29 Kasım 2014

MEKSİKA EBEGÜMECİ / MALVAVİSKUS

Meksika ebegümeci çiçeği  ( Malvaviscus arboreus )
Bir adı da meksika ebegümeci olan malvaviskus  ( Malvaviscus arboreus ya da malvaviscus drummondii ) çalı formunda, yapraklarını dökmeyen bir bitkidir. Anavatanı Meksika ve  Orta Amerika ülkeleri olan bu çiçek,  adından da anlaşılacağı gibi ebegümecigiller ( malvaceae) familyasının 'malvaviscus' cinsindendir. Kırmızı ve açık pembe renkli çiçek açan iki çeşidi vardır.
Bu çiçeğin sinonim ( eş adı )  adı olan 'malvaviscus drummondii',  İskoçya doğumlu doğa bilimci 'Thomas Drummond' a izafeten verilmiştir. Bir adı da 'çançin çiçeği' dir.

Malvaviskus'un  ingilizce adı  ' Turk'ün kap' yani  'Türk'ün türbanı / şapkası ' dır. İngilizler bu bitkinin açılmayan, şemsiyeye şeklinde ki  çiçeğini eski Türklerin kullandıkları başlıklara  ( türban, sarık ), benzetmişlerdir. İspanyolca da ki adı ise,  'manzanilla ' dır.
( Prof.Dr. Ersin Yücel ise 'Ağaçlar ve Çalılar-I ' adlı kitabında bu çiçeği ' uykucu gül', ' Uyuyan güzel '  adları ile tanıtmıştır.)

Malvaviskus çiçeğinin  ( malvaviscus arboreus ),  yaprakları  japon gülüne / çin gülü  ( Habiscus rosa-siensis ) benzediği için, japon gülü ile karıştırılmaktadır.

Çançin çiçeğinin  (  meksika ebegümeci )  taç yaprakları daima kapalıdır, tozlamak için  arı ve  böcekler  giremez. Bu nedenle, çiçeğin  erkek ve dişi organları taç yapraklarının arasından dışarıya sarkmış halde bulunur.

Yabancı kaynaklardan edindiğim bilgiye göre; Bu bitkinin kırmızı renkli olan  meyveleri ( meksika elması ) yenirmiş. Ayrıca çiçeklerinden de çay yapılmaktaymış.

İngilizlerin Türk'ün kap dedikleri malvaviskus  çiçeği
Meksika ebegümecisi çiçeğinin genel görünümü.
Meksika ebegümeci bitkisinin ilginç çiçeği.
Meksika ebegümeci bitkisinin ' Meksika  elması' da denilen ve yenilen  meyveleri
(  Alıntıdır.)
Malvaviskus, tropikal bir bitki olduğundan, sıcak ve  ılıman iklimlerde yetişimektedir. Soğuğu karşı hassas bir bitkidir.  Bu nedenle don olan yerlerde saksıda yetiştirilmelidir.  Güneşli yerleri ve nemli, humusça zengin geçirimli  toprakları sevmektedir.
Çelikle ve tohumdan üretilmektedir, yetiştirilmesi kolay bir çiçektir.

4 yorum:

  1. Aaa, tanıyorum bu bitkiyi. Komşularda var. Çiçekleri hiç açılmıyor. Hep kapalı görünüyor. Yine de zarif bir görüntüsü var. Adını bilmiyordum. Tanıttığınız için teşekkürler.

    YanıtlaSil
  2. Yurdumuzda bu çiçek çok fazla tanınmamaktadır.Habiscus türü sanıldığı için de yanlış olarak 'japon gülü' denmektedir.

    YanıtlaSil
  3. Yanlış tanıdığımız veya yanlış adlandırdığımız ne çok bitki var çevremizde. Siz bilgilendirdikçe o konulardaki bilgisizliğimizin farkına varıyoruz.
    Mersin'de de bu çiçek Japon gülü olarak bilinir. Balkonda yetiştirmiş, saksısı dar gelince bir bahçeye vermiştik.Ama çok güzel açtığını hatırlıyorum, acaba bir başka çiçek miydi?

    YanıtlaSil
  4. Ülkemizin bitki türü bakımından çok zengin olması ile öğünürken maalesef bu konuda yeterince araştırma yaptığımız söylenemez.Nitekim ülkemizde doğal olarak yetişen bir çok bitkinin Türkce adı bile yok.
    Çiçeklerle ılgili olarak,
    Satılan her çiçek ile beraber; adı,zehirli olup olmadığı,yetiştirilme şeklini anlatan bir broşür verilebilir.

    YanıtlaSil