13 Ocak 2014

TARİHİ KORUYAN AĞAÇ



Yazıma  konu olan çitlembik ağacı ve Teos Antik Kenti'nin
 tarla duvarı için kullanılan taşları
Ağaçların yararlarını  herkes az çok  bilmektedir. Ancak ağaçların tarihi nasıl koruduğunu merak ettiğinizi anlıyorum. Ağaçlar tabi ki tarihi korumazlar, amacım tarihi eserlerimize karşı olan sorumluluklarımıza dikkat  çekmek istedim. Bu nedenle yazıma  böyle bir  başlık attım. Kendi kendime de sen artık bu işi öğreniyorsun diyorum. Hani hep anlatırlar ya, köpek insanı değilde, insan köpeği ısırınca haber olur diye. Yine de sizleri yanılttığım için özür dilerim, ancak yazımım tamamını okuyunca bana hak vereceğinizi umuyorum.

Tarihte çok sayıda  uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Anadolu'nun,  hemen hemen her köşesinde ayrı bir tarih yatmaktadır. Bizlere de bunları bulmak, çıkarmak ve  korumak düşmektedir. Ancak bu kültür varlıklarımızı iyi korumuyoruz, zaman zaman  bilerek veya bilmeyerek bunlara  zarar vermekteyiz. Bu nedenle de bir çok doğal ve kültür varlıklarımız yok olmaktadırlar.

Gelelim anlatmak istediğim asıl  konuya. Teos, yurdumuzdaki en önemli 12 İyon kentinden birisidir. Ancak halkımızın çoğu tarafından  burasının nerede olduğu dahi  bilinmemektedir. Bunun en önemli nedeni ise,  buranın  hala   gün ışığına çıkarılmamış olmasıdır.

Teos Antik Kenti, İzmir'e 50 km, Seferihisar'a 5 km. mesafede, Sığacık körfezinin kıyısında bulunmaktadır. Tarihi bazı kaynaklara göre  MÖ.3000 yıllarına kadar dayanmaktadır. İyonlar zamanında Dünyanın en önemli  ticaret ve sanat merkezlerinden biri  haline gelmiştir. İlk defa sanatçılar burada örgütlenmişlerdir.

Seferihisar, Anadolu Selçuklular zamanında Türklerin eline geçmiştir. Kanuni zamanında buradaki kale ( Sığacık Kalesi ) yeniden yapılarak bu günkü şeklini almıştır. Bu kalenin yapımında ise,  Teos Antik Kentinin taşları kullanılmıştır. Bu aynı zamanda Osmanlının  bilime ve  sanata nasıl baktığını göstermesi açısından önemlidir. Bir kısım taşlar ise, ev ve  bahçe duvarı yapımında kullanılmıştır. Günümüzde ise,  sit alanı olmasına rağmen  çevresine   yazlık siteler kurulmuştur. Yine buradan 25 km. uzaklıkta  ki bir başka İyon kenti,  Lebedos ( Ürkmez ) Antik Kenti üzerinde  yapılmış olan kaçak binalar hala yıkılamamıştır.

Bu  yazıyı yazmama yol açan ise; Teos Antik Kenti yakınındaki  bir çitlembik ( Melengiç ) ağacıdır Bu ağaç, Teos Antik Kentinden sökülerek  yapılmış olan bir bahçe duvarının içinde  bitmiştir, zamanla da  duvar taşlardan biri  köklerinin arasına sıkışmıştır. Artık ağacı sökmeden bu taşı çıkarmak mümkün değildir. Anlayacağınız ağaç, bizim yapmadığımızı yapmış tarihi mermer taşını kökleri ile adeta   koruma altına almıştır. İster istemez insanın aklına, ne acıdır ki; 'Ağaç kadar bile olamadık' demek geliyor.

Teos Doğa Sporları Grubu olarak, doğu yürüyüşleri yaparken  her yıl  bir kaç kez de  Teos Antik Kenti ve  çevresinden geçerek yürüyüş yapıyoruz. Burada 2010 yılında beri yeni bir kazı çalışması yapılıyor ( Daha öncede burada farklı zamanlarda, bazıları yabancı bilim adamları tarafından olmak üzere dört kez kazı yapılmış. ). Ancak çalışmalar gördüğümüz kadarıyla  çok yavaş  yürüyor. Daha önceki kazılar gibi bundan da bir sonuç alınacağını doğrusu  sanmıyorum, umarım ben yanılırım. Zira dört yıldır yapılan kazılarda  gözle görülen bir şey ortaya çıkarılmamış. Halbuki,  buranın bir an önce ortaya  çıkarılması ve insanlığın hizmetine  sunulması gerekmektedir. Bunun içinde, devletin  bu işi daha  ciddi ve planlı bir şekilde ele alması gerekmektedir.

Yıllarca okullarda tarih dersleri okuttum. Öğrencilerime hep;  tarihin geçmişle gelecek arasında bir köprü görevi gördüğünü anlatmaya çalıştım. Geçmişimizi  bilmeden geleceğimizle ilgili doğru kararlar veremeyeceğimiz bir gerçektir.

Bugün ülkemizde, 30 üniversite de arkeoloji bölümü bulunmaktadır. Bu fakültelerden her yıl  2000 kadar arkeolog mezun olmaktadır,  bunlardan 6000 kadar ise işsiz olduğu söyleniyor. Üniversitelerimizden ve arkeologlarımızdan yararlanılarak tarihi  zenginliklerimiz daha çabuk bir şekilde ortaya çıkarılabilir.
Ülkemizde yapılan arkeolojik  kazıların  çoğu yabancı arkeoloğlar  tarafından yapılmakta, bu sırada bazı eserler  yurt dışına kaçırılmaktadır,  daha sonrada bunların  geri getirilmesiyle uğraşılmaktadır.

Hayata olumlu bakan bir insanım, her kesinde bardağın boş değil dolu tarafını görmesinin, yapıcı olmanın daha faydalı  olacağına düşünüyorum.  Ancak ülkemizin sahip olduğu çok  değerli varlıkların yok olup gitmesini, bunların insanların hizmetine sunulmamış olmasını, doğrusu ülkem adına üzülüyorum.

Teos Antik Kenti
Teos Antik Kenti ( Odeon )

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder