Anavatanı
Meksika olan Agave americana, sukulent bir çöl bitkisidir. Sıcak ve kurak iklimlerde yetişmektedir. Gövdesi ve dalları yoktur, rozet halindedir. En ilginç yanı ise çiçek açtıktan sonra ölmesidir. En erken 10 - 20 yaşında çiçek açmaktadır, bu nedenle
sabırlık,
sabır otu,
yüzyıl bitkisi gibi adlar verilmiştir ( Yüzyıl biraz abartılmış ). Ortalama 20 - 30 yıl kadar yaşar.
 |
Agave americana çiçeği
( Fotoğraf için, Sadet Uslu hanıma çok teşekkür ederim. ) |
Agave,
monokarpiktir, yani ömürlerinde bir kez çiçek açarlar. Agave, çiçek açacağı zaman önce 7 - 8 metre uzunluğunda bir sap ( çiçek sapı ) oluşturur ve bütün enerjisini çiçek ve meyvelerine harcar, daha sonra da ölür. Ancak, bitki kökünden çıkan çok sayıdaki yavrularla ( piç ) neslini sürdürür.
 |
Agave americana meyvesi
İçinde bolca siyah tohum bulunur. |
Agave,
kuşkonmazgiller ( Asparagaceae ) familyasına mensup
sukulent bir bitki cinsidir ( Eski familyası
nergisgiller / Amaryllidaceae dir ). Bazıları
süs bitkisi olarak yetiştirilen 200'den fazla fazla türü bulunmaktadır.
Yaygın olarak, halk arasında '
Amerikan aloe'si denilen Agave americana'nın, tıbbi bir bitki olan sarısabır (
Aloe vera ) ile hiç bir akrabalığı yoktur, ayrı familyadandırlar.
 |
| Agave americana bitkisi |
Meksika çöllerinin doğal bitki örtüsünü oluşturan Agave americana,
UNESCO tarafından dünya mirası sayılarak koruma altına alınıştır.
Agave americana,
mezcal ve pulque yapımında kullanılır. Meksika'nın ünlü içkisi olan '
Tekila' ise
mavi agave ( Agave tequilana ) dan elde edinmektedir. Bazı agave türleri ise sabun, gıda,
dokumacılık ve tatlandırıcı şurup yapımında kullanılmaktadır.
 |
| Mavi ve alacalı agave americana |
 |
Ağaç görünümündeki agave amerikana bitkisinin çiçeği
( Fotoğraf için Sonad Pelit Beye teşekkür ederim.) |
Agave americana, kolay çoğalan, bakım istemeyen ağaç gibi çiçek sapı olan etkileyici bir bitkidir. Dibinden çıkan yavrulardan kendi kendine çoğalmaktadır. Bahçelere dikerken dikkatli olmak, her yere dikmemek gerekir, zira
yapraklarının ucundaki dikenler çok tehlikeli olabilmektedir.
Agave americana, süs bitkisi olarak yetiştirilen bazı ülkelerde ve yurdumuzun Akdeniz iklimi görülen kıyı kısımlarında doğallaşmıştır ( naturalize olmuştur ). Ayrıca, park ve bahçelerde süs bitkisi olarak da dikilmektedir. Tropikal, yarı tropikal iklimleri ve güneşli yerleri sever, kuraklığa dayanıklıdır. Geçirimli, kumlu topraklarda yetişir, -10 dereceye kadar soğuğa dayanır. Tohumla ve ayırma ile üretilir.
 |
| Agave americana ( Çekildiği yer: Uzbaş Tarım Ürünleri / Urla ) |
AGAVE ÇİÇEK AÇTI Bahçeme 20 yıl önce diktiğim Agave americana, bu yıl ( 2025 ) muhteşem bir çiçek açarak bize veda etmeye hazırlanıyor. Ölümü muhteşem olacak.
 |
| Agave american, Bahçeköy / Seferihisar |
Kaynaklar: Kaktüsler ve Diğer Etli ( sukulent ) Bitkiler (
Nejat Ebcioğlu ). Süs ve Sera Bitkileri ( Atilla Odabaş ).
Wikipedia
