29 Kasım 2014

MEKSİKA EBEGÜMECİ / MALVAVİSKUS

Meksika ebegümeci çiçeği  ( Malvaviscus arboreus )
Meksika ebegümeci ya da malvaviskus ( Malvaviscus arboreus ya da malvaviscus drummondii ) ebegümecigiller ( malvaceae ) familyasından, çalı formunda, herdem yapraklı  bir süs bitkisidir.  Kırmızı ve açık pembe renkli çiçek açan iki çeşidi vardır. Anavatanı Meksika ve  Orta Amerika ülkeleridir.
Sinonim ( eş adı ) adı olan 'malvaviscus drummondii',  İskoçya doğumlu doğa bilimci 'Thomas Drummond' a izafeten verilmiştir. Bir adı da 'Çançin çiçeği' dir.

Malvaviskus'un  ingilizce adı  'Turk'ün kap' yani  'Türk'ün türbanı / şapkası' demektir. İngilizler bu bitkinin açılmayan, şemsiyeye şeklinde ki  çiçeğini, eski Türklerin kullandıkları başlıklara  ( türban, sarık ) benzetmişlerdir. İspanyolca adı 'manzanilla' dır.
( Prof.Dr. Ersin Yücel 'Ağaçlar ve Çalılar-I ' adlı kitabında,  malvaviskusu  'Uykucu gül', 'Uyuyan güzel '  adları ile tanıtmıştır.)

Meksika ebegümeci çiçeğinin  yaprakları  japon gülüne / çin gülü  ( Habiscus rosa-siensis ) çok  benzemektedir. Bu nedenle habiscus türü olduğu sanılır.

Meksika ebegümecinin   taç yaprakları daima kapalı durur,  tozlamak için  arı ve  böcekler  giremez. Bu nedenle, erkek ve dişi organları taç yapraklarının arasından dışarıya sarkmış halde bulunur.

Bazı yabancı sitelerden  edindiğim bilgiye göre; Bu bitkinin  meyveleri ( meksika elması ) yenirmiş.  Ayrıca çiçeklerinden çay yapılmaktaymış.

İngilizlerin Türk'ün kap dedikleri malvaviskus  çiçeği
Meksika ebegümecisi çiçeğinin genel görünümü.
Meksika ebegümeci bitkisinin ilginç çiçeği.
Meksika ebegümecinin meyveleri  ( Meksika  elması ).
( Fotoğraf  alıntıdır.)
Malvaviskus, tropikal bir bitki olduğundan, sıcak ve  ılıman iklimlerde yetişmektedir. Soğuğu karşı hassas bir bitkidir.  Bu nedenle,  don olan yerlerde saksıda yetiştirilmelidir.  Güneşli yerleri ve nemli, humusça zengin geçirimli  toprakları sevmektedir.
Çelikle ve tohumdan üretilir, yetiştirilmesi kolay bir çiçektir.

4 yorum:

  1. Aaa, tanıyorum bu bitkiyi. Komşularda var. Çiçekleri hiç açılmıyor. Hep kapalı görünüyor. Yine de zarif bir görüntüsü var. Adını bilmiyordum. Tanıttığınız için teşekkürler.

    YanıtlaSil
  2. Yurdumuzda bu çiçek çok fazla tanınmamaktadır.Habiscus türü sanıldığı için de yanlış olarak 'japon gülü' denmektedir.

    YanıtlaSil
  3. Yanlış tanıdığımız veya yanlış adlandırdığımız ne çok bitki var çevremizde. Siz bilgilendirdikçe o konulardaki bilgisizliğimizin farkına varıyoruz.
    Mersin'de de bu çiçek Japon gülü olarak bilinir. Balkonda yetiştirmiş, saksısı dar gelince bir bahçeye vermiştik.Ama çok güzel açtığını hatırlıyorum, acaba bir başka çiçek miydi?

    YanıtlaSil
  4. Ülkemizin bitki türü bakımından çok zengin olması ile öğünürken maalesef bu konuda yeterince araştırma yaptığımız söylenemez.Nitekim ülkemizde doğal olarak yetişen bir çok bitkinin Türkce adı bile yok.
    Çiçeklerle ılgili olarak,
    Satılan her çiçek ile beraber; adı,zehirli olup olmadığı,yetiştirilme şeklini anlatan bir broşür verilebilir.

    YanıtlaSil