    Begonvllli Ev,Canlılar dünyasının en önemli unsuru olan bitkileri tanıyıp korumalıyız.Rant uğruna,bilinçsizce doğanın tahrip edilmesi ileride telafisi imkansız sorunlar yarata bilir.Selamlar

    YanıtlaSil