PANDORA YASEMİNİ ( Pandorea Jasminodes )

Pandora yasemini ( Pandorea jasminoides )

Pandora yasemin ( Pandorea jasminoides ), katalpagiller ( Bignoniaceae ) familyasından, çok yıllık, herdem yeşil ve sarmaşık formlu bir süs bitkisidir. Anavatanı Avustralya'dır. En güzel çiçek açan  sarmaşık türlerinden biri  kabul edilir.   İlkbahar, yaz ve sonbaharda trompet şeklinde, demetler halinde, hafif kokulu, boğazının iç kısmında koyu pembe renkli bir halka bulunan, beyaz renkli çiçek  açar.

Yaprakları, bileşik, parlak yeşil renkli ve gösterişlidir. Alaca yapraklı çeşitleri de vardır.

Pandora yasemini sarmaşığının  çiçeği 

Pandora yasemini, çiçeği gibi yaprağı da güzel olan bir sarmaşıktır. 

Pandora yasemini, yukarıda da belirttiğim gibi katalpagiller( Bignoniaceae ) familyasındandır. Halbuki gerçek yasemin ( jasminum ) türleri zeytingiller ( Oleaceae ) familyasındandır. Çiçekleri  ve yaprakları gerçek yasemi  andırır ve hafif bir kokuya sahip olduğu için bu isim verilmiştir. Eskiden tecoma cinsinden sayıldığı için, 'Tecoma jasminoides' de denir. Diğer bir adı da 'Bignonia jasminoides' dir.

Pandora yasemini, adını Antik Yunan efsanelerinde geçen ve içinde kötülüklerin bulunduğuna inanılan sihirli bir kutudan ( Pandora'nın Kutusu ) almıştır.
Efsaneye göre;  Prometheus, Tanrı Zeus'tan gizlice ateşi çalmış ve insanlığa vermiştir. Bu duruma çok öfkelenen Zeus, önce Prometheus'u çok ağır bir şekilde cezalandırır ( Zincire vurdurur, ciğerini defalarca  kartallara yedirir, sonrada ölünceye kadar ayaklarına zincir vurdurur ). Zeus, bununla da kalmaz insanlardan da intikam almak istemektedir, bu yüzden Pandora'yı yaratır. Pandora, Antik  Yunan'da ilk kadın olarak kabul edilir. Zeus ve  tanrıçalar çok güzel olan Pandora'yı bir kutu ile,  Prometheus'un  ikizi olan Epimetheus'a gönderirler. Pandora'nın güzelliğinden büyülenen Epimetheus hemen onunla evlenir. Kutuyu  açmasını Pandora'nın kulağına fısıldayan Zeus'un, artık insanlardan intikam alma zamanı gelmiştir. Zeus'un isteği ile kutuyu açan Pandora, insanlık arasında mutsuzluğu  salıvermiştir. Böylece kötülükler dünyaya ve insanlığa yayılmıştır. Bu bitkinin kayık şeklindeki meyve kapsülleri, tam olgunlaştığı zaman   boylamasına aniden çatlıyarak açılır. Kapsül açıldığı an, içindeki yüzlerce kanatlı tohum tıpki pandora'nın kutusundan çıkanlar gibi çevreye saçılır ve rüzgarla dağılır. 
Bitkiyi ilk tanımlayan Fransız botanikçi Edouard Spach, 1840 yılında,  tohum keselerini Pandora'nın kutusuna benzettiği için cinse bu adı vermiştir. Bitkinin tür adı olan jasminoides ıse, 'yasemine benzeyen' anlamına gelir. 

Pandora yasemini harika çiçekler açan  bir sarmaşıktır.  

Biz tekrar bitkimize  dönecek olursak. Pandora yasemini ılıman iklimlerde yetişen bir bitkidir, dona karşı kısmen dayanıklıdır. Güneşli ve yarı gölge  yerleri ve nemli, drenajı iyi verimli  toprakları sever. Büyük saksılarda, balkon ve iç mekanlarda da yetiştirilir. Ancak çok fazla büyüdüğü için; bahçelerin giriş kapılarına ve pergola gibi yerlere dikilmesinde yarar vardır. Çiçek açtıktan sonra ve ilkbaharda budama yapılır.  Tohumdan ve çelikle üretilir ( Bu bitki yurdumuzda, sanırım tozlaşma yapamadığı için meyve / tohum  vermiyor ) .

Pandora yasemini  ( Pandorea jasminoides )  

Pandora yasemini ( Pandorea jasminoides )

Pandora yasemini ( Pandorea jasminoides )

Pandora yasemini ( Pandorea jasminoides )

Kaynaklar : Vikipedi.