10 Ocak 2016

KRALIN MANTOSU VE KARA GÖZLÜ SUZAN SARMAŞIĞI ( Thunbergia )

Kralın mantosu ya da kral mantosu  ( King's mantle /Tunbergia erecta ),
 çalı formunda bir çiçektir. 
Kralın mantosu ya kral mantosu ( İngilizce adı / king's mantle ) olarak tanınan  Thunbergia erecta, ayıpençesigiller ( Acanthaceae ) familyasından, dikine büyüyen, çalı formunda bir süs bitkisidir. Anavatanı Afrika kıtasının batı kısımlarıdır. Ülkemize özgü  bir adı yoktur. Kralın mantosu ya da  kral mantosu, çalı saat asması, tatlı saat asması, patates çalısı gibi dünyaca bilinen adları ile  bilinir.   

Cins adı olan Thunbergia,  İsveç'li doğa bilimci 'Carl peter Thunbergia'  adına ithafen verilmiştir. Tür adı ( erecta ) dik demektir. Bitkinin dikine büyüdüğünü işaret eder. 

Thunbergia erecta, tropikal iklimlerde yetişmektedir. Afrika'nın ve Asya'nın tropikal iklim görülen yerlerinde  doğal olarak yetişmektedir.  İstenirse asma formu verilir, bu nedenle çalı saat asması da denir. Budanmaya olumlu cevap verir. Bu nedenle her zaman budama yapılmasında yarar vardır. 

Thunbergia erecta, Akdeniz iklimi görülen kıyı bölgelerimizde bahçelerde, daha soğuk yerlerde ise iç mekanlarda, saksı çiçeği olarak yetiştirilebilmektedir.  Borazan / trombet  şeklinde, koyu mavi veya mor renklerde çiçekler  açar.  Çiçekleri  gösterişli  ve hafif kokuludur.  Boğaz kısmının sarı renkli olması ile dikkat çeker. İklim şartlarının elverişli olduğu yerlerde, yıl boyu çiçek açar ve yaprağını dökmez. 

Thunbergia erecta, güneşli ya da yarı gölge yerleri ve humusça zengin geçirimli toprakları sever. Suyu sever, ancak toprağının geçirimli olması gerekir. Kuraklığa kısmen dayanıklıdır, yazın düzenli olarak sulanma ister. Dona karşı hassastır. Fazla bakım istemez. Tohumla  ve çelikten üretilir 

Kral mantosu ( Thunbergia erecta )
 Bitkisinin genel görünümü.
Kralın mantosu çiçeği ( Thunbergia erecta )
Kral mantosu ( king's mantle ) çiçeği 
Bir adı da "çalı saat asma" (Bush clock vine ) olan tunbergia erecta  
                                                  
                                                 Kara Gözlü Suzan Sarmaşığı ( Thunbergia alata )

Thunbergia cinsinin bütün dünyada  90 kadar türü bulunmaktadır ( vikipedi ).  Çalı ya da sarmaşık formunda olan bu bitkilerden, süs bitkisi olarak yetiştirilen bir başka türüde, halk arasında kara gözlü suzan adı ile tanınan  Thunbergia alata'dır ( Not: Rudbecki cinsindeki çiçek türlerine de kara gözlü suzan denir. ).  

Kara gözlü suzan sarmaşığı 
( Thunbergia alata )
Kara gözlü susan sarmaşığı ( Thunbergia alata )

Halk arasında kara gözlü suzan adı ile tanınan Thunbergia alata çok sevilen, çok yıllık, otsu  bir sarmaşıktır. Anavatanı Doğu Afrika'dır. Süs bitkisi olarak yetiştirilen  bir çok ülkede doğallaşmıştır. Merkezi siyah - mor, turuncu - sarı, kırmızı - turuncu renklerdedir, çoğu zaman.  Adı da burdan gelir. Tohum ve çelikle yetiştirilir. 

( Bu yayın son olarak 09. 11. 2023 tarihinde güncellenmiştir.)


2 yorum:

  1. Ne güzel de hoş isimleri varmış bu şirin bitkinin. 'Kral Mantosu', 'çalı saat asma'. Anneannemin korunaklı bahçesinde sarmaşık şeklinde buna benzer bir bitki vardı..belki de o bitki 'kral mantosuydu' kim bilir ;) bilgilendirme için çok teşekkürler...İyi pazarlar dilerim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İngilterede mor renk kraliyeti temsil eder, yani üstündür.Bu nedenle kral mantosu demişler olsa gerek.Ancak bu çiçeğin saatle ne ilgisi var bende anlamadım. Teşekkür eder,iyi günler dilerim.

      Sil

Reklam amaçlı ve bitki isteği ile ilgili yorum yapılmamasınını rica ederim. Bitki ve çiçek satmadığımı bir kez daha belirtmek isterim.